Diễn đàn Nông dân sẵn sàng cho nông nghiệp 4.0: 'Nói ít đi, làm nhiều hơn' - Nông Thôn Việt

Diễn đàn Nông dân sẵn sàng cho nông nghiệp 4.0: 'Nói ít đi, làm nhiều hơn'

Thứ Hai, 16/10/2017, 08:24 [GMT+7]

Ngày 14.10.2017, tại Hà Nội, Trung ương Hội nông dân Việt Nam phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) tổ chức Diễn đàn nông dân Việt Nam lần thứ 2 với chủ đề “Nông dân sẵn sàng cho nông nghiệp 4.0”.

Diễn đàn có sự tham dự của Phó thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ cùng 87 nông dân Việt Nam tiêu biểu.

Tại diễn đàn, các đại biểu đã thảo luận về cơ hội, thời cơ cũng như thách thức, khó khăn mà cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang đến cho phát triển nông nghiệp nước nhà; giải pháp cụ thể và trách nhiệm của các cơ quan; nghe chia sẻ kinh nghiệm của một số mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao (CNC).

Phát biểu tại diễn đàn, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Cần có nhận thức đúng đắn về “nông nghiệp 4.0”.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu phải coi phát triển nông nghiệp công nghệ cao là khâu then chốt, giải pháp xuyên suốt, là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp. Ảnh: VGP/Thành Chung
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ yêu cầu phải coi phát triển nông nghiệp công nghệ cao là khâu then chốt, giải pháp xuyên suốt, là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp. Ảnh: VGP/Thành Chung

Theo bà Nguyễn Thị Thủy, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ & Môi trường, Bộ NN&PTNT, thuật ngữ nông nghiệp 4.0 được sử dụng đầu tiên tại Đức, tương tự với “Công nghiệp 4.0”.

“Nông nghiệp 4.0” ở châu Âu được hiểu là các hoạt động trồng trọt và chăn nuôi được kết nối mạng bên trong và bên ngoài đơn vị (có thể hiểu theo nghĩa rộng bao gồm cả lĩnh vực thủy sản, lâm nghiệp).

Không nên thực hiện nông nghiệp 4.0 theo phong trào

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu rõ: "Bản chất của cuộc cách mạng 4.0 chính là áp dụng thành tựu công nghệ thay đổi phương thức sản xuất, làm việc trên những cánh đồng bằng phương pháp điều khiển từ xa để tối ưu hóa quá trình sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản, cải thiện đời sống và làm giàu cho người nông dân. Nông nghiệp 4.0 bao hàm cả trồng trọt và chăn nuôi, về nghiên cứu chuyển giao và sản xuất, nông nghiệp hiện đại quan tâm đến các giải pháp bền vững và an toàn".

“Nông nghiệp 4.0” sẽ hỗ trợ người nông dân rất nhiều trong sản xuất, canh tác và tạo ra hàng hóa sản phẩm tốt, nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm thiểu tác động xấu của môi trường. Đây là điều tất yếu, nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng và Việt Nam không thể 'lỡ chuyến tàu' này", Phó thủ tướng cho biết.

Tiến sỹ Trần Mạnh Báo, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Giống cây trồng Thái Bình cho rằng chúng ta không nên quá tham vọng vào việc ứng dụng ngay nông nghiệp 4.0. Trước hết cần bắt đầu từ cơ giới hoá hoá rộng rãi nông nghiệp, thay đổi nhận thức của nông dân, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.

Trong đó, ông Báo nhấn mạnh khoa học công nghệ là giải pháp bắt buộc nông dân phải ứng dụng. Và rất cần kết nối với doanh nghiệp, liên kết, gắn với thị trường để làm nông nghiệp 4.0.

GS.TS Nguyễn Văn Bộ, nguyên Viện trưởng Viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng Việt Nam không nên tiếp cận kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao của các nước theo kiểu phong trào. Không nhất thiết phải áp dụng tất cả các công nghệ của cách mạng nông nghiệp 4.0 này, mà cần phải hài hòa và phù hợp với đặc thù riêng của nước mình.

“Chúng ta đã biết làm nông nghiệp nhiều rủi ro, nên các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp phải có bản lĩnh”, ông Bộ nói.

Khó nhất là tiếp cận nguồn vốn 

Thảo luận tại diễn đàn, một số đại biểu cho rằng, hiện nay, nông nghiệp của Việt Nam vẫn còn rất nhiều hạn chế như chưa quy hoạch được đất đai, sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân. Khoa học công nghệ là giải pháp bắt buộc nông dân phải ứng dụng, trong đó, rất cần kết nối với doanh nghiệp, gắn với thị trường để làm nông nghiệp 4.0.

Theo nhận định của TS. Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Phát triển nông nghiệp nông thôn (Bộ NN&PTNT), không phải người nông dân nào cũng có điều kiện đầu tư CNC vào sản xuất, bởi giá các sản phẩm công nghệ nhập nội rất cao.

Để xây dựng được một trang trại chăn nuôi quy mô vừa theo mô hình nông nghiệp CNC cần khoảng 140 tỷ đồng - 150 tỷ đồng, gấp 4-5 lần so với trang trại chăn nuôi truyền thống.

Để đầu tư 1ha nhà kính hoàn chỉnh với hệ thống tưới, bón phân tự động theo công nghệ của Israel cần ít nhất từ 10-15 tỷ đồng.

