Chuyện của Tuấn - Nông Thôn Việt

Chuyện của Tuấn

Thứ Sáu, 20/03/2020, 08:47 [GMT+7]

Sinh ra tại Huế, Hồ Văn Anh Tuấn dù đi đến phương trời góc bể nào cũng canh cánh trong lòng những trăn trở về khúc ruột miền Trung, chốn quê nhà luôn chực chờ thiên tai, bão lũ của anh. Biết được ký ức về những trận lũ lụt kinh hoàng của Tuấn, mới hiểu vì sao anh tâm huyết đến thế khi gầy dựng dự án Maru Ichi.

 

Hồ Văn Anh Tuấn và con trai.
Hồ Văn Anh Tuấn và con trai.

Hơn mươi năm rồi, nhưng trong kí ức Tuấn, trận lụt lịch sử năm 1999 tại Huế như vẫn mới hôm qua thôi.

Năm đó Tuấn học lớp 10 trường Quốc học Huế. Nhà Tuấn ở ngay trong thành phố Huế, trên khu đất tương đối cao hơn các khu vực khác, nên các cơn lụt thường niên cũng không ảnh hưởng lắm. Vậy mà năm 1999, nước lụt về đã dâng đến quá cửa sổ nhà Tuấn. Cả nhà cứ chất đồ lên cao để chờ lụt xuống, nhưng nước lụt lại cứ dâng cao mãi. May mắn là các anh trong tổ dân phố đã kịp đưa thuyền vào chở cả gia đình lên khu vực cao tránh lụt.

Những ngày sau nước lụt vẫn tiếp tục lên cao, gia đình Tuấn và hàng xóm được trú trong nhà ở vùng cao hơn. Vì toàn vùng tắc nghẽn, nên thức ăn trong nhà rồi cũng hết, mọi người ăn cơm với xì dầu mà vẫn thấy may, vì còn gạo để ăn trong khi chờ nước rút xuống.

Nhà Tuấn may mắn không bị kẹt lại trong lụt nên cả gia đình an toàn. Nhưng sau đó Tuấn xem tin tức thời sự thì mới biết có nhiều gia đình ở vùng rốn lũ bị kẹt lại và người ta chết rất nhiều. Truyền hình đưa tin đã thấy thương tâm rồi, vậy mà những hình ảnh Tuấn thấy tại quảng trường lớn cạnh bờ sông Hương, ngay trước trường Quốc học Huế của Tuấn, còn khủng khiếp hơn. Những nạn nhân tử vong trong cơn lụt được tập kết tại quảng trường để thân nhân đến nhận về. Có ai không còn thân nhân để nhận về hay không, Tuấn cũng không rõ, nhưng cảnh tượng đó đã làm Tuấn sốc đến mức tận bây giờ vẫn không thể quên được.

2.

Tốt nghiệp phổ thông trung học, Tuấn thi đậu vào trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội. Sau nhiều lần đạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi thiết kế của sinh viên, tháng 07/2007, Tuấn tốt nghiệp Kiến trúc sư tại khoa Kiến trúc công trình. Suốt thời gian học đại học, khung cảnh những nạn nhân chết vì lũ lụt được xếp thành hàng vẫn ám ảnh Tuấn, không ngừng thôi thúc Tuấn tự hỏi: Liệu có cách nào để người dân có được căn nhà an toàn kể cả trong vùng lũ?

Điều trăn trở ấy tiếp tục đi theo Tuấn khi anh nhận được học bổng khuyến học ASAHI sang Nhật du học. Nhưng mãi đến năm 2012, khi Tuấn làm nghiên cứu sinh tại khoa Nghiên cứu Kiến trúc của KTS Akira Kuryu (đại học ChiBa, Nhật Bản), anh mới có điều kiện và đủ tài liệu nghiên cứu sâu về phương pháp cũng như tư duy. Những năm đó cũng nóng lên tình hình lũ lụt các nước Đông Nam Á, trong đó nổi bật là Thái Lan, Việt Nam, Campuchia... Cú sốc khi tận mắt nhìn thấy hậu quả kinh hoàng từ cơn lụt lịch sử năm nào ùa về, khiến Tuấn lao vào nghiên cứu.

Anh lục lọi sách trong thư viện, tra cứu trên mạng, tìm hiểu những giải pháp cũ, thu thập những kinh nghiệm cùng với tư duy phát triển về cộng đồng, về những ngôi làng, tuyến phố ở Nhật mà anh đã sinh sống và trải nghiệm… Từ những gì tìm kiếm được, Tuấn nhận ra giờ đây lũ lụt không chỉ thường xuyên ở miền Trung quê mình nữa, mà cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long và khắp nơi trên thế giới, là vấn đề toàn cầu trong tình trạng biến đổi khí hậu. Hơn nữa, trên thế giới cũng có rất nhiều làng nổi trên biển và cả trên sông hồ, người ta đã biết sống trên mặt nước từ thời rất xa xưa và vẫn tồn tại đến ngày nay. Tuấn quyết định làm luận văn thạc sĩ nghiên cứu về lũ lụt vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là vùng rốn lũ ở Châu Đốc (An Giang). Đây cũng chính là thời gian Tuấn nghiên cứu và thiết kế mô hình Làng nổi cộng sinh MARU ICHI tại Đồng bằng sông Cửu Long - giải pháp thiết kế trong luận án tốt nghiệp Thạc sĩ của mình.

