Có nên dùng nhiều khái niệm trong nông nghiệp? - Nông Thôn Việt

Có nên dùng nhiều khái niệm trong nông nghiệp?

Thứ Năm, 07/06/2018, 09:59 [GMT+7]

Trong lịch sử phát triển nền nông nghiệp Việt Nam, chưa có lúc nào xuất hiện nhiều khái niệm về nông nghiệp như hiện nay. Trên các diễn đàn, phương tiện truyền thông, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh, nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp 4.0... là các cụm từ thường được nhắc đến.

Tình trạng này dễ làm cho người nông dân, người đầu tư nông nghiệp cảm thấy rối. Vậy, có nên để trên một lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn tồn tại quá nhiều khái niệm không?

Vườn
Vườn cà chua Lê Hữu Phan tại Đà Lạt. Ảnh: NTV

Nông nghiệp hữu cơ thực ra là cách làm nông nghiệp truyền thống hàng ngàn đời của nông dân Việt Nam. Khi cuộc cách mạng công nghiệp chưa đặt chân vào nông nghiệp, phân bón vô cơ chưa được áp dụng rộng rãi, thì người nông dân đã biết sử dụng các loại phân bón có nguồn gốc hữu cơ như cây phân xanh, các loại phân gia súc, gia cầm trong chăn nuôi được ủ hoai (phân trâu, bò, lợn, gà, vịt, ngựa,...) để bón cho cây trồng.

Còn nhớ những năm bảy mươi, tám mươi, nước ta có phong trào nuôi bèo hoa dâu trên ruộng lúa nước, phong trào trồng cây điền thanh và khai thác các loại lá xanh tự nhiên (như lá tàu bay, bớp bớp,…), rơm rạ, lá ngô, khoai (sản phẩm cây trồng) để chế biến hoặc trực tiếp cày, bừa vùi vào đất.

Tác dụng của các loại phân hữu cơ không chỉ cung cấp dinh dưỡng cho cây mà còn cải tạo đất, làm tơi xốp đất, bổ sung khoáng chất và tạo môi trường cho các vi sinh vật trong đất sinh sôi, nảy nở… rất có lợi trong việc tăng độ màu mỡ của đất. Các loại phân hữu cơ được chế biến, sử dụng, ngoài hạn chế ô nhiễm môi trường, còn nâng cao chất lượng nông sản, hoa quả.

Đáng nói là mặc dù hiệu quả của phân bón hữu cơ rất lớn nhưng hiện nay không chỉ ở ta mà cả trên thế giới, chỉ mới khoảng 5-7% diện tích nông nghiệp được sử dụng phân bón hữu cơ. Trên thực tế còn một lượng khá lớn chất thải rắn từ chăn nuôi, sản phẩm phụ từ công nghiệp chế biến nông sản như đường, cà phê, lúa gạo,…, than bùn trong lòng đất chưa được khai thác, chế biến hiệu quả.

Bên cạnh đó còn một bộ phận nông dân sử dụng phân chăn nuôi chưa qua chế biến hoai mục, sử dụng nước tiểu để bón trực tiếp cho cây trồng (chủ yếu các loại rau) làm ô nhiễm môi trường và làm mất an toàn thực phẩm...

Do vậy, xu hướng mở rộng diện tích nông nghiệp sử dụng phân hữu cơ là có giới hạn và không thể thay thế các loại phân vô cơ, chưa kể giá thành các loại nông sản sử dụng phân hữu cơ lại cao, khó cạnh tranh trên thị trường.

Phân vô cơ là một thành tựu, tiến bộ của nhân loại để góp phần thúc đẩy nền nông nghiệp phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân vô cơ đã để lại những hậu quả khôn lường cho chất lượng sản phẩm và môi trường.

Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp 4.0 là xu thế tất yếu. Bản chất của cuộc cách mạng này là áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ, thay đổi phương thức sản xuất làm việc trên đồng ruộng bằng phương pháp điều khiển từ xa.

Mục tiêu của nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp ứng dụng công nghiệp 4.0 là làm cho sản xuất nông nghiệp có hiệu quả cao nhất (giá thành thấp, chất lượng sản phẩm cao, đảm bảo an toàn thực phẩm và không gây ô nhiễm môi trường …).

Như vậy nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp 4.0… đều hướng tới một nền nông nghiệp sạch. Mỗi khái niệm đều có những tiêu chí cho riêng mình nhưng theo tôi chỉ nên sử dụng tên gọi phổ biến là nông nghiệp sạch. Đó chính là nền nông nghiệp hướng tới sản xuất bằng công nghệ tiên tiến để đạt hiệu quả cao nhất cho sức khỏe con người gắn với hiệu quả về kinh tế, môi trường.

Nguyễn Thế Trung

;
.
.
.