Mở hướng cho khoai tây Đà Lạt - Nông Thôn Việt

Mở hướng cho khoai tây Đà Lạt

Thứ Ba, 24/11/2020, 10:42 [GMT+7]

Nhiều năm qua, Đà Lạt và vùng phụ cận thường chỉ trồng được khoai tây trong mùa khô, vì trồng trong mùa mưa thường phải đầu tư vốn lớn hơn nhưng lại rủi ro cao do sâu bệnh. Kết quả nghiên cứu tạo ra giống khoai tây mới vừa được nghiệm thu đã giúp nông dân Đà Lạt có thể trồng khoai tây quanh năm, mở ra hướng đi mới cho loại cây trồng đặc sản có giá trị kinh tế cao này.

 

Các hộ nông dân tham gia mô hình trình diễn khoai tây giống mới TK15.80.
Các hộ nông dân tham gia mô hình trình diễn khoai tây giống mới TK15.80.

Giống khoai tây không sợ... mưa

Đà Lạt và vùng phụ cận có khoảng 1.200ha khoai tây, nhưng phần lớn chỉ được tập trung sản xuất trong mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau) do áp lực bệnh hại khá lớn trên khoai tây, nhất là bệnh mốc sương mùa mưa. Chính do vậy nên lượng khoai tây sản xuất được trong mùa mưa thường không đủ cung ứng cho thị trường. Nhiều tiểu thương Đà Lạt đã nhập khoai từ Trung Quốc.

Số liệu từ Phòng Kinh tế TP Đà Lạt cho thấy hàng năm có khoảng gần 500 tấn khoai tây Trung Quốc nhập vào Đà Lạt. Điều đáng lưu ý là một số tiểu thương đã trộn đất đỏ để “phù phép” khoai Trung Quốc thành khoai Đà Lạt, đánh lừa người tiêu dùng. Chính quyền tỉnh Lâm Đồng đã nhiều lần chỉ đạo xử lý, thậm chí có hẳn chương trình nhận diện khoai tây Đà Lạt.

Từ thực trạng đó, Trung tâm Nghiên cứu Khoai tây, Rau và Hoa đã nghiên cứu ra giống khoai tây mới. Nói về công trình này, thạc sĩ Nguyễn Thế Nhuận (chủ nhiệm đề tài, Giám đốc Trung tâm) chia sẻ: “Chúng tôi hướng đến việc phát triển giống cũ để tạo ra giống mới có khả năng kháng bệnh cao, trồng được cả trong mùa mưa”.

Hiện nay, giống khoai này đã được nhiều hộ sử dụng. Anh Trịnh Quang Triệu (xã Lạc Xuân, huyện Đơn Dương) cho biết trong vụ này gia đình anh tiếp tục lựa chọn giống khoai tây TK15.80 do Trung tâm Nghiên cứu Khoai tây, Rau và Hoa (Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam) nghiên cứu, lai tạo vì đạt hiệu quả cao. “Vụ vừa qua gia đình tôi trồng 2 sào (2.000m2). Sau khoảng 3 tháng canh tác thu hoạch được hơn 7 tấn củ, giá bán tại vườn từ 16.000 - 17.000 đồng/kg. Trừ các chi phí, tôi lãi hơn 50 triệu đồng”, anh Triệu phấn khởi. Đại diện Hội Nông dân xã Lạc Xuân cho biết hiện tại xã có khoảng 10 hộ đã trồng thử trên 8ha, kết quả sau vụ đầu tiên năng suất cao hơn khi trồng giống cũ khoảng 20%.

Hướng tới sản xuất đại trà

Đề tài “Nghiên cứu chọn tạo giống khoai tây có năng suất cao chất lượng tốt, chống chịu bệnh mốc sương và có thể canh tác quanh năm tại Đà Lạt và vùng phụ cận” triển khai từ năm 2017. Ông Nguyễn Thế Nhuận cho biết, quá trình nghiên cứu cây mô được nuôi cấy dưới ánh sáng của đèn huỳnh quang 16 giờ/ngày ở nhiệt độ 250C.

Để chọn ra giống tốt nhất, nhóm nghiên cứu đã nhân nhanh tổng cộng 21.600 cây khoai tây mô, 37.500 củ giống G1 và 12.700kg củ giống G2 các dòng/giống khoai tây đảm bảo chất lượng phục vụ công tác khảo sát, khảo nghiệm cơ bản, khảo nghiệm sản xuất và xây dựng mô hình. Sau đó, từ 182 dòng khoai tây, đề tài đã chọn lọc được 10 dòng triển vọng. Cuối cùng kết quả nghiên cứu cho thấy giống TK15.80 đáp ứng được các đặc tính nông sinh học phù hợp cho thị trường ăn tươi, dạng củ đẹp, da láng mịn, mắt nông… trung bình đạt từ 8 - 10 củ/cây. Quan trọng nhất, giống có khả năng kháng mốc sương khá đến tốt, năng suất cao, trung bình đạt 30,7 - 36,6 tấn/ha, tỉ lệ thương phẩm cao.

“Kết quả khảo nghiệm cơ bản trong 3 vụ tại Đà Lạt, Đơn Dương, