Ai hại xứ vườn? - Nông Thôn Việt

Ai hại xứ vườn?

Thứ Tư, 06/12/2017, 14:59 [GMT+7]

Mới sáng sớm mà ông Ba Trân mặt mày bí xị ngồi bên bàn trà, khiến mấy ông bạn già ai cũng ngạc nhiên. Hết mấy tuần trà, ông Ba Trân mới nói: “Hôm rồi mua mấy trái sầu riêng đi thăm con gái ở Sài Gòn, bị quê một cục”. Ông kể: “Vườn nhà hết trái nên tui ghé mấy sạp dọc quốc lộ để mua mấy trái Mỏn Thon cơm vàng hạt lép đem cho con. Cẩn thận ngửi thử, nghe thơm phức mới mua. Vậy mà lên tới Sài Gòn xẻ ra thì thịt sầu riêng trắng nhách”.

Nghe ông Ba Trân kể xong, Sáu Thành, chuyên thu mua trái cây ở huyện Cái Bè (Tiền Giang), vỗ đùi cười ngất, nói: “Ông mua nhầm mấy trái sầu riêng non được xử lý bằng “thần dược” rồi”. Theo Sáu Thành, lâu nay với các loại trái cây như sầu riêng, chuối, mít…thương lái đều sẵn sàng xử lý bằng “thần dược” để kích thích trái chín sớm. “Sầu riêng, mít thì chấm hóa chất vào cuống hoặc ngâm nguyên trái vào xô hóa chất.

Còn trái chuối, nếu muốn chín từ từ thì treo ngược quày chuối, thoa hóa chất vào vết cắt ở cuống, sau hai ngày cả quày chuối sẽ chín vàng, rất đẹp. Muốn chín thật nhanh thì treo xuôi buồng chuối, sau 24 giờ là chín đều”, Sáu Thành nói.

Sầu riêng và mít là 2 loại trái thường xuyên được thương lái xử lý bằng hóa chất để chín đồng loạt.
Sầu riêng và mít là 2 loại trái thường xuyên được thương lái xử lý bằng hóa chất để chín đồng loạt.

Sáu Thành còn cho biết, hiện nay các loại “thần dược” ép trái chín sớm thương lái hay sử dụng đang được bày bán tràn lan ở các cửa hàng vật tư nông nghiệp và hầu hết đều có chứa hoạt chất ethephon là tác nhân kích thích trái chín. Ngoài những loại đang được bày bán công khai, nhiều thương lái còn sử dụng một loại hóa chất không rõ nguồn gốc được nhập lậu từ Trung Quốc, một ống nhỏ chất bột màu trắng to bằng ngón tay có giá 10.000 đồng, xử lý được 50 kg trái cây chín sớm.

Nghe chuyện của Sáu Thành, ông Ba Trân và mấy ông bạn già mới nhớ lại cách mua sầu riêng rất lạ của các thương lái. Thông thường trái sầu riêng từ khi rụng đài hoa đến khi chín cây rụng xuống đất mất từ 100 ngày đến 110 ngày, nhưng nay thương lái lại thu mua lúc chỉ mới 70 ngày- 80 ngày tuổi. Có lần ông Ba Trân thắc mắc thì họ nạt ngang: “Tui mua về làm sao cho chín là chuyện của tui, ông thắc mắc làm gì”. Bây giờ mua phải “sầu riêng dỏm” thì ông mới biết họ nhúng vào “thần dược” cho chín.

Theo Tiến sĩ Lê Hữu Hải, Phó Hiệu trưởng trường Đại học Tiền Giang, thoạt đầu, loại “thần dược” thương lái dùng xử lý trái cây chín có chứa hoạt chất ethephon được Cục Bảo vệ thực vật (thuộc Bộ NN&PTNT) cho đăng ký lưu hành, sử dụng với tác dụng kích thích cây cao su ra mủ.

Nhưng sau đó, Cục Trồng trọt lại cho đăng ký thuốc có chứa hóa chất này dưới dạng phân bón lá. Những loại thuốc có chứa chất ethephon thực chất là thuốc kích thích sinh trưởng thực vật, khi phun làm cây rụng lá, kích thích phóng thích ethylen làm trái chín. “Dù biện minh thế nào thì trái cây xử lý cho chín bằng hóa chất đều độc hại.

Theo các tài liệu khoa học, các quốc gia châu Âu chỉ cho phép dư lượng của ethephon trên trái cây là 0,05mg/kg thể trọng con người, vì đây là một hóa chất có tác hại đến hệ thần kinh nếu bị lạm dụng. Việc nhúng trái cây vào hóa chất này rồi đem bán ngay, ít nhiều cũng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng”, Tiến sĩ Hải nhận xét.

Trong khi đó các nhà khoa học của Viện Nghiên cứu cây ăn quả miền Nam cho biết, quy định của Việt Nam và các nước đối với trái cây sau khi phun thuốc bảo vệ thực vật và các loại hóa chất khác cần phải có thời gian cách ly từ 7 ngày đến 10 ngày để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Việc sử dụng ethephon cẩu thả, vô tội vạ như hiện nay khiến hóa chất này vẫn tồn lưu trên trái.

Các nhà khoa học về cây ăn trái cho rằng, việc sử dụng chất ethephon để xử lý cho trái chín sớm nếu thương lái thực hiện đúng liều lượng, đúng quy trình (xử lý trái già sắp chín) sẽ mang lại lợi ích lớn là thu hoạch đồng loạt, chín đồng đều cùng một chất lượng, bán có giá.

Nhưng do thị trường này đang bị bỏ ngỏ, các cơ quan hữu trách chưa can thiệp mạnh, nên “thần dược” bị thương lái lạm dụng vô tội vạ. Nghiêm trọng hơn, trong lúc trái cây Việt Nam đang trong cảnh “thua ngay trên sân nhà” thì việc thương lái hái trái non xử lý bằng “thần dược” cho trái chín để lừa người tiêu dùng đã làm mất giá trị của nhiều loại trái cây đặc sản ở ĐBSCL.

ANH HÙNG

;
.
.
.
.