 

Mô hình 3D làng nổi của Maru Ichi.
Mô hình 3D làng nổi của Maru Ichi.

3.

Sau khi lấy bằng Thạc sĩ Kiến Trúc Sư tại Đại học ChiBa tháng 03/2014, Tuấn đã sử dụng ý tưởng về Maru Ichi để lập nhóm làm dự án tham gia cuộc thi khởi nghiệp VietChallenge. Dự án được cộng đồng mạng và hội đồng BGK chú ý và vào đến vòng chung kết. Mới đây, dự án được Giải Nhì cuộc thi quốc tế ý tưởng kiến trúc sư trẻ Specgogreen 2018 và được Phó Thủ tướng trao giải Đặc biệt tại cuộc thi khởi nghiệp Phụ nữ và nền Kinh Tế Xanh.

Với tình trạng đến năm 2050 TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long dự báo sẽ thấp hơn mực nước biển, dự án Maru Ichi được đánh giá là giải pháp hữu ích cho người dân trong tương lai, một trong những giải pháp giải quyết được vấn đề tương lai trong định hướng của Bộ KH&CN. Là đồng sáng lập và Giám đốc kỹ thuật của dự án, Tuấn biết Maru Ichi còn gặp nhiều khó khăn và rào cản, nhưng anh vẫn nghĩ cần phải đồng hành với cơ quan Chính phủ để giải quyết các gút mắc, chuẩn bị cho tương lai phía trước.

Nhìn lại quá trình theo đuổi dự án, Tuấn rút ra được kinh nghiệm vô giá: Khởi nghiệp là không tránh khỏi đương đầu với khó khăn, và thất bại là để mình đi lên và trưởng thành hơn. “Tôi quyết định về Việt Nam để khởi nghiệp vì mong muốn mình có thể đóng góp cho đất nước, dùng hết mọi khả năng có thể để góp phần giải quyết những vấn đề cho người dân trước tình trạng những biến đổi của khí hậu làm cho môi trường sống càng khắc nghiệt hơn. Do vậy tôi vẫn tự nhủ, dù thế nào tôi vẫn phải tự tin vào bản thân”. – Tuấn chia sẻ.

 

 

MARU ICHI – MÔ HÌNH LÀNG NỔI CHỊU ĐƯỢC LŨ VÙNG ĐỒNG BẰNG CỬU LONG

Maru Ichi là một mô hình cộng đồng nhà ở bền vững cho người dân có thu nhập thấp ở vùng bị ngập lụt. Mô hình giúp biến chuyển phương thức sinh sống sang dạng bền vững và thân thiện với môi trường, chịu được lũ giúp người dân chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh khả năng chống chọi với lũ lụt, mỗi ngôi nhà trong dự án Maru Ichi là một khối đa năng có thể kết nối với những ngôi nhà khác; kết nối với các hành lang mở nhằm tạo thành một làng cộng đồng xanh và bền vững, nơi cư dân có thể dễ dàng trao đổi hàng hóa, cung cấp nhiều dịch vụ và chia sẻ cuộc sống hàng ngày với mọi người.

Nhóm thiết kế của Công ty CP Nghiên cứu phát triển KH&CN MARU (dự án Maru Ichi) đã quyết định sử dụng vật liệu xây dựng giá rẻ và có sẵn tại địa phương như vỏ cây và lá cọ để giảm thiểu tối đa chi phí, giúp phù hợp với túi tiền của người thu nhập thấp. Mỗi ngôi nhà sẽ được trang bị một bảng điều khiển năng lượng mặt trời cùng với hệ thống lọc nước và lọc nước thải.

Không chỉ cung cấp cho cư dân vùng lũ một không gian sống an toàn, tiện dụng và chi phí thấp cũng như các cộng đồng xanh và bền vững, Maru Ichi còn đưa ra một giải pháp mang tính hiện thực cho tình trạng ô nhiễm - một vấn đề lớn ở ĐBSCL. Đồng thời, dự án cũng tạo ra những cơ hội tuyệt vời cho du lịch xanh và bền vững, mang lại nhiều thu nhập hơn cho người dân cũng như tăng cường sự năng động của các làng cộng đồng này.

 

THÙY AN

;
.
.
.
.