Khóc, cười với 'siêu mít' - Nông Thôn Việt

Khóc, cười với 'siêu mít'

Thứ Năm, 09/11/2017, 15:48 [GMT+7]

Bên hành lang Hội nghị Phát triển bền vững đồng bằng Đồng bằng sông Cửu Long được tổ chức vào cuối tháng 9 vừa qua, PGS-TS Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam hỏi: “Có biết chuyện nóng của đồng bằng hiện nay là gì không? Là trái mít đó”, ông nói luôn. Và chúng tôi đã đi tìm hiểu, đúng là chuyện trái mít đang rất nóng.

Thu mua
Thu mua "siêu mít Thái" ở 1 vựa mít thuộc huyện Cái Bè

 

Kẻ cười…

 

Cuối tháng 9, anh Trần Dương ở xã Hội Xuân (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) bất ngờ ra cửa hàng kinh doanh xe gắn máy ngoài thị xã Cai Lậy tậu chiếc Air Blade trị giá hơn 50 triệu đồng, làm thanh niên trong xóm lác mắt nhìn. Ai hỏi trúng mánh gì mà mua xe xịn, bởi vợ chồng Dương lâu nay có tiếng tay làm hàm nhai, Dương cười toe, khoe: “Có trúng mánh gì đâu, mới bán 250kg mít Thái siêu sớm giá 44.000 đồng/kg, được hơn 100 triệu đồng nên mua xe mới cho vợ con nở mặt nở mày với lối xóm bà con”.

 

Ngồi nhìn chiếc xe láng cóng dựng giữa nhà, Dương kể: “Hồi trước mấy công vườn của tui trồng nhãn tiêu da bò, nay trúng mai thất, giá cả bấp bênh, rồi thêm bị bệnh chổi rồng hoành hành dữ quá. Năm 2013 tui đi đám giỗ ở xã Cẩm Sơn (huyện Cai Lậy) thấy thiên hạ trồng mít Thái siêu sớm làm giàu nên tui về đốn hết nhãn, mua 100 cây mít giống trồng xuống”. Sau 2 năm, những cây mít của Dương cao khoảng 2m đã bắt đầu cho trái, có nhiều trái nặng hơn 20kg.

 

Hai mùa đầu, mỗi năm thu hoạch chưa đầy 100kg nhưng bán với giá 20.000 đồng- 25.000 đồng/kg mà vợ chồng Dương đã “tung hô” mít siêu sớm, siêu trái là “cây xóa đói giảm nghèo” cho gia đình mình, làm bà con trong ấp đua nhau phá nhãn trồng mít. Năm nay, giữa lúc những vườn mít xung quanh trái còn non choẹt thì mấy cây mít của Dương có mít chín.

 

Nghe tin, thương lái tìm vào tận vườn hỏi mua, khi giá được đẩy lên đến 44.000 đồng/kg thì Dương đồng ý bán. “Chưa khi nào tui bán mít được giá cao như vậy, hiện tại giá mít cao hơn hồi tháng 6 đến 25.000 đồng/kg. Nói thiệt, nếu còn đất trống thì tui sẽ mua thêm mít giống về trồng, mau làm giàu”, Dương nói giọng tiếc nuối.

 

Ở ấp Thanh Bình (xã Thanh Hòa, thị xã Cai Lậy) trước đây gia đình ông Nguyễn Văn Cường nghèo có tiếng, đất đai chưa đầy 1.000m2 trong khi con cái và bản thân bị bệnh liên miên, tháng nào UBND xã cũng phải trợ cấp. Nhưng từ khi trồng gần 50 cây mít Thái “siêu sớm, siêu trái”, đến nay cuộc sống của gia đình ông Cường đã hết khó khăn, không còn nằm trong danh sách hộ nghèo của xã.

 

Ông Cường cho biết, nếu chịu khó chăm sóc, bón phân cho tốt, mỗi năm một cây mít chỉ cần cho 2 trái có trọng lượng 20kg/trái, bán với giá 20.000 đồng/kg là gia đình ông đã sống khỏe. Theo một cán bộ của UBND xã Thanh Hòa, hiện nay dân số toàn xã hơn 1.500 hộ nhưng có hơn 200 hộ thuộc diện nghèo và cận nghèo.

