Nông nghiệp Indonesia: Công nghệ số đưa nông sản từ trang trại đến siêu thị - Nông Thôn Việt

Nông nghiệp Indonesia: Công nghệ số đưa nông sản từ trang trại đến siêu thị

Thứ Tư, 12/09/2018, 17:01 [GMT+7]

Tại Indonesia, trước khi ra cửa hàng thực phẩm và đến tay người tiêu dùng, nông sản phải đi qua ít nhất hai tầng phân phối là các thương lái và bán sỉ. Cứ qua mỗi tầng bậc, giá bán lại tăng lên và nông dân thường bị ép bán giá rất thấp so với giá bán lẻ của thị trường. Ngoài ra, thời gian vận chuyển nông sản tươi đến cửa hàng kéo dài cũng khiến chất lượng nông sản kém đi.

Chính vì vậy, công ty khởi nghiệp Limakilo ở nam Jakarta đã ra đời với mục tiêu kết nối nông dân với các chủ cửa hàng nhỏ lẻ thông qua nền tảng trực tuyến, tạo ra cuộc cách mạng về phương thức nông dân cung cấp nông sản cho các cửa hàng nhỏ lẻ khắp nước, gạt bỏ kênh trung gian thương lái để mang nông sản đến cho người tiêu dùng với mức giá hợp lý.

Kết nối đôi bên

Tại một cửa hàng nhỏ ở ngoại ô Jakarta, cứ vài ngày một lần, bà chủ cửa hàng lại đặt mua các loại rau trái qua trang web Limakilo.id bằng ứng dụng trên smartphone (điện thoại thông minh) để mua trực tiếp nông sản của nông dân. Bà cho biết: “Rau trái mua ở Limakilo có giá rẻ hơn mà chất lượng cũng tốt hơn của thương lái bán sỉ và họ giao hàng rất nhanh”.

Được thành lập vào năm 2015, hiện công ty Limakilo đã xây dựng được mạng lưới kết nối giữa 50 nông trại với 1.000 cửa hàng thực phẩm ở Jakarta.

Theo Lisa Wulandari, người đồng sáng lập của Limakilo: “Chúng tôi cố gắng cắt bỏ hệ thống phân phối phức tạp. Limakilo là nơi mua bán mang lại thương mại công bằng cho nông dân. Nông dân sẽ bán nông sản được giá hơn còn người tiêu dùng cũng mua chúng với giá rẻ hơn. Bằng cách kết nối nông dân trực tiếp với khách hàng, nông dân có thể thoải mái đặt giá bán, để giúp nông sản của họ cạnh tranh hơn, chứ không bị thương lái ép bán theo một mức giá thấp như trước đây”.

Kinh doanh công bằng

Hiện nay, Limakilo.id là nơi mua bán hơn 30 loại rau trái và thực phẩm. Họ cũng xây dựng các nhà kho để trữ các nông sản khô như hạt tiêu và hành tím. Các đơn hàng được đặt trong ngày cho đến 6 giờ tối và sẽ được giao vào ngày hôm sau.

Theo Walesa Danto, Giám đốc điều hành của Limakilo: “Nông dân có thể bán nông sản qua nền tảng trực tuyến của chúng tôi cao hơn 15% so với giá bán cho các thương lái trung gian và các cửa hàng nhỏ lẻ cũng có thể bán cho khách hàng với giá rẻ hơn 15% so với trước đây”. Ngoài ra, Limakilo cũng giám sát giá thị trường của nông sản hàng ngày để đưa ra các mức giá sỉ thấp hơn thị trường.

Arief Setiawan, một người đồng sáng lập khác của Limakilo cho biết, lúc mới hoạt động, Limakilo chỉ tập trung vào mặt hàng hành tím vì đây là loại củ gia vị không thể thiếu trong mọi gia đình ở Indonesia nhưng giá của chúng biến động thất thường do thương lái thao túng, khiến nông dân trồng hành tím nhiều phen điêu đứng do giá bán rẻ mạt. Nhờ sự ra đời của Limakilo mà nông dân khu vực trồng hành tím nổi tiếng Brebes ở trung Java nay đã hưởng được một nền kinh doanh công bằng.

