Trông người, nhìn ta … - Nông Thôn Việt
Tham quan vườn tiểu nông ở Đài Loan

Trông người, nhìn ta …

Thứ Tư, 06/12/2017, 09:47 [GMT+7]

Nguyễn Đức

Lâu nay, cứ nghe nông dân Đài Loan làm giàu từ nghề nông, nông sản Đài Loan chất lượng cao, nhưng “cao” như thế nào, canh tác, giá cả, thu nhập ra sao, thì không dễ kiểm chứng. Chỉ lần này đến Đài Loan, được đi thực tế với Giáo sư chủ nhiệm bộ môn Bệnh lý học thực vật Đại học Trung Hưng Thái Đông Soán, mới thấy...

Chúng tôi đến thăm “trang trại” cà chua của vợ chồng Lưu Tâm Dược, ở trấn Phúc Lý, huyện Nam Đầu Tiếng là trang trại nhưng chỉ có 4.000m2 nhà lưới trồng cà chua bi. Trước, hai vợ chồng làm thợ xây dựng, thu nhập chỉ đủ ăn. Cách đây 4-5 năm, anh thuê 4.000m2 đất đồi đá gan gà, loại đất cỏ cũng không mọc được, để làm nông nghiệp, theo sự chỉ dẫn kỹ thuật canh tác của Giáo sư Thái Đông Soán.

Củ khoai trồng theo kỹ thuật mới có chiều dài hơn 1,7m, nặng 10kg.
Củ khoai trồng theo kỹ thuật mới có chiều dài hơn 1,7m, nặng 10kg.

4.000m2 đất trồng cà chua bi được “khép kín” trong nhà lưới, cho năng suất bình quân 16 tấn/năm (4tấn/1.000m2), trị giá 300.000 USD. Trừ chi phí đầu tư 120.000 USD/năm do thời kỳ đầu còn nặng khấu hao cơ bản, mỗi năm vợ chồng anh vẫn còn thu nhập 180.000USD, tương đương 4 tỉ đồng VN. Quả thật là một nguồn thu nhập lý tưởng.

Gia đình Vương Thuỵ Dương có 1,2 ha đu đủ có lẽ đã hơn 1 năm tuổi. Đu đủ cũng được trồng trong nhà lưới. Cả vườn, cây nào cây ấy chi chít quả từ gốc tới ngọn. Theo chủ vườn, bình quân mỗi cây cho khoảng 200 quả, lợi nhuận bình quân, sau khi trừ chi phí, còn khoảng 100.000 USD/năm.

Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT Hồ Xuân Hùng thăm vườn thanh long của nông dân Trương Phú Minh.
Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT Hồ Xuân Hùng thăm vườn thanh long của nông dân Trương Phú Minh.

Gia đình Vương Thuỵ Dương có 5 người, 2 vợ chồng, 2 con nhỏ và mẹ, ở trong căn nhà rộng như một lâu đài giữa một vùng thôn quê yên tĩnh. Bên trên là nơi sinh hoạt gia đình, còn toàn bộ tầng dưới là nơi tập kết sản phẩm, phân loại, đóng gói trước khi đưa ra thị trường.

Gia đình Thẩm Thanh Đức ở thôn Nghĩa Hòa, trấn Trúc Kỳ, huyện Gia Nghĩa, Đài Trung chỉ có 05 ha đất trồng bơ. Cây trồng ngoài trời, chỉ có việc tưới tắm và bón phân là theo hệ thống dây dẫn đến tận gốc. Bơ giống Đài Loan, nghe nói năm đầu tiên đã cho 2 quả bói, năm thứ 2 từ 5-10 quả.

Năm 3 là 40-50 quả. Từ năm thứ 7 trở đi, mỗi cây cho ổn định 150 quả/năm, mỗi quả có trọng lượng từ 500gr -1kg. Vòng thu hoạch của cây bơ là trên 40 năm, nếu chăm sóc tốt, có thể kéo dài thời gian được tới 50 năm. Về thu nhập, với diện tích 05 ha, mỗi năm gia đình Thẩm Thanh Đức thu hoạch trên dưới 100.000USD sau khi trừ chi phí.

 Vườn cây đu đủ của nông dân Vương Thụy Dương.
Vườn cây đu đủ của nông dân Vương Thụy Dương.

Thanh long vốn là loại trái cây có xuất xứ từ Việt Nam, thế nhưng Giáo sư Thái Đông Soán cho biết thanh long trồng ở Đài Loan cho trái chất lượng cao hơn trồng ở VN. Để chứng minh, ông đưa chúng tôi đến vườn thanh long của gia đình nông dân Trương Phú Minh ở thôn Thích Đồng, trấn Thích Đồng, huyện Văn Lâm, Đài Trung.

Diện tích vườn chỉ có 3.000 m2, trồng thanh long ruột trắng. Vào tận vườn thanh long hơn 10 năm tuổi, thấy kiểu cách trồng có khác. Ở đây, người ta không trồng theo trụ mà theo hàng, cây cách cây 0,5 m, hàng cách hàng 1,5m, tính bình quân 01ha trồng 1.000 cây. Khi cây lên đến khoảng 1,5 m, sẽ cho lên giá đỡ là một sợi dây kẽm to bằng ngón tay, dài suốt chiều dài của vườn.

