Làm nông kiểu Đan Mạch - Nông Thôn Việt

Làm nông kiểu Đan Mạch

Thứ Năm, 09/11/2017, 16:49 [GMT+7]

Đan Mạch là một quốc gia nhỏ bé, với 5,6 triệu người và chi phí nhân công rất cao, song lại là một nông trại khổng lồ, nơi có đàn heo lên tới 30 triệu con và sở hữu nhiều thương hiệu thực phẩm nổi tiếng toàn cầu. Năm 2011, nông sản phẩm của Đan Mạch chiếm 20% kim ngạch hàng hóa xuất khẩu. Giá trị xuất khẩu lương thực của nước này đã tăng từ 4 tỷ Euro (5,5 tỷ USD) năm 2001 lên 16,1 tỷ Euro vào năm 2011. Chính phủ Đan Mạch dự kiến vào năm 2020 sẽ có thêm 6,7 tỷ Euro nữa từ nguồn này.

Thung lũng Nông trại

Mỗi ngày trong tuần, từ thứ 2 tới thứ 6, 20.000 con heo được đưa đến lò mổ của Công ty Danish Crown tại Horsens, miền trung Đan Mạch. Heo được đưa vào phòng mổ bởi các công nhân được trang bị những chiếc gậy điện lớn, sau đó sẽ được mổ treo, cạo lông, thổi sạch, pha thịt loại nào ra loại đó, sau đó được làm nguội, lọc xương và đóng gói. Tất cả đều được thực hiện trên dây chuyền cơ giới hóa.
 
Xưởng giết mổ này có diện tích tương đương mười sân bóng đá với tổng cộng khoảng 11km băng tải. Từng chi tiết nhỏ nhất đều được tính toán cẩn thận, chẳng hạn công nhân làm việc tại đây không mặc đồ màu trắng mà sử dụng đồ màu xanh lá cây để “trấn an” bầy heo, giúp cho chúng có tâm trạng tốt hơn trước khi được giết mổ.
 
Máy pha thịt được hiệu chỉnh đến mức độ chính xác cao nhất để các phần thịt khác nhau được giá nhất, đáp ứng thị hiếu tiêu dùng của các thị trường khác nhau. Thịt chân giò sẽ thẳng tiến đến nước Anh, trong khi thịt thủ được đưa sang Trung Quốc.
 
Tại sao trong một nền kinh tế phát triển như Đan Mạch, ngành công nghiệp thực phẩm vẫn đang phát triển mạnh? Trong khi các nhà hoạch định chính sách ở khắp nơi trên thế giới đều kỳ vọng tạo ra Thung lũng Silicon của mình, thì Đan Mạch đã tạo nên - ở miền Trung của họ - một Thung lũng Nông trại đáng mơ ước.
 
Ở vùng Nông trại Lớn này, cũng giống như ở Thung lũng Silicon, California - “đổi mới” là một tất yếu, nâng cao năng suất là đòi hỏi sống còn; tập trung vào các sản phẩm thịt và sữa.
 
Chuỗi công nghiệp thực phẩm của Đan Mạch có sự góp mặt của nhiều công ty lớn, các nhà đầu tư hàng đầu như Danish Crown, Arla, Rose Poultry and DuPont Danisco. (DuPont mua lại Danisco trong năm 2011, sự kiện này là một minh chứng thuyết phục về sức hấp dẫn của ngành nông nghiệp Đan Mạch). Nhưng còn rất nhiều công ty nhỏ hơn cũng đang hoạt động tốt, không hề thiếu những ý tưởng mới.
 
Đáng nói là cộng đồng các doanh nghiệp nông nghiệp ở Đan Mạch rất mạnh, đa dạng ngành nghề và được IT hóa ở mức độ rất cao.
 
Nhiều công ty công nghệ đã tập trung vào nghiên cứu, sản xuất những công cụ công nghệ, chế phẩm ứng dụng cho các công đoạn khác nhau từ trang trại đến bàn ăn: LetFarm trong lĩnh vực trồng trọt, Bovisoft trong chuồng trại, AgroSoft cho chăn nuôi gia súc, Webstech chú trọng vào ngũ cốc… ISI Food Protection chuyên sâu về xử lý các sinh vật làm hư hỏng thực phẩm hoặc dễ gây ngộ độc.
 
InOMEGA3 chuyên về các thành phần thực phẩm có chứa axit béo Omega-3, một chất được sử dụng nhiều trong các loại thực phẩm chức năng. Soy4you phát triển các sản phẩm thay thế cho thịt.
 
Không những thế, cộng đồng này còn có sự hiện diện của các tổ chức thúc đẩy năng suất như Trung tâm Nghiên cứu gia súc của Đan Mạch và Trung tâm Kiến thức Nông nghiệp. Các trường đại học Đan Mạch đóng vai trò dẫn dắt trong ngành công nghiệp nông nghiệp.
 
Đại học Kỹ thuật Đan Mạch (DTU) có 1.500 nhân viên chuyên nghiên cứu các vấn đề liên quan đến thực phẩm. Truyền thống hợp tác nhà nước - tư nhân, bắt đầu từ những người nông dân cùng nhau thành lập hợp tác xã để cải thiện năng suất lao động và hiệu quả tiếp thị sản phẩm vào cuối thế kỷ 19, đến nay vẫn tiếp tục phát triển.
 
Công viên Thực phẩm Nông nghiệp gần Aarhus, được hỗ trợ bởi ngành công nghiệp và chính quyền khu vực, sắp hoàn thành; đang sử dụng 800 nhân viên và dự kiến sẽ có tới 3.000 nhân viên vào năm 2020.
Các tổ chức này đóng góp không nhỏ giúp cho nông nghiệp Đan Mạch trở nên hiệu quả vào loại nhất thế giới.
 
Chẳng hạn, Trung tâm nghiên cứu gia súc đã phát triển nhiều giải pháp để tăng năng suất cho bò. Một trong số đó là sử dụng robot. Robot có thể làm tất cả mọi thứ, từ việc vắt sữa bò cho đến lau chùi phòng khách. Robot vắt sữa cũng có thể hoạt động như một “phòng thí nghiệm trong nông trại” bằng cách phân tích sữa cho các dấu hiệu của vấn đề sức khoẻ. Microchips có thể theo dõi hành vi của bò…
 
Sáng tạo là yếu tố quyết định
 
Có một từ luôn trên môi mọi người trong hệ sinh thái nông nghiệp ở Đan Mạch: “đổi mới - sáng tạo” (innovation). Các công ty lớn thành lập những trung tâm nghiên cứu phát triển sản phẩm mới. Arla chi 36 triệu USD cho một cơ sở trong Công viên Thực phẩm Nông nghiệp.
 
Trung tâm DuPont ở Aarhus chỉ là một “nút” trong mạng lưới toàn cầu, cùng với hàng loạt chi nhánh khác ở Mỹ, Úc và Trung Quốc của tập đoàn này. Họ cũng cộng tác chặt chẽ với các doanh nghiệp khởi nghiệp, tài trợ cho các lễ hội ẩm thực và đầu bếp ngôi sao. Các trường đại học thành lập các phòng, ban nghiên cứu hành vi tiêu dùng thực phẩm và phát triển ngành “bio-silicon” (ứng dụng công nghệ thông tin vào lĩnh vực thực phẩm).
 
Lẽ dĩ nhiên, những người “nông dân” Đan Mạch cũng phải vượt qua những thách thức đáng gờm cả trong và ngoài nước. Một số người Đan Mạch không thích xu hướng phát triển những “công xưởng nông nghiệp” gia tăng, tiêu thụ nhiều tài nguyên thiên nhiên, trong đó có nước ngọt. “Borgen”, một bộ phim truyền hình chính luận khá nổi tiếng, đã chỉ trích việc chăn nuôi heo quy mô lớn.
 
Liên minh châu Âu, vốn tiêu thụ hơn 60% lượng xuất khẩu lương thực của Đan Mạch, đang chuyển hướng sang các thị trường đang phát triển...
 
Nhưng nói gì thì nói, Đan Mạch vẫn là một cường quốc nông nghiệp. Trung Quốc, mới đây, đã thẳng thắn tuyên bố họ coi nền nông nghiệp Đan Mạch như một hình mẫu để học tập.
 
(Tổng hợp từ báo nước ngoài)
 
;
.
.
.
.