Người trồng hồ tiêu liệu có 'cố đấm ăn xôi'? - Nông Thôn Việt

Người trồng hồ tiêu liệu có 'cố đấm ăn xôi'?

Thứ Bảy, 17/08/2019, 09:00 [GMT+7]

Giá hồ tiêu đang hồi bết bát. Thậm chí, giá bán của mặt hàng nông sản này đã xuống thấp hơn cả giá thành sản xuất của nông dân. Không hiếm cảnh người trồng hồ tiêu bị các khoản nợ thúc bách đến nỗi phải rao bán vườn rẫy hoặc tha phương kiếm sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những vườn hồ tiêu bị phá bỏ để chuyển đổi cây trồng, vẫn có những vườn hồ tiêu được trồng mới với kỳ vọng sẽ có một ngày loại cây này “khởi sắc” trở lại.

Dây tiêu giống bất ngờ sốt giá

Những ngày qua, ông Sáu Hôm (ấp 9, xã Thanh Hòa, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước) không khỏi tiếc rẻ khi chứng kiến hàng xóm bán được dây tiêu giống với giá từ 200.000 - 250.000 đồng/trụ (mỗi trụ tiêu sẽ cắt ra được khoảng 10 - 12 hom tiêu giống) tùy chất lượng.

Hỏi chuyện, ông cho biết mình cũng có vườn tiêu 500 trụ vừa tròn 1 năm tuổi, song cứ nghĩ năm nay chẳng ai mua dây tiêu giống để trồng, hoặc có mua thì giá cũng rất rẻ nên ông không chăm sóc đúng mức, khiến vườn tiêu không đủ chất lượng để bán dây giống. Nếu chăm sóc tốt, việc bán dây tiêu giống có thể mang về cho ông Sáu Hôm khoảng 100 triệu đồng, tương đương với giá bán của hơn 2 tấn hạt tiêu khô ở thời điểm hiện tại.

“Số tiền 100 triệu ấy là đủ để tôi thu hồi vốn mà năm trước đã bỏ ra để trồng vườn tiêu đó và còn có lời. Giờ thì đành phải trông mong 2 năm sau đến lúc cây tiêu cho trái, nhưng với giá cả hạt tiêu như hiện nay thì việc kiếm được số tiền tương tự là không phải dễ”. - ông Sáu Hôm tiếc nuối.

Có không ít người cũng rơi vào cảnh phải “tiếc quá tiếc” giống như ông Sáu Hôm. Bởi lẽ, giá bán dây tiêu giống năm nay đã vượt xa sự tưởng tượng của họ. Hàng xóm của ông Sáu Hôm, ông Dương Văn Kì đã bán 300 trụ tiêu giống với giá 220.000 đồng/trụ, hồ hởi cho biết: “Cứ nghĩ chăm sóc kỹ để may ra bán được giá chừng 100.000 đồng/trụ như năm trước là cũng mừng rồi. Ai ngờ mới đầu mùa mưa đã có người trả 200.000 đồng/trụ, tôi kèo lên 220.000 đồng/trụ, họ cũng chịu luôn”.

Những năm trước, giá bán mỗi trụ tiêu giống thường sẽ tương đương với giá bán của 2 kg hạt tiêu khô ở cùng thời điểm. Riêng năm nay, giá mỗi trụ tiêu giống ngang ngửa với 4 - 5 kg hạt tiêu khô. Trong khi đó, năng suất bình quân của mỗi trụ tiêu khi trưởng thành (từ 4 năm tuổi trở đi) cũng chỉ đạt từ 2,5 - 3 kg hạt khô/trụ/năm. Mặt khác, việc sớm có nguồn thu từ việc bán dây tiêu giống sẽ giúp những nông dân trang trải được các khoản nợ đã vay khi đầu tư trồng mới loại cây này. Một khi đã thu hồi được vốn bỏ ra ban đầu, họ sẽ phần nào vững tâm hơn để tiếp tục gắn bó cùng loại nông sản vốn có nhiều năm nằm trong nhóm ngành hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD mỗi năm.

