Cần hoàn thiện các mắt xích trong chuỗi sản xuất - Nông Thôn Việt
Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Cần hoàn thiện các mắt xích trong chuỗi sản xuất

Thứ Hai, 23/12/2019, 09:02 [GMT+7]

Xu hướng chuyển đổi từ nền nông nghiệp hóa chất sang nền nông nghiệp xanh, hữu cơ là xu hướng tất yếu trước nhu cầu sử dụng thực phẩm an toàn, sạch của người tiêu dùng hiện nay. Tuy nhiên, những áp lực về sản lượng, giải quyết bài toán kinh tế, thu nhập cho người sản xuất đã làm cho quá trình phát triển nền NNHC gặp không ít khó khăn. Muốn NNHC có cơ hội phát triển hơn nữa, các mắt xích trong chuỗi sản xuất đều phải dần hoàn thiện mới có thể mang lại hiệu quả cao nhất.

 

 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng nông nghiệp hữu cơ sẽ đáp ứng một phân khúc thị trường cao cấp, giúp Việt Nam hội nhập sâu hơn, chất lượng hơn với thế giới và mang trọng trách cho tương lai. Do đó không thể phát triển nông nghiệp hữu cơ theo phong trào mà đòi hỏi phát triển hết sức bài bản, khoa học.

Theo thông tin từ Hiệp hội Hữu cơ Việt Nam, tại Việt Nam hiện có 2 mô hình được xem là sản xuất sản phẩm hữu cơ: mô hình doanh nghiệp tư nhân và nhóm hộ nông dân.

Doanh nghiệp tư nhân chủ yếu áp dụng các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế (EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản) để sản xuất các sản phẩm phục vụ xuất khẩu và một phần tiêu thụ trong nước. Khó khăn không nhỏ đối với các doanh nghiệp tư nhân là hệ thống tổ chức chứng nhận sản xuất NNHC hiện nay còn thiếu và yếu; việc thực thi pháp luật về chứng nhận và giám sát chất lượng sản phẩm NNHC, minh bạch hóa quá trình sản xuất sản phẩm hữu cơ còn chậm; việc chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn nước nhập khẩu phải thuê những chuyên gia nước ngoài với chi phí chứng nhận cao; các hoạt động về tìm kiếm thị trường xuất khẩu cho sản phẩm hữu cơ Việt Nam cũng còn rất hạn chế.

Đối với nhóm hộ nông dân, sản xuất hữu cơ chủ yếu theo tiêu chuẩn của Hệ thống đảm bảo sự tham gia (PGS) và tiêu thụ tại thị trường nội địa. Các nhóm hộ này sản xuất dựa trên cơ sở tự nguyện, không có đơn đặt hàng tiêu thụ trước, chưa đăng ký để được chứng nhận bởi các tổ chức được chỉ định hay tổ chức chứng nhận đạt tiêu chuẩn quốc tế, do đó thị trường tiêu thụ sản phẩm bấp bênh, giá thấp do chưa nhận được sự tin cậy của người tiêu dùng trong nước.

Thực tế đó đòi hỏi Việt Nam cần có những giải pháp, định hướng phát triển ngành NNHC thật rõ ràng, nhất quán.

Việt Nam hiện có 50 doanh nghiệp đạt chứng nhận hữu cơ USDA với sản phẩm chè, điều, dừa... 18 doanh nghiệp được chứng nhận tiêu chuẩn USDA - NOP và 12 doanh nghiệp được chứng nhận theo tiêu chuẩn EC 834/2007. Các sản phẩm được chứng nhận quốc tế gồm: gạo, rau quả, chè, cà phê, điều, hồ tiêu, thịt lợn và gia cầm, sữa.

Các nhà chuyên môn cho rằng điều tiên quyết của phát triển NNHC là cần dựa vào điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu để xác định chủng loại sản phẩm, quy mô sản xuất phù hợp, đáp ứng nhu cầu thị trường, đảm bảo khai thác lợi thế so sánh về điều kiện tự nhiên, xã hội, giữ vững an ninh lương thực quốc gia, gắn phát triển NNHC với nông nghiệp du lịch, sinh thái. Song song đó, người sản xuất cần đẩy mạnh sử dụng các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất và chất lượng cao, có khả năng kháng sâu bệnh cao, giảm tối đa sử dụng thuốc hóa học…

Các địa phương phải tăng cường phát triển nông nghiệp tuần hoàn, sinh thái (trồng trọt - chăn nuôi, thủy sản - trồng trọt); khuyến khích các mô hình trồng trọt - chăn nuôi - thủy sản bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu; bảo vệ, cải thiện độ phì đất đai, cải tạo nguồn nước sử dụng cho sản xuất NNHC theo hướng hàng hóa, phù hợp nhu cầu thị trường, đảm bảo mang lại giá trị gia tăng cao cho người sản xuất nông nghiệp.

Bên cạnh việc thực thi các quy định tại Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong sản xuất, chế biến, chứng nhận, giám sát quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm NNHC, Nhà nước cần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh sản phẩm hữu cơ, đầu tư sản xuất phân bón hữu cơ, phân sinh học, vi sinh, chế phẩm bảo vệ thực vật sinh học, đồng thời huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội trong các hoạt động giám sát, giúp người tiêu thụ an tâm khi sử dụng các sản phẩm hữu cơ.

Thông qua các doanh nghiệp có mô hình thành công, Hiệp hội NNHC Việt Nam cần tăng cường năng lực hoạt động, giúp doanh nghiệp quảng bá, giới thiệu sản phẩm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các công nghệ mới và nhất là các quy chuẩn, tiêu chuẩn của các nước nhập khẩu. Tuyên truyền phổ biến về sản xuất NNHC; nâng cao nhận thức cho các doanh nghiệp, người sản xuất và người tiêu dùng về việc tuân thủ quy trình sản xuất NNHC, lựa chọn những sản phẩm có lợi thế so sánh, có thị trường tiêu thụ, phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương để áp dụng quy trình sản xuất hữu cơ.

Việt Nam hiện có 15% trên tổng số 8.580 chợ, 30% trên tổng số 958 siêu thị và 188 TTTM có kinh doanh sản phẩm hữu cơ, 85% tiêu thụ qua kênh bán lẻ. Thị trường xuất khẩu chưa khai thác hết tiềm năng, giá trị chưa cao do thiếu chế biến sâu, chưa có thương hiệu mạnh. Ngoài các sản phẩm hữu cơ như: cà phê, gạo, điều, tiêu thì hiện mới có khoảng 20 đơn vị xuất khẩu rau quả hữu cơ với 260.000 tấn/năm (15 triệu USD), thủy sản hữu cơ (tôm, cá tra) 10 triệu USD.

 

MAI THANH

;
.
.
.
.