 

Từ khi xuất hiện, cây mít Thái “siêu sớm, siêu trái” trên đất Thanh Hòa cho hiệu quả kinh tế rất cao, trung bình 1ha vườn mít từ 2 năm tuổi trở lên cho thu nhập 1 tỉ đồng/năm, chủ vườn lãi ròng 50%, thì UBND xã đã xây dựng được gần 100 “khu vườn tình thương” xóa đói giảm nghèo bằng cây mít “siêu thu nhập” này.

 

Các chủ vườn ở miệt Cái Bè, Cai Lậy của tỉnh Tiền Giang nói, cây mít Thái “siêu sớm, siêu trái” xuất hiện ở Cai Lậy hồi năm 2010. Sau vài năm, do giá bán rất cao, có bao nhiêu trái thương lái mua hết bấy nhiêu, nên loại mít này đã phát triển rất nhanh sang vườn cây ăn trái ở các địa phương khác như huyện Cái Bè (Tiền Giang), Vĩnh Long, Cần Thơ, Hậu Giang. Tại Hậu Giang, tính đến tháng 9.2017 toàn tỉnh có khoảng 800 ha mít Thái siêu sớm, tập trung nhiều ở huyện Châu Thành và Phụng Hiệp.

 

Trong khi đó chỉ riêng 2 huyện Cái Bè, Cai Lậy và thị xã Cai Lậy của tỉnh Tiền Giang, diện tích trồng mít Thái siêu sớm đã lên đến hàng ngàn héc-ta. “Thiên hạ đổ xô trồng mít Thái siêu sớm, siêu trái vì loại cây này trồng xuống đất sau 2 năm đã cho thu hoạch, năng suất rất cao so với các giống mít khác (khoảng 3.000 kg- 4.000 kg/1.000m2 đối với cây 3-4 năm tuổi, tương đương 30 tấn-40 tấn/ha) nhưng dễ trồng, tốn ít phân bón. Theo tính toán của tui, nếu giá mít hơn 10.000 đồng/kg thì nhà vườn đã có lời, còn giá cao như hiện nay thì nhà vườn lời bể tay”, ông Ba Trân, nông dân ở xã Đông Hòa Hiệp (huyện Cái Bè, Tiền Giang) cho biết.

 

Với trái “siêu mít Thái” nặng 20 kg bán giá 44.000 đồng/kg nhà vườn thu được gần 1 triệu đồng, nên cây “siêu mít” đang phát triển nóng ở các tỉnh ĐBSCL.
Với trái “siêu mít Thái” nặng 20 kg bán giá 44.000 đồng/kg nhà vườn thu được gần 1 triệu đồng, nên cây “siêu mít” đang phát triển nóng ở các tỉnh ĐBSCL.

 

… người lo

 

Giữa lúc nông dân đua nhau phát triển “siêu mít” thì đã có không ít ý kiến của các chuyên gia nông nghiệp cho rằng việc phát triển ồ ạt vườn mít đã phá vỡ cơ cấu, quy hoạch cây trồng của các địa phương, tất yếu sẽ dẫn đến việc “được mùa, dội chợ, rớt giá” đang kéo dài triền miên trên “vương quốc trái cây ĐBSCL”.

 

Nhưng mặc ai nói ngả nói nghiêng, hàng ngàn nhà vườn ở các tỉnh miền Tây Nam bộ vẫn quay cuồng với siêu mít Thái. Có người còn nói thẳng, mấy ông chuyên gia, cán bộ nông nghiệp nói thì hay, biểu nông dân đừng trồng con này, đừng nuôi con nọ, nhưng có ai tìm được thị trường tiêu thụ cho nông dân khi họ trồng con này, nuôi con kia theo lời khuyên của mấy ổng?

 

Chính vì vậy mà diện tích “siêu mít Thái” ở ĐBSCL cứ gia tăng chóng mặt, tính đến giữa năm 2017 diện tích trồng “siêu mít Thái” ở các tỉnh ước tính đã lên đến hơn 55.000 ha (sản lượng hơn 2 triệu tấn trái) và vẫn đang tiếp tục phát triển rất nóng.

