Công tác chọn tạo giống cây trồng-Thu thập: Quy mô nhỏ, du nhập: thủ tục khó - Nông Thôn Việt

Công tác chọn tạo giống cây trồng-Thu thập: Quy mô nhỏ, du nhập: thủ tục khó

Thứ Bảy, 07/04/2018, 22:23 [GMT+7]

Công tác chọn tạo giống cây trồng luôn được coi là một thành tố quan trọng của ngành nông nghiệp, tuy nhiên hoạt động này vẫn chưa thật sự được chú trọng tại Việt Nam. Là một chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong công tác nhân giống cây trồng, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hoàng (ảnh), nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ tại Đại học California - Hoa Kỳ, Chủ tịch tổ chức VietAgGlobal, đã có những chia sẻ cùng phóng viên Tạp chí Nông thôn Việt về vấn đề này.

Thưa ông, công tác chọn tạo giống cây trồng và hình thành các trung tâm giống sạch có ý nghĩa như thế nào đối với ngành nông nghiệp?

TS.Nguyễn Hữu Hoàng: Khi xuất hiện một loại bệnh trên cây trồng, có rất nhiều hướng giải quyết với nhiều phương pháp khác nhau. Những công ty hóa chất sẽ phát triển thuốc. Những người làm việc trong lĩnh vực lai tạo giống sẽ tiến hành chọn giống. Trong lịch sử, phương pháp chọn tạo giống cây trồng đã từng mang lại rất nhiều thành công. Việc chọn được giống tốt, góp phần hạn chế sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, còn hướng tới mục tiêu phát triển một nền nông nghiệp bền vững với các biện pháp canh tác thân thiện môi trường.

Vì thế, các trung tâm giống sạch có vai trò cực kỳ lớn, có thể thực hiện được rất nhiều chức năng: chức năng lai tạo, chức năng cung cấp giống sạch cho ngành trồng trọt, chức năng nghiên cứu. Khi xây dựng được những bộ giống sạch, các trung tâm sẽ thu hút các nhà khoa học đến làm việc. Tại đây, các nhà khoa học sẽ có sẵn những giống tốt, sạch bệnh để làm vật liệu lai tạo. Ngoài ra, các trường đại học có thể gửi sinh viên đến để học tập, nghiên cứu. Như vậy, các trung tâm giống sạch còn thực hiện luôn công tác đào tạo nhân lực.

Ông đánh giá thế nào về công tác chọn tạo giống cây trồng tại Việt Nam?

- Theo tôi, trừ một số giống quan trọng (như cây lúa), còn lại hầu hết giống cây trồng khác vẫn chưa được đầu tư đúng mức. Muốn tiến hành chọn tạo giống cây trồng, trước tiên chúng ta phải có những giống tốt nhất để bắt đầu. Đến nay, Việt Nam chủ yếu vẫn du nhập giống từ nước ngoài, nhưng thủ tục xin phép nhập giống lại rất khó. Thực ra, Việt Nam cũng có rất nhiều giống tốt, quý hiếm, nhưng việc thu thập, sưu tầm chưa được thực hiện ở quy mô lớn. Một hạn chế rất lớn nữa là thiếu nhân lực, phần lớn nhân lực làm công tác giống hiện nay chưa được đào tạo bài bản.

Cần bắt đầu từ đâu để hoạt động chọn tạo giống cây trồng tại Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển?

- Việt Nam có rất nhiều tiềm năng trong việc chọn tạo giống cây trồng. Trước mắt, cần nhanh chóng triển khai thu thập những giống cây trồng tốt, quý; đồng thời đẩy mạnh hơn nữa những chương trình du nhập giống từ nước ngoài, xây dựng cơ chế phù hợp để công tác du nhập giống được thuận lợi hơn. Nhà nước cần đầu tư nhiều hơn nữa vào những chương trình chọn tạo giống cây trồng, đặc biệt cần có những dự án dài hạn. Hiện nay Nhà nước chỉ đang đầu tư vào những dự án ngắn hạn trong khi công tác chọn tạo giống cây trồng cần phải tiến hành trong thời gian dài. Ví dụ như để lai tạo ra một giống xoài có khi mất từ 5 đến 6 năm.

Nguồn nhân lực đang là “điểm nghẽn”, vậy nên làm gì vào lúc này, thưa ông?

-Nhà nước không chỉ đầu tư vào các công trình nghiên cứu tại các viện, trung tâm nghiên cứu, các trường đại học mà còn phải chú trọng đầu tư cho những người nông dân có đam mê với việc sưu tập giống và phát triển giống. Ở nước ngoài, đây chính là những hạt nhân quan trọng trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, cần có cơ chế khuyến khích và hỗ trợ những chương trình chọn tạo giống cây trồng của các đơn vị tư nhân. Có như vậy, chúng ta mới có nhân lực để phát triển nguồn giống cây trồng.

Xin cảm ơn ông!

Thùy Dung thực hiện

;
.
.
.
.