Kỳ vọng vào sự phục hồi

Lý giải việc giá dây tiêu giống vọt cao đầy bất ngờ hiện nay, các nông dân cho rằng do nguồn cung bị hạn chế. Thực tế vài năm trở lại đây, khi giá bán của hạt tiêu ngày càng tụt sâu và dịch bệnh xóa sổ khá nhiều diện tích loại cây này, không ít nông dân đã rơi vào cảnh khuynh gia bại sản. Do vậy cơn sốt trồng mới hồ tiêu vốn rộ lên từ 2014 - 2015 đã dần hạ nhiệt, và diện tích hồ tiêu trồng mới cũng dần ít đi.

Thêm vào đó, có không ít những trường hợp “dự báo sai” nên không đầu tư chăm sóc như ông Sáu Hôm, đã khiến số vườn tiêu đạt chuẩn có thể cắt hom làm giống càng trở nên ít ỏi. Mặt khác, giá bán hạt tiêu cũng theo chiều hướng giảm dần qua từng năm và hiện chỉ còn khoảng trên dưới 45.000 đồng/kg tùy vào chất lượng của hạt tiêu, trong khi giá thành sản xuất đã khoảng 50.000 đồng/kg tùy khu vực.

Tuy phải đối diện với nguy cơ vườn tiêu cầm chắc từ huề đến lỗ, và nếu vướng phải dịch bệnh thì xem như cả vườn tiêu bị xóa sổ, vẫn có những nông dân tiếp tục gắn bó cùng hồ tiêu. Ông Bùi Văn Trường (xã Lộc Quang, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước) chia sẻ rằng trong hàng chục năm trồng hồ tiêu, ông đã vài lần nếm trải việc thăng rồi lại trầm theo kiểu chu kì của loại nông sản này, nên ông tin sẽ có lúc “vàng đen” mang về cho mình mức thu nhập khá hơn. Hiện tại, để ổn định kinh tế gia đình, ông Trường tận dụng lá cây keo (vốn làm trụ sống trồng tiêu) để làm thức ăn chăn nuôi dê.

Nhưng liệu cố gắng của những người tiếp tục trồng hồ tiêu như ông Trường có khiến cho “vàng đen” quay lại thời hoàng kim? Bởi diện tích trồng mới hiện nay phần lớn thuộc dạng cải tạo lại trên nền những vườn tiêu cũ vốn già cỗi và năng suất thấp. Ngoài ra, vấn đề dịch bệnh thường xuyên xảy ra với giống cây này vẫn rất đáng báo động. Theo thống kê từ ngành chức năng, tính đến cuối năm 2018, trên toàn tỉnh Đăk Nông có hơn 1.800ha hồ tiêu bị chết. Con số này ở Đăk Lăk là gần 2.800ha và Gia Lai là trên 5.500ha. Tại Bình Phước, số hồ tiêu bị chết cũng gần 1.000ha…

Theo Hiệp hội Hồ tiêu quốc tế, sự sụt giảm cũng được ghi nhận tại những nước vốn sản xuất hồ tiêu lớn như Brazil, Indonesia, Ấn Độ… Phần lớn các chuyên gia trong ngành đều tin rằng giá hồ tiêu rồi sẽ có sự phục hồi, nhưng sẽ khó có sự gia tăng đột biến trong ngắn hạn. Điều cần thiết là người trồng hồ tiêu nên tránh nóng vội trong quá trình chăm sóc, hạn chế tối đa các loại phân thuốc hóa học. Việc canh tác theo hướng hữu cơ bền vững sẽ giúp cho hạt tiêu Việt Nam có được sự cạnh tranh tốt hơn trong các giao dịch quốc tế.

Tranh thủ lúc giá thấp, nhiều nông dân đang cải tạo lại vườn tiêu già cỗi của mình và kì vọng vào chu kì tăng giá mới trong tương lai.

Trong quá khứ, hạt tiêu đã từng có nhiều giai đoạn thăng trầm. Trước năm 1984 là thời kỳ giá thấp, sau đó phục hồi và tăng cao nhất ở các năm từ 1986 - 1988, với giá tiêu đen khoảng 5.000 USD/tấn, tiêu trắng 6.200 USD/tấn.

 

Phú Li

;
.
.
.
.