Nông dân 'hụt hơi' trên chính đất của mình - Nông Thôn Việt

Nông dân 'hụt hơi' trên chính đất của mình

Thứ Hai, 29/06/2020, 16:56 [GMT+7]

Covid-19 hoành hành đã đẩy hầu hết các ngành nghề lâm vào cảnh khó khăn. Đối với những nông dân chuyên trồng các loại cây công nghiệp dài ngày ở đông Nam bộ và Tây nguyên, dịch bệnh còn như một tảng đá lớn đè thêm lên đôi vai vốn đã oằn xuống vì giá cả các loại nông sản họ làm ra ngày một tụt sâu chưa có điểm dừng. Với không ít người, ngay cả “nguồn vốn” cuối cùng là mảnh đất hay khu vườn cũng đã hoặc sắp mất đi…

 

Nợ nần thúc bách đang buộc nhiều nông dân phải bán đi cả tư liệu sản xuất của mình.
Nợ nần thúc bách đang buộc nhiều nông dân phải bán đi cả tư liệu sản xuất của mình.

Dưới cái nắng nóng gần 40oC của buổi quá trưa, vợ chồng ông Phan Văn Hưởng (xã Tân Tiến, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước) vẫn còn cần mẫn đi vặt hạt trong vườn điều hơn 1ha của gia đình mình. Sở dĩ vợ chồng ông phải tranh thủ vậy vì giá hạt điều năm nay vốn đã thấp lại đang tuột dần qua từng ngày, hôm trước hôm sau thôi đã chênh nhau đến 1.000 đồng/kg. Những vườn điều thu hoạch sớm bán được 28.000 đồng/kg, nhưng vườn nhà ông Hưởng lại rộ trễ nên giá chỉ còn “bèo bọt” trên dưới 20.000 đồng/kg.

Trước kia, người trồng điều hay gặp cảnh được mùa mất giá hoặc được giá mất mùa, nay thì còn tệ hơn, mất mùa mà còn mất luôn cả giá. “Có gom hết thì vụ này vườn điều nhà tôi chỉ thu được chừng hơn 20 triệu đồng là cùng”. - Ông Hưởng thở dài cho biết.

Nhà ông Hưởng còn có 1.000 trụ tiêu cũng vừa thu hoạch xong, được gần 1,5 tấn. Nếu vào 5 năm trước, khi tiêu có giá trên 200.000 đồng/kg, đó sẽ là một nguồn thu nhập rất đáng kể. Tuy nhiên hiện tại, giá hồ tiêu chỉ còn 36.000 đồng/kg, sau khi trừ đi chi phí thuê nhân công thu hoạch, số tiền thu về chỉ còn đủ để ông đầu tư dè chừng cho vụ hồ tiêu mới. Như vậy, vợ chồng người nông dân này sẽ phải tìm cách để trang trải hết mọi chi phí sinh hoạt cho cả một năm chỉ với số tiền ít ỏi thu được từ vườn điều.

Giống như hồ tiêu, cao su cũng là cây giúp cho nhiều nông dân giàu lên trong phút chốc nhưng rồi lại nghèo đi chóng vánh. Sau khi đạt mức kỉ lục 900 đồng/độ (mỗi kí mủ nước thường dao động trong khoảng 26 - 42 độ tùy độ tuổi của cây và chất lượng thấp, cao) vào đầu năm 2011, giá của mặt hàng này sau đó tuột sâu, chỉ còn 190 đồng/độ vào thời điểm cuối năm 2015. Đến đầu 2017, giá mủ cao su có khoảng thời gian phục hồi ngắn ngủi lên mức gần 500 đồng/độ rồi lại thường xuyên không qua được mức 300 đồng/độ cho đến nay (trong khi phải trên mức này họ mới có lãi).

Trong số các cây trồng chủ lực của nông dân Đông Nam bộ và Tây nguyên, cà phê là loại cây ít có biến động lớn về giá. Trong khoảng 10 năm trở lại đây, giá của mặt hàng này cứ quanh quẩn ở mốc 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, đây là sự “ổn định” khiến nông dân chẳng thể vui nổi, bởi mọi chi phí từ sinh hoạt cho tới tái chăm sóc vườn cây đều đã cao hơn 10 năm trước rất nhiều.

Không làm thì đói mà càng làm lại càng mang nợ là tình cảnh khá phổ biến của nông dân trong những năm gần đây. Do nguồn thu nhập chẳng thể nào kham nổi chi phí sinh hoạt lẫn tái đầu tư, nhiều nông dân đã phải thế chấp mảnh vườn của mình để tiếp cận các nguồn vốn vay. Song, khi mà nợ gốc lẫn lãi cứ phình to mỗi ngày trong khi mức thu nhập không có sự cải thiện, thì cái tư liệu sản xuất hết sức quý giá kia cũng đến lúc phải đem bán. Những bức bách trước mắt đã không cho người nông dân nghĩ được nhiều về một tương lai không còn đất đai để canh tác.

Tại các tỉnh Bình Phước, Đăk Nông, Đăk Lăk… trong khoảng hai năm trở lại đây, nhu cầu bán đất của nông dân nhiều đến nỗi đã hình thành khá đông một lực lượng “cò” hay môi giới, hoạt động rôm rả không thua gì tại các đô thị lớn. Song, có rất nhiều mảnh đất dù rao bán đã lâu nhưng vẫn chưa tìm được người mua. “Giữa thời điểm loại nông sản nào cũng “bèo” như vầy, thật khó tìm ra người muốn đầu tư đất đai để làm nông”. – Anh Nguyễn Văn Cần, một người môi giới đất khu vực huyện Đăk Song, tỉnh Đăk Nông lý giải.

PHÚ LI

;
.
.
.
.