Ăn quả 'biết' kẻ trồng cây - Nông Thôn Việt

Ăn quả 'biết' kẻ trồng cây

Thứ Năm, 11/01/2018, 16:08 [GMT+7]

Với thao tác đơn giản, nhanh chóng, lại giúp minh bạch hóa thông tin sản phẩm, việc truy xuất nguồn gốc trái cây đang dần trở thành tiêu chuẩn bắt buộc vì những lợi ích mà nó mang lại. Trên thực tế, việc truy xuất nguồn gốc không chỉ làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp mà còn thúc đẩy phát triển sản xuất theo hướng đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm.

Nhiều tín hiệu tốt

Việc triển khai truy xuất nguồn gốc tại Việt Nam, ngay từ đầu đã được dự báo là sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Trước hết do đây là hoạt động thuộc lĩnh vực công nghệ cao, trong khi đa số nông dân Việt quen với phương thức sản xuất truyền thống. Diện tích các vùng chuyên canh chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng diện tích  hơn 857.000ha cây ăn quả hiện có trên cả nước, trong đó phần lớn vẫn là vườn tạp, phát triển theo quy mô hộ gia đình. Sản phẩm trái cây tiêu thụ trong nước chủ yếu được phân phối qua các chợ truyền thống, vốn không đòi hỏi phải đảm bảo các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc.

Tuy vậy, đến nay, hầu hết sản phẩm trái cây bán tại các siêu thị, cửa hàng có thương hiệu đều đã được dán tem truy xuất nguồn gốc. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất…cũng ngày càng đầu tư truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm của mình. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng chú trọng công tác quản lý nguồn gốc sản phẩm trái cây tại địa phương.

Trái cây được dán tem truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Thùy Dung
Trái cây được dán tem truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Thùy Dung

Với đề án xây dựng hệ thống thông tin thị trường nông sản, Sở NN và PTNT TPHCM sẽ tiến hành triển khai phần mềm truy xuất nguồn gốc tại các hợp tác xã nông nghiệp sản xuất rau, củ, quả. Người tiêu dùng sử dụng ứng dụng quét mã QR code trên điện thoại thông minh là có thể truy xuất nguồn gốc đến từng hộ dân sản xuất các sản phẩm rau, củ, quả của các hợp tác xã nông nghiệp.

Cuối tháng 10.2017, UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, tỉnh đã thống nhất hỗ trợ 432 triệu đồng cho UBND huyện Cao Lãnh mua máy in phun logo và mã code truy xuất nguồn gốc trực tiếp lên trái xoài cho Hợp tác xã xoài Mỹ Xương (huyện Cao Lãnh). Được biết xoài Cao Lãnh và xoài cát chu Cao Lãnh đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH-CN) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu sản phẩm tập thể, đây được coi là một trong những đặc sản nổi tiếng của vùng đất Đồng Tháp. Việc phun logo và mã code hạn chế được các trường hợp mua bán tháo bỏ và gắn nhãn hiệu khác lên xoài làm ảnh hưởng đến uy tín nhãn hiệu xoài Cao Lãnh.

Khả năng phát triển

Giải pháp quan trọng nhất được các chuyên gia đề ra là phải vận động nông dân tự nguyện tham gia các hình thức hợp tác liên kết, đồng thời đa dạng hóa các hình thức liên kết sản xuất nhằm khuyến khích doanh nghiệp liên kết với nông dân theo chuỗi giá trị. Đây là yếu tố tiên quyết vì các doanh nghiệp sẽ góp phần tạo ra những mặt hàng có thương hiệu.

Bên cạnh việc xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, bảo hộ tập thể, chứng nhận bảo hộ độc quyền thương hiệu hàng hóa tại Việt Nam cho các loại trái cây đặc sản, có “tiếng” xưa nay như cam Cao Phong, bưởi Đỏ Tân Lạc (Hòa Bình), na Mai Sơn (Sơn La), xoài Cao Lãnh (Đồng Tháp), vú sữa Lò Rèn (Tiền Giang)…cũng cần chú trọng xây dựng thương hiệu cho sản phẩm của các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất.

Làm như vậy thì việc truy xuất nguồn gốc không chỉ mang đến những thông tin minh bạch về sản phẩm mà còn đảm nhiệm vai trò kết nối cung cầu, cung cấp thông tin cho các doanh nghiệp tiêu thụ, mở cửa thị trường cho nhà cung cấp.

Một động thái cũng rất cần thiết nữa là xây dựng bộ tiêu chí chuẩn cho hoạt động truy xuất nguồn gốc. Anh Nguyễn Thế Tiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Khoa học Công nghệ Smartlife – một đơn vị cung ứng tem điện tử thông minh truy xuất nguồn gốc cho biết: Hiện nay việc truy xuất nguồn gốc chưa có những tiêu chí cụ thể, nên những doanh nghiệp cung ứng thường hoạt động theo hướng khả năng công nghệ đến đâu thì cung cấp đến đó.

Vì vậy, rất cần có những tiêu chuẩn để đồng bộ hóa, nâng cao giá trị thiết thực của việc truy xuất nguồn gốc, tránh tình trạng làm cho có, có mà như không, thông tin truy xuất nguồn gốc hời hợt, thiếu minh bạch. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc cấp quốc gia, hình thành trung tâm quản lý dữ liệu hoàn chỉnh trên phạm vi toàn quốc.

Thùy Dung

;
.
.
.
.