Thời điểm chúng ta chấm dứt sử dụng nhựa đang đến - Nông Thôn Việt

Thời điểm chúng ta chấm dứt sử dụng nhựa đang đến

Thứ Tư, 03/07/2019, 07:08 [GMT+7]

Chúng ta đang rất nghiêm túc trong việc giảm sử dụng túi nhựa, dụng cụ và hộp đựng bằng nhựa trên quy mô toàn cầu.

Túi nhựa ẩn chứa nhiều mối nguy hiểm không chỉ vì nó đe dọa tới động vật hoang dã mà còn ở thực tế rằng nó không thể bị phân hủy sinh học. Khi nhận thức về điều này tăng lên, nhiều tổ chức đang hành động để hạn chế sự hiện diện của chúng.

Tất nhiên cuộc chiến đối với túi nhựa không phải là mới. Năm 2002, Bangladesh đã trở thành quốc gia đầu tiên cấm sử dụng túi nhựa mỏng sau khi phát hiện ra các túi này làm nghẹt hệ thống thoát nước của quốc gia trong trận lụt. Trong gần 20 năm kể từ đó, nhiều thành phố và quốc gia riêng lẻ đã có hành động, bao gồm đánh thuế việc sử dụng túi hoặc noi gương Bangladesh và cấm hẳn túi nhựa.

Và phạm vi của “cuộc chiến” đang mở rộng hơn, trong đó ống hút nhựa, chai, dụng cụ và hộp đựng thực phẩm nhựa là những “mặt trận” mới.

Một bảng thông báo trong siêu thị tư vấn cho khách hàng của mình về túi nhựa miễn phí tại Sydney vào ngày 2 tháng 7 năm 2018. (Ảnh: Peter Parks)
Một bảng thông báo trong siêu thị tư vấn cho khách hàng của mình về túi nhựa miễn phí tại Sydney vào ngày 2 tháng 7 năm 2018. (Ảnh: Peter Parks)

Hàn Quốc và Đài Loan dẫn đầu châu Á

Bắt đầu từ 2019, các cửa hàng tạp hóa và siêu thị ở Hàn Quốc không được cung cấp túi nhựa sử dụng một lần cho khách mua hàng nữa, chỉ có ngoại lệ sử dụng túi nhựa để giữ các thực phẩm ướt như thịt, cá. Thay vào đó, họ phải sử dụng túi giấy hoặc túi vải để có thể tái chế hoặc tái sử dụng. Hình phạt cho việc vi phạm luật này có thể lên tới 3 triệu won (khoảng 62,7 triệu VND).

Chính phủ Đài Loan (Trung Quốc) tuyên bố kế hoạch loại bỏ dần việc sử dụng ống hút nhựa, túi xách, dụng cụ, cốc và hộp đựng vào năm 2030.

Lộ trình mà Đài Loan thực hiện là vào năm 2019, các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh sẽ không còn được phép cung cấp ống hút nhựa để sử dụng tại cửa hàng. Đến năm 2020, ống hút nhựa miễn phí sẽ bị cấm đối với tất cả các cơ sở ăn uống. Đến năm 2025, công chúng sẽ phải trả tiền cho ống hút khi mua mang về và đến năm 2030, sẽ có lệnh cấm sử dụng ống hút nhựa hoàn toàn.

Các mặt hàng nhựa khác, bao gồm túi nhựa, đồ dùng và hộp đựng thực phẩm sẽ phải đối mặt với quy trình loại bỏ tương tự.

Bộ trưởng giám sát chương trình này, Lai Ying-ying, nhấn mạnh rằng đây không chỉ là nhiệm vụ của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Đài Loan mà là của toàn bộ đất nước. Đây là một thách thức khó khăn khi Đài Loan ước tính rằng mỗi công dân của quốc gia này sử dụng trung bình khoảng 700 túi nhựa mỗi năm.

Mục tiêu cao cả của EU

EU đang đi theo con đường tương tự đối với 28 quốc gia thành viên của mình trong nỗ lực hạn chế việc sử dụng nhựa "mất năm giây để sản xuất, bạn sử dụng nó trong năm phút và phải mất 500 năm để phân hủy", Frans Timmermans, Phó Chủ tịch của Ủy ban châu Âu, cơ quan chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động hàng ngày của EU, nói với tờ Guardian vào tháng 1 năm 2018.

Rất nhiều quốc gia trong EU có kế hoạch riêng để giảm tiêu thụ nhựa, nhưng EU đặt mục tiêu tất cả các bao bì trên lục địa này phải có thể tái sử dụng hoặc tái chế vào năm 2030.

EU cũng muốn các quốc gia thành viên của mình giảm việc sử dụng túi của mỗi người từ 90 túi mỗi năm xuống còn 40 túi vào năm 2026. Sau đó họ sẽ chạy dự án làm người dân tiếp cận dễ dàng hơn với nước máy trên đường phố nhằm giảm nhu cầu nước đóng chai.

Vào tháng 10 năm 2018, quốc hội đã bỏ phiếu áp đảo để cấm một loạt các loại nhựa sử dụng một lần ở mọi quốc gia thành viên. Nghị viện châu Âu đã bỏ phiếu cấm sử dụng các loại nhựa như đĩa, dao kéo, ống hút, bông ngoáy tai và thậm chí các sản phẩm làm từ nhựa có thể phân hủy như túi hoặc bao bì và hộp đựng thức ăn nhanh làm từ polystyrene mở rộng. Những loại nhựa này sẽ bị cấm vào năm 2021.

