Làm giàu từ cây mắc ca - Nông Thôn Việt

Làm giàu từ cây mắc ca

Thứ Ba, 12/05/2020, 09:18 [GMT+7]

Macadamia hay còn được biết đến với tên gọi là mắc ca, là một loại cây có xuất xứ từ Úc, được du nhập vào Việt Nam hơn 20 năm nay. Đây là một loại cây rừng có sức sống mạnh mẽ, dễ trồng, phù hợp với khí hậu nhiệt đới, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

 

Vào tháng 8/2018, Tạp chí Nông thôn Việt đã có một chuyên đề về cây mắc ca và quá trình du nhập, phát triển tại Việt Nam. Sau gần 2 năm, đến nay, theo Hiệp hội Mắc ca Việt Nam, diện tích trồng mắc ca đã tăng lên đáng kể, trở thành một cây trồng mang lại cuộc sống giàu có cho không ít nông dân. Để nhìn lại quá trình phát triển của cây mắc ca, Tạp chí Nông thôn Việt xin gởi đến bạn đọc một số thông tin mới mà chúng tôi vừa cập nhật.

Hoa và quả mắc ca.
Hoa và quả mắc ca.

Tiềm năng

Cây mắc ca dễ trồng, dễ chăm bón và không đòi hỏi kỹ thuật cao, đặc biệt có năng suất ổn định và thu hoạch được lâu dài, trung bình vòng đời của cây mắc ca là trên 70 năm, thậm chí có cây hơn 100 năm vẫn cho thu hoạch.

Mặt khác, cây mắc ca về bản chất là cây rừng, vì vậy trồng mắc ca chính là trồng lại rừng. Việc vận động bà con tại các khu vực vùng cao trồng và chăm sóc cây mắc ca không chỉ là một phương án tạo công ăn việc làm cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo mà còn là một cách hữu hiệu để giữ sự màu mỡ cho đất, giảm lũ lụt và chống lại sự suy giảm mực nước ngầm dưới mặt đất. Nói cách khác, trồng mắc ca là chúng ta có thể giải quyết được 3 bài toán về kinh tế, xã hội và môi trường.

Tại Việt Nam, ngoài 2 vùng trồng chính là Tây Nguyên và Tây Bắc, cây mắc ca còn có thể trồng ở các tiểu vùng khí hậu như Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, vùng miền núi phía Bắc và Đông Bắc, các tỉnh vùng ven của Tây Nguyên và các tỉnh trung Trung bộ… Các vùng khí hậu này có đặc tính bắt đầu lạnh khoảng dưới 18 ­độ về ban đêm từ tháng 10 – 11 (âm lịch), là điều kiện thích hợp để cây mắc ca phân hóa mầm hoa, chuẩn bị cho thời kỳ ra hoa.

Với hình thức trồng thuần, cây mắc ca và giá bán ước tính 80.000 đồng/ kg (đây là cách tính thận trọng trong khi hiện nay giá thị trường vào khoảng 110.000 đồng/ kg), từ năm thứ 5 khi cây đã cho sản lượng thu hoạch ổn định thì doanh thu đem lại trung bình từ 150 – 200 triệu đồng/ha/năm với chi phí chăm sóc hàng năm chiếm khoảng 25% doanh thu.

Mắc ca có thể chế biến thành nhiều sản phẩm đa dạng trong những ngành hàng khác nhau có giá trị cao như thực phẩm, dầu ăn, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng… Phần vỏ cứng, vỏ mềm của mắc ca cũng có thể dùng làm phân bón, chất đốt… Bên cạnh đó, hạt mắc ca dễ sơ chế và bảo quản hơn các loại cây ăn quả khác, có thể sấy khô, lưu kho lâu ngày nên giảm thiểu nguy cơ rớt giá. Ngoài ra, mật ong mắc ca cũng mang lại nguồn thu nhập lớn do đậm đặc hơn và có giá trị dinh dưỡng cao nên giá bán cao hơn mật ong thường trên thị trường. Ở Tây Nguyên những vườn trồng thuần mắc ca với mật độ 300 cây/ ha có thể thu nhập thêm đến 6-7 triệu đồng /ha/ năm từ mật ong.

Sản phẩm mỹ phẩm từ mắc ca có giá trị cao.
Sản phẩm mỹ phẩm từ mắc ca có giá trị cao.

Thực tế, xu hướng tiêu thụ các loại thực phẩm từ hạt làm đồ ăn nhẹ lành mạnh, tăng cường sức khỏe đồng thời giúp giảm cân trên ngày càng tăng trên toàn thế giới. Theo thống kê của Hội đồng hạt quả khô quốc tế (INC), trong vòng 5 - 6 năm tới, nhu cầu sử dụng nhân hạt mắc ca vẫn duy trì ở mức tăng trưởng cao. Cũng theo dự báo của INC, đến năm 2030, lượng cung mắc ca trên toàn thế giới mới chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu tiêu thụ của thị trường.

Thị trường chính tiêu thụ các sản phẩm mắc ca hiện nay là Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và các nước khu vực Trung Đông, Ấn Độ... Trong tương lai, số lượng người tiêu dùng biết đến các sản phẩm mắc ca tại các quốc gia đông dân như Trung Quốc, Ấn Độ… sẽ tăng nhanh, kéo theo nhu cầu tiêu thụ mắc ca tại các thị trường tiềm năng này sẽ ngày càng tăng cao. Đây là thị trường đầu ra vô cùng tiềm năng cho người trồng mắc ca.