Từ trên giá đỡ, các cành nhánh thanh long vươn dài, tỏa rộng. Chủ vườn cho biết, vườn thanh long thu hoạch mỗi lần khoảng 1,5 tấn/1.000m2, mỗi năm thu hoạch 15 -18 lần. So với thanh long trồng ở VN, bình quân thu hoạch chỉ 10-12 lần/năm. Chủ nhà hái trái thanh long và mời chúng tôi thưởng thức tại vườn. Quả thực, thanh long ruột trắng ở đây có vị ngọt nhẹ, hạt phân bố đều trong thịt, không có vị chua chua như thanh long trồng ở ta…

So với nông dân Việt Nam thì những nông dân trồng cà chua, bợ, đu đủ, quýt, thanh long hay khoai mỡ ở Đài Loan mà chúng tôi đến thăm, chẳng thấy khác nhau là mấy. Có chăng, là thu nhập của họ cao hơn, đời sống của họ tốt hơn. Có lẽ, về kỹ thuật canh tác, họ có được sự hướng dẫn kỹ thuật của các nhà khoa học nông nghiệp ở Trường Đại học Trung Hưng, trong đó có Giáo sư Thái Đông Soán…

Trao đổi với chúng tôi, Giáo sư Thái Đông Soán, người đã đến Việt Nam nhiều lần theo lời mời của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, cho rằng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở Đài Loan đi trước VN khoảng 40 năm... Nhìn qua thì không thể phân định được. Nhưng ngẫm lại, thấy phương pháp canh tác, năng suất, chất lượng trái cây của họ hơn hẳn ta, không phải do... trời.

Cà chua bi tại “trang trại” 0,4 ha của nông dân Lưu Tâm Dược.
Cà chua bi tại “trang trại” 0,4 ha của nông dân Lưu Tâm Dược.

Một khác biệt lớn nữa là mỗi nông dân Đài Loan đều xây dựng thương hiệu sản phẩm cho riêng mình.. Từ 4.000 m2 cà chua bi của Lưu Tâm Dược, đu đủ của Vương Thuỵ Dương hay quả bơ của Thẩm Thanh Đức..., mỗi loại sản phẩm của các gia đình này đều có bao bì riêng, trên đó ghi đầy đủ tên sản phẩm (thường là lấy tên của người trồng), địa chỉ, xuất xứ, ngày thu hoạch, số lượng, trọng lượng...

Chủ vườn chịu trách nhiệm lựa chọn, phân loại trước khi đóng gói, vô thùng và chở thẳng ra chợ đầu mối. Ban quản lý chợ đầu mối có trách nhiệm kiểm tra nhanh chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm từng lô hàng và tổ chức đấu giá. Các thương lái chỉ có thể mua và phân phối đi các chợ lẻ các loại nông sản ngay tại chợ đầu mối.

Chúng tôi “thực mục sở thị” điều đó tại chợ đầu mối hoa quả ở đường Trung Thanh, khu Tây Đài Trung. Chợ có diện tích 7ha, có đến mấy trăm sạp, đều là các sạp bán sỉ. Chủ sạp mua sản phẩm của người sản xuất ngay tại chợ qua hình thức đấu giá và sau đó đưa hàng ra sạp chào bán hoặc phân phối đi các chợ lẻ. Quy trình sản xuất và tiêu thụ nông sản đã được khép kín từ người trồng đến người tiêu dùng.

Như vậy, tình trạng thương lái đến tại vườn tranh mua hoặc ép giá sẽ không có cơ hội. Với người sản xuất, cũng không thể đem sản phẩm kém chất lượng hoặc “độn” sản phẩm của người khác, sản phẩm không an toàn vệ sinh thực phẩm vào chợ, vì ngay tại chợ đã có trang bị phòng kiểm tra chất lượng sản phẩm. Mọi lô hàng vào chợ đều được lấy mẫu kiểm tra nhanh.

Chỉ sau 30 phút sẽ cho kết quả. Nếu không đạt, toàn bộ lô hàng sẽ bị niêm phong, xử lý. Không chỉ thế, việc kiểm tra chất lượng thực phẩm nông sản còn do cơ quan vệ sinh an toàn thực phẩm địa phương thực hiện đột xuất tại vườn… Ban Quản lý chợ, thông qua tổ chức Hội Nông dân, nắm rõ “lý lịch” từng hộ sản xuất có đưa sản phẩm vào tiêu thụ…

Nhìn lại, ở ta, nông dân vẫn “tự bơi” trong tình cảnh được mùa mất giá, được giá mất mùa. Thương lái nội và ngoại vẫn tự do thao túng giá cả. Sản phẩm không được kiểm soát chất lượng vẫn thoải mái tung ra thị trường! Cái “quy trình” đang thực hiện ở Đài Loan thấy đơn giản vậy mà ở ta, chưa thấy có nơi nào làm được.

;
.
.
.
.