 

Trên thực tế, những e ngại, khuyến cáo của các chuyên gia đối với “siêu mít Thái” đã thành hiện thực, khi từ năm 2015 loài cây này bắt đầu trở chứng với nhà vườn. Ông Ba Trân kể: “Hai năm gần đây cây “siêu mít Thái” có 1 điệp khúc kỳ lạ: từ tháng Chạp đến tháng 5, tháng 7 AL năm sau mít cho thu hoạch rộ, nhưng là thời điểm giá xuống rất thấp, chỉ 3.000 đồng- 4.000 đồng/kg, có lúc 2.000 đồng/kg nhưng nhà vườn rất khó bán sản phẩm.

 

Thời điểm này hàng trăm vựa thu mua mít trong khu vực thường xuyên đóng cửa hoặc thu mua nhỏ giọt. Một khó khăn khác là chuyện xơ đen, xơ vàng của trái mít, có nghĩa là khi thương lái lấy dao vạt mặt quả mít để xem chất lượng, phát hiện có xơ đen thì không mua, chỉ mua trái mít xơ vàng. Mà xơ đen hay xơ vàng là… chuyện của trái mít, nhà nông làm sao biết được?

 

Nhưng từ tháng 8 đến tháng 11 thì giá mít tăng chóng mặt, thương lái lùng sục khắp nơi mua mít, chẳng quan tâm chuyện xơ đen, xơ vàng, bởi thời điểm này rất ít nhà vườn có mít chín”. Sáu Thành, chủ vựa thu mua mít Thái ở huyện Cái Bè, cho biết ngoài tiêu thụ nội địa thì lâu nay “siêu mít Thái” chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

 

Tuy nhiên ông Thành cũng không biết phía Trung Quốc mua mít để ăn tươi hay chế biến, khi họ yêu cầu cung cấp hàng thì ông Thành và các chủ vựa đi thu mua bán cho họ, lúc không có yêu cầu thì ngưng mua. “Giống như nhiều loại nông sản khác lâu nay xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc thường bị o ép giá cả và chất lượng, trái “siêu mít Thái” của miền Tây Nam bộ cũng chung số phận vậy thôi”, Sáu Thành nói.

 

Theo ông Ba Trân, hiện nay bản thân ông và nhiều nhà vườn đã cảm nhận viễn cảnh “được mùa, dội chợ, rớt giá” của “siêu mít Thái”, nên đã trồng xen sầu riêng vào vườn mít. “Cầm cự vài năm khi sầu riêng có trái thì tui đốn bỏ mít. Hồi trước mít dễ trồng, nhưng bây giờ nhà vườn đang khốn khổ với 4 loại sâu và nấm bệnh hoành hành quanh năm là sâu đục thân, sâu đục cành, sâu đục trái và nấm gây thối trái, nên chi phí trồng mít hiện nay khá cao. Bây giờ nhìn đâu cũng thấy “siêu mít Thái”, nên chuyện “được mùa, rớt giá” chắc chắn sẽ xảy ra”, ông Ba Trân bày tỏ.

 

Theo PGS-TS Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam, hiện nay trái “siêu mít” đang có thị trường xuất khẩu là Trung Quốc và Campuchia, nhưng giá cả chưa ổn định, đặc biệt giá chỉ cao vào các tháng 8-9-10, những tháng còn lại thì giá thấp, nên nhà vườn cần nghiên cứu quy trình canh tác để cây cho trái vào những tháng giá mít cao sẽ không bị “dội chợ, rớt giá”.

 

“Hiện nay các sản phẩm chế biến từ trái mít non ở các nước như Ấn Độ, SriLanca rất nhiều, vì họ biết mít non trị được tiểu đường, ngăn ngừa được bệnh ung thư. Do mình không có thông tin này nên việc ăn mít non chưa nhiều như ở các nước nói trên. Vì vậy việc chế biến mít non để xuất khẩu sang các nước như Ấn Độ vào những tháng sau mùa hè là rất tốt”, ông Châu cho biết.

 

ANH HÙNG

 
;
.
.
.