Đồng hành cùng phát triển

Trong chuyến công du tại Úc vào tháng 03 năm 2018, trước các nhà đầu tư lớn từ Úc và các nước khác, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã cầm trên tay một sản phẩm mắc ca của Việt Nam và giới thiệu rằng nó ngon hơn sản phẩm của chính nước Úc – nơi sản sinh ra cây mắc ca. Thủ tướng và các lãnh đạo cao cấp khác của Nhà nước rất ủng hộ việc phát triển mắc ca.

Thủ tướng Chính phủ giới thiệu sản phẩm mắc ca Việt Nam tại Úc.
Thủ tướng Chính phủ giới thiệu sản phẩm mắc ca Việt Nam tại Úc.

Bộ NN&PTNT cũng đã ban hành các văn bản hướng dẫn trồng và chăm sóc chế biến mắc ca, văn bản quy trình công nhận cây mắc ca đầu dòng. Đặc biệt, ngày 16/11/2018, Bộ đã ban hành thông tư 30/2018/TT-BNNPTNT, quy định cây mắc ca là một trong 20 cây lâm nghiệp chiến lược, điều này tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc để phát triển các vườn giống chuẩn mực, tạo tiền đề quyết định cho việc phát triển vững mạnh ngành công nghiệp mắc ca của Việt Nam.

Tại tỉnh Lai Châu – địa phương có nhiều tiềm năng phát triển loại cây này, chính quyền tỉnh đã thực hiện chính sách hỗ trợ bà con nông dân cây giống cũng như các chính sách hỗ trợ trồng và phát triển mắc ca với số tiền là 20 triệu đồng/ha trồng mắc ca.

Đặc biệt, mắc ca là loài cây duy nhất tại Việt Nam được hỗ trợ bởi một Ngân hàng và một Hiệp hội riêng biệt. Hiệp hội Mắc ca Việt Nam được thành lập với vai trò lớn nhất là đảm bảo quyền lợi và định hướng cho những cá nhân, tổ chức trồng và chăm sóc cây mắc ca tại Việt Nam. Ngay sau khi Thông tư 30 ra đời, Hiệp hội Mắc ca đã hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển trên 15 vườn ươm tại các tỉnh trên khắp cả nước, hứa hẹn sẽ cung cấp đủ giống cây mắc ca đạt chuẩn cho mùa trồng từ năm 2020 trên cả nước.

Bên cạnh đó, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam còn tổ chức hướng dẫn, tập huấn kĩ thuật cho bà con trồng và chăm sóc cây mắc ca và đứng ra bao tiêu sản phẩm cho các thành viên của mình với giá 85% giá mắc ca của Úc (hiện tại giá mắc ca của Úc tương đương khoảng 85.000 đồng, Hiệp hội sẽ bao tiêu với giá khoảng 75.000 đồng), hợp đồng bao tiêu sẽ có giá trị trong thời gian 10 năm từ khi bắt đầu trồng.

Là thành viên của Hiệp hội Mắc ca thế giới và cũng là thành viên của Hiệp hội hạt quả khô thế giới, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam thường xuyên tổ chức các chuyến tham quan học hỏi ở nước ngoài cho các lãnh đạo nhà nước cũng như người trồng mắc ca để mọi người học hỏi việc phát triển ngành công nghiệp mắc ca của các nước đi trước như Úc, Nam Phi, Trung Quốc, Thái Lan…

Đồng thời, Hiệp hội cũng thường xuyên tham dự các cuộc hội nghị của Hiệp hội Mắc ca thế giới và Hiệp hội hạt quả khô thế giới, từ đó Hiệp hội sẽ nắm bắt được xu hướng phát triển của ngành hạt toán cầu cũng như nghiên cứu, khảo sát và  dự báo nhu cầu tiêu thụ mắc ca trên thế giới để tổ chức, hướng dẫn cho các doanh nghiệp mắc ca ở Việt nam sản xuất, tiêu thụ hết số lượng mắc ca mà các doanh nghiệp và người trồng ở Việt Nam đã sản xuất.

Đây cũng là đơn vị chủ trì và liên kết các đơn vị nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước để nghiên cứu về các loại sâu bệnh hại mắc ca cũng như nghiên cứu về dinh dưỡng cho mắc ca để từ đó có các giải pháp phù hợp về dinh dưỡng cho cây mắc ca cũng như đưa ra các biện pháp phòng chống sâu bệnh hại đối với mắc ca, góp phần thúc đẩy ngành mắc ca phát triển một cách bền vững và ổn định.

Mặt khác, Hiệp hội Mắc ca Việt Nam còn đóng vai trò cầu nối giữa hai đơn vị kinh tế vững mạnh là Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt và Công ty Cổ phần Him Lam với bà con trồng và chăm sóc cây mắc ca bằng những định hướng lâu dài của mình.

Với các điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của Việt Nam cũng như các yếu tố thuận lợi về thị trường, sự hỗ trợ về kỹ thuật của Hiệp hội Mắc ca Việt Nam, sự hỗ trợ về tài chính của Ngân hàng Bưu điện Liên Việt, đây là cơ hội rất tốt cho bà con nông dân và tất cả mọi người triển khai phát triển cây mắc ca góp phần xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho chính mình cũng như cho đất nước.

THÙY DUNG

;
.
.
.
.