Người nông dân thường thuộc tầng lớp người có thu nhập thấp trong xã hội, hạn chế về nguồn vốn. Bên cạnh đó, khó khăn trong tiếp cận tín dụng cũng là vướng mắc lớn khiến nông dân khó tiếp cận đến cách mạng công nghiệp 4.0.

"Qua thực tế tiếp cận vốn, người nông dân phàn nàn các thủ tục quá rườm rà, vướng mắc liên quan đến tài sản thế chấp. Kinh phí đầu tư cho nông nghiệp CNC rất lớn trong khi vay vốn ngân hàng chỉ định giá bằng 20%-30% giá trị thực tài sản, nên khó vay vốn. Các hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật (nhà kính, hệ thống tưới tiêu,..) chưa được coi là tài sản đủ tiêu chuẩn cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp", ông Tuấn dẫn chứng.

Cần tạo hành lang pháp lý minh bạch và dễ tiếp cận

Theo GS.TS. Nguyễn Văn Bộ, khi làm nông nghiệp công nghệ cao, cả Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân cần cần xác định 3 điều: Sản xuất ngành hàng gì, thị trường tiêu thụ nào, có đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hay không.

Nhà nước và người sản xuất cần quan tâm đến hành lang pháp lý phục vụ cho người sản xuất. Hành lang pháp lý này phải minh bạch và dễ dàng tiếp cận. Ngoài ra, cần có cơ sở dữ liệu phù hợp với ngành hàng và thị trường, người sản xuất và doanh nghiệp phải dũng cảm và tâm huyết.

TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn đề xuất, cần đẩy mạnh tín dụng cho vay theo chuỗi giá trị nông nghiệp. Xây dựng cơ chế chính sách kết hợp chặt chẽ giữa các chương trình cho vay và bảo hiểm theo chuỗi giá trị nông nghiệp; tiếp tục thực hiện ưu đãi ở mức cao về tài chính cho các dự án đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, nhất là đối với các dự án áp dụng CNC, công nghệ chế biến sau thu hoạch, dự án đầu vào các vùng đặc biệt khó khăn...

Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: VGP/Thành Chung
Các đại biểu tham dự Diễn đàn. Ảnh: VGP/Thành Chung

Theo đó, Phó Thủ tướng đề nghị: "Thời gian tới, để phát triển nền nông nghiệp 4.0, cần huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các ngành, các cấp. Đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa “4 nhà”- nhà quản lý, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông.

Cụ thể, “4 nhà” cần xác định các công nghệ, lĩnh vực trong khu vực nông nghiệp cần ưu tiên phát triển trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn để đón đầu các xu hướng công nghệ mới trên thế giới. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện khung pháp lý, các cơ chế, chính sách về thuế, chi ngân sách nhà nước, đầu tư, tín dụng, bảo hiểm, thị trường... Trong đó chú trọng các cơ chế huy động nguồn lực theo thị trường, bảo đảm hiệu quả, bền vững như cho vay theo chuỗi giá trị nông nghiệp, phát triển bảo hiểm nông nghiệp.

Ngoài ra, các ngành, doanh nghiệp chú trọng đào tạo nguồn nhân lực vận hành, phát triển nông nghiệp 4.0. Nhất là nâng cao trình độ cán bộ kỹ thuật, quản trị công nghệ và quản lý, quản trị doanh nghiệp,…; chủ động, tăng cường hội nhập quốc tế, nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức để phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển với các quốc gia khác,...

"Làm nông nghiệp 4.0, chúng ta bớt nói đi, cần làm nhiều hơn"

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đặc biệt nhấn mạnh: "Phát triển nông nghiệp 4.0 ở Việt Nam cần tránh hình thức, qua loa, không nói quá nhiều mà cần tập trung vào hành động".

“Các nước không nói nhiều đến nông nghiệp 4.0 nhưng họ làm thì dữ lắm. Chúng ta bớt nói đi, cần làm nhiều hơn. Sản phẩm cuối cùng của chúng ta là để phục vụ con người, đó là tiêu chí cao nhất. Cần có nền nông nghiệp thông minh, minh vì mục tiêu thương mại, sức khoẻ của người tiêu dùng”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ trao đổi.

Nông nghiệp công nghệ cao (Nguồn: Internet)
Nông nghiệp công nghệ cao (Nguồn: Internet)

Đồng tình với các ý kiến và nhận thức của các đại biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng Việt Nam phải tiếp cận nông nghiệp 4.0 bình tĩnh và thông minh trên cơ sở lựa chọn ngành hàng hiệu quả, đem lại lợi ích thiết thân cho người nông dân và xã hội.

Coi trọng công tác truyền thông để tạo đồng thuận và thay đổi nhận thức xã hội về sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, thân thiện với sức khoẻ con người.

Về định hướng chiến lược, Phó Thủ tướng yêu cầu phải coi phát triển nông nghiệp công nghệ cao là khâu then chốt, giải pháp xuyên suốt, là bước đột phá trong sản xuất nông nghiệp, tạo tiền đề cho quá trình tái cơ cấu nông nghiệp gắn với quá trình xây dựng nông thôn mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Thùy Dung tổng hợp

 

;
.
.
.
.