Đối với các mặt hàng dùng một lần khác không có sự thay thế, EU phán quyết rằng các quốc gia thành viên phải giảm mức tiêu thụ ít nhất 25% vào năm 2025. Điều này bao gồm hộp bánh burger sử dụng một lần, hộp bánh sandwich hoặc hộp đựng thực phẩm cho trái cây, rau quả, các món tráng miệng hoặc kem.

Các mặt hàng nhựa khác như chai nước giải khát cũng sẽ phải được tái chế 90% vào năm 2025.

Các dụng cụ ăn uống bằng nhựa cũng sẽ bị cấm sử dụng trong tương lai.
Các dụng cụ ăn uống bằng nhựa cũng sẽ bị cấm sử dụng trong tương lai.

Tất cả các quy định này có vẻ quá tham vọng trong một khoảng thời gian ngắn như vậy, nhưng thành viên Nghị viện châu Âu Bỉ Frédérique Ries, người chịu trách nhiệm về dự luật này, rất lạc quan rằng những mục tiêu này có thể đạt được.

"Đó là điều cần thiết để bảo vệ môi trường biển và giảm chi phí thiệt hại môi trường do ô nhiễm nhựa ở châu Âu, ước tính khoảng 22 tỷ euro vào năm 2030", Ries nói.

Nỗ lực theo sau của các quốc gia khác

Vào tháng 8 năm 2018, Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern tuyên bố nước này sẽ loại bỏ túi nhựa trong vòng một năm.

"Chúng tôi loại bỏ dần các túi nhựa sử dụng một lần để có thể chăm sóc môi trường tốt hơn và bảo vệ danh tiếng xanh, sạch sẽ của New Zealand", Ardern nói với The Guardian. "Mỗi năm ở New Zealand, chúng tôi sử dụng hàng trăm triệu túi nhựa sử dụng một lần. Một núi túi, nhiều trong số đó cuối cùng gây ô nhiễm môi trường biển và ven biển quý giá của chúng tôi và gây ra tác hại nghiêm trọng cho tất cả các loại sinh vật biển".

Ardern cho biết nhiều người dân hoan nghênh lệnh cấm và trích dẫn một bản kiến nghị có chữ ký của hơn 65.000 công dân kêu gọi cấm sử dụng nhựa. Tuy nhiên, người dân ở quốc gia láng giềng Úc lại không có phản ứng tương tự.

Hầu hết các vùng lãnh thổ và tiểu bang ở Úc đã cấm sử dụng túi nhựa mỏng, trừ New South Wales và Victoria, Sydney và Melbourne.

Một người đàn ông mua hàng tại chợ ở Hy Lạp. Chính phủ nước này đã cấm túi nhựa miễn phí vào đầu năm 2018. (Ảnh: Giannis Papanikos)
Một người đàn ông mua hàng tại chợ ở Hy Lạp. Chính phủ nước này đã cấm túi nhựa miễn phí vào đầu năm 2018. (Ảnh: Giannis Papanikos)

Tuy nhiên, đã có một sự náo động sau khi Woolworth's và Coles, hai chuỗi bán lẻ lớn, cố gắng thực hiện lệnh cấm đối với túi nhựa. Nhiều khách hàng đã phản đối và chỉ sau vài tuần, Coles đã quyết định bán túi nhựa có thể tái sử dụng với một khoản phí nhỏ thay cho những chiếc túi sử dụng một lần.

"Một số khách hàng nói với chúng tôi rằng họ cần thêm thời gian để thực hiện chuyển đổi sang các túi có thể sử dụng lại", một phát ngôn viên của Coles nói với CNN. Ở một số nơi, khách hàng thậm chí còn giận dữ khi không được sử dụng túi nhựa.

Các quốc gia châu Phi đạt được thành công từng phần

Nhiều quốc gia châu Phi đã tham gia vào việc kiềm chế việc sử dụng túi nhựa trong những năm qua. Một số quốc gia, bao gồm Gambia, Sénégal và Ma-rốc, đã cấm túi nhựa, trong khi các quốc gia khác, như Botswana và Nam Phi, đã áp dụng thuế đối với túi nhựa.

Thành công của những nỗ lực này khác nhau giữa các quốc gia. Theo nghiên cứu của Đại học Cape Town, việc đánh thuế đối với túi nhựa đã đi đến thất bại, do đơn giản là tiền thuế không đủ cao. Trong khi đó, Rwanda đã xuất hiện thị trường chợ đen và buôn lậu túi nhựa sau lệnh cấm năm 2008.

Trong cuộc đấu tranh cấm túi nhựa kéo dài nhất lục địa, Kenya đã ban hành lệnh cấm nghiêm ngặt nhất đối với túi nhựa vào tháng 8 năm 2017, với các hình phạt từ phạt nặng đến phạt tù.

Với những nỗ lực của con người trên quy mô toàn cầu, chúng ta có thể kỳ vọng rằng túi nhựa sẽ vĩnh viễn biến mất vài một ngày không xa.

Kim Nhã (Theo Mother Natural Network)

;
.
.
.
.