Trước đây, thương lái gần như độc quyền mua hành tím của nông dân với giá thấp, sau đó, tăng giá bán trong quá trình hành tím đến tay người tiêu dùng. Thương lái tìm mọi cách ép giá nông dân để hưởng lợi nhuận lớn và đó là lý do nhiều lúc, giá hành tím ở các cửa hàng thực phẩm vẫn ở mức cao nhưng nông dân trồng hành lại lâm vào cảnh thua lỗ. Syamsul Huda, một nông dân trồng hành tím ở Brebes cho biết năm ngoái, anh mua củ hành giống với giá 20.000 rupiah/kg (tương đương 32.000 đồng tiền Việt) nhưng khi thu hoạch và bán cho thương lái chỉ được có từ 6.000 - 7.000 rupiah/kg (tức chỉ 10.000 - 12.000 đồng).

Khởi nghiệp vì thấy nông dân vứt bỏ cà chua

Một công ty khởi nghiệp trực tuyến khác là TaniHub khai trương vào năm 2016, lại có quy mô lớn hơn vì kết nối được tới 600 nông trại với các cửa hàng nhỏ lẻ cả nước.

Trang ứng dụng trên smartphone của TaniHub.
Trang ứng dụng trên smartphone của TaniHub.

Một nông dân 39 tuổi trồng cà chua tại tây Java, cho biết anh rất hài lòng khi bán nông sản qua TaniHub. “Vào những thời điểm tốt nhất, giá mua của các cửa hàng nhỏ lẻ cao gấp bốn lần giá mà tôi từng bán cho các thương lái. Thu nhập hàng tháng của tôi đã tăng hơn 20% so với trước đây”.

Có khoảng 100 mặt hàng nông sản được dễ dàng tìm thấy trên TaniHub từ cà chua, cà rốt, dưa leo, bông cải xanh, bắp, gạo cho đến trứng gà… và họ hiện đang là đối tác của 30 nhà bán lẻ lớn nhất ở Indonesia bao gồm các chuỗi siêu thị Hero, Giant, SaveMax, Ranch Market, Lotte và TaniHub đã giúp hàng chục ngàn nông dân kết nối trực tiếp với các nhà bán lẻ này.

Michael Jovan, người đồng sáng lập TaniHub nảy ra ý tưởng thành lập TaniHub sau khi xem một bản tin truyền hình nói rằng nông dân ở thị trấn Garut, tây Java, phải vứt bỏ cà chua vì giá cà chua rớt mạnh xuống chỉ còn 500 rupiah/kg (tức chỉ 800 đồng/kg). Nhưng nghịch lý là giá cà chua ở chợ và siêu thị vẫn ở mức cao tới 4.500 rupiah (7.600 đồng). Anh nhận thấy có hai vấn đề dẫn đến thực trạng này.

Thứ nhất, đó là nguồn cung không ổn định. Cà chua thường được thu hoạch ồ ạt cùng lúc khiến nguồn cung tăng đột biến, dẫn đến rớt giá. Tuy nhiên sau đó, khi nguồn cung không còn nhiều nữa thì giá của cà chua lại tăng lên. Vấn đề thứ hai là hệ thống phân phối cà chua cũng như nhiều mặt hàng khác phải đi qua quá nhiều tầng nấc như thương lái, người bán sỉ… rồi mới đến các cửa hàng nhỏ lẻ. Điều này khiến giá cà chua tăng gấp nhiều lần khi đến tay người tiêu dùng.

Vì vậy lợi thế của TaniHub không chỉ là cung cấp rau trái giá rẻ hơn so với thị trường vì loại bỏ được nhiều kênh phân phối trung gian mà còn tươi ngon hơn vì chúng chỉ được thu hoạch khi đạt độ chín và được giao nhanh chóng. Trong khi đó, rau quả bán trên thị trường thường được thu hoạch sớm, rồi chờ chín dần trong quá trình vận chuyển phân phối nên không đạt lượng dinh dưỡng và độ tươi ngon cao nhất.

Tại một hội nghị triển lãm hàng điện tử Indonesia tại thành phố Tangerang vào năm 2016, Tổng thống Joko Widodo nói rằng ông tin tưởng các start-up như TaniHub, Limakilo sẽ giúp thúc đẩy vị thế Indonesia như là trung tâm “sức mạnh số hóa của châu Á”.

Hoàng Mỹ Phương

;
.
.
.
.