Cặp đèn cầy cháy suốt 30 năm ở chùa Đất Sét - Nông Thôn Việt

Cặp đèn cầy cháy suốt 30 năm ở chùa Đất Sét

Thứ Ba, 31/07/2018, 10:12 [GMT+7]

Đến trung tâm thành phó Sóc Trăng xuôi tỉnh lộ về Đại Ngãi, qua khỏi Nghĩa địa Triều Châu đến khóm 1, phường 5, có ngồi chùa nhỏ với cổng chính đề ba chữ Hán Bửu Sơn tự. Dân gian thường gọi quen là Chùa Đất Sét.

Chùa được xây dựng cách đây 200 năm, do một người trong dòng họ Ngô sáng lập. Ông Ngô Kim Giản, 86 tuổi trụ trì chùa đời thứ 5 cho biết:  Khi còn nhỏ, ông Ngô Kim Tòng hay đau ốm bệnh tật. Đến năm 1929, lúc ấy ông 20 tuổi thì lâm bệnh nặng tưởng không qua khỏi, gia đình chỉ còn cách đưa ông Tòng lên ngôi chùa trên núi thuộc tỉnh An Giang để chữa trị và cầu khấn trời Phật. Vừa uống thuốc vừa tập ngồi thiền, tĩnh tâm, dần dần ông đã khoẻ lại và đã quyết tâm đi tu khi mới ở tuổi 20.

Cổng chùa Đất Sét
Cổng chùa Đất Sét

Khi còn trẻ, ông Ngô Kim Tòng đã có thiên hướng say mê nặn tượng lấy nguyên mẫu từ những bức hoạ đơn sơ trên bàn thờ Phật của cha, những vật dụng hàng ngày, cây trái quanh nhà đã trở thành đề tài phong phú cho ông tạo hình tượng với chất liệu chủ yếu là đất sét quanh vùng.

Sau khi lành bệnh ông vẫn một lòng đam mê công việc chế tác ấy và thay cha gìn giữ chăm sóc ngôi chùa từ những năm 1930 đến 1970. Với tâm thành hướng Phật, cùng với những trải nghiệm dân gian, ông đã tạo nên những nhân vật, linh vật bằng đất sét vừa có giá trị nghệ thuật vừa quý hiếm.

Nguyên liệu dùng cho việc nặn tượng chủ yếu bằng đất sét, do ông Tòng đào từ những cánh đồng cách chùa vài cây số, đem về phơi khô, rồi bỏ vào cối dùng chày giã cho nhuyễn, sàng lọc hết tạp chất, rễ cây, rễ cỏ, lấy đất mịn trộn cùng bột làm làm nhang và keo ô dước tạo thành một hỗn hợp dẻo thơm.

Chất liệu ấy được ông dùng để nặn tượng. Trải qua thời gian hơn nửa thế kỷ những bức tượng vẫn mịn màng, không nứt nẻ. Ngoài ra, ông còn dùng lưới kẽm, cây gỗ dựng sườn, sau đó dùng vải mùng bao lại và đắp nguyên liệu hỗn hợp làm tượng lên, bề ngoài được phủ bằng một lớp sơn nước kim nhũ và dầu bóng. Bằng đôi tay khéo léo, tài hoa cộng với tư duy tưởng tượng vô cùng phong phú ông đã làm nên hàng trăm bức tượng mà không trùng lắp.

Tổng cộng chùa có 1.991 tượng Phật lớn nhỏ, 2 ngôi tháp, 1 tòa sen. Tháp Đa Bảo được làm 1939 lúc ông mới 30 tuổi, cao khoảng 4 thước tây được thiết kế hết sức tinh vi. Tháp có 13 tầng, mỗi tầng có 16 cửa, mỗi cửa có một tượng Phật, tổng cộng tháp Đa Bảo có 208 cửa, 208 vị phật và 156 con rồng đỡ từng mái tháp. Phần dưới chân tháp thờ Đại Thừa Diệu pháp Liên hoa Kinh, tượng trưng cho Ngọc Xá Lợi của Phật.

Đèn và nhang lo71no73 chùa Đất Sét
Đèn và nhang lớn ở chùa Đất Sét

Kế bên là “Bảo tòa thỉnh Phật trụ thế truyền tháp luân" hay gọi là “Bảo Tòa Liên Hoa”. Bảo tòa có một tòa sen gồm 1000 cánh sen và trong mỗi cánh sen có một vị Phật ngồi tọa thiền. Phía dưới đài sen lại có “Bát quái Thiên tiên” gồm 8 cung, đó là “Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài”, mỗi cung có hai tiên nữ đứng hầu, dưới đài sen và Bát quái lại có Tứ đại Thiên Vương trấn giữ.

Trong gian thờ phía trên trần nhà, có treo một chùm đèn gọi là “Lục Long Đăng” cũng bằng chất liệu đất sét, gồm ba chóp đỉnh với 6 con rồng uốn cong như tượng trưng cho Nam kỳ lục tỉnh, đuôi chụm vào nhau, đầu trổ ra các phía. Thân rồng được làm hoàn toàn bằng đất sét với nhiều chi tiết tinh xảo, trọng lượng khá nặng. Đáy đèn là một tòa sen lật úp tỏa cánh xuống điện thờ. Đây xứng đáng là một kiệt tác của nghệ thuật tạo hình.

Đèn nến đốt từ năm 1970 vẫn cháy đến nay
Đèn cầy đốt từ năm 1970 vẫn cháy đến nay

Chung quanh chùa, góp phần canh giữ cho hệ thống các tượng Phật, còn nhiều tượng thú cũng bằng đất sét, nổi bật nhất và sắc sảo nhất là cặp Kim Lân đang ngẩng cao đầu trước bệ thờ giữa điện, ngậm trái trân châu, chân gác lên quả cầu trông thật uy nghiêm, bên cạnh là tượng Thanh Sư, Bạch Tượng, Bạch Hổ, Long Mã,..

Ngoai ra còn có ba cái đỉnh, mỗi cái cao một thước rưỡi, bảy cái lư hương nhỏ. Điều gây ngạc nhiên và nể phục với Phật tử viếng chùa là ba cặp đèn cầy lớn, cao đến hơn hai thước rưỡi, mỗi cây nặng 200kg, bề ngang bằng một vòng tay người ôm; và cặp nhỏ mỗi cây nặng 100kg hiện được đốt cháy liên tục suốt ngày đêm kể từ năm 1970 khi ông Tòng tạ thế. Hơn 30 năm mà cặp đèn cầy vẫn còn cao hai tấc và còn khả năng cháy thêm 3 năm nữa!

Ba cây nhang lớn của chùa
Ba cây nhang lớn của chùa

Trong chùa còn 3 cây nhang lớn, mỗi cây nặng 50kg chưa sử dụng, cao một thước rưỡi, theo dự kiến của người trông coi chùa, nếu thắp cây nhang này có lẽ cháy đến vài năm.

Ngôi chùa bình dị như một ngôi nhà miền quê nhưng bên trong nó là cả một sự sáng tạo miệt mài để làm nên tác phẩm kỳ thú, xứng đáng là di tích văn hóa với nhiều kỷ lục của Việt Nam.

Thạch Ba Xuyên

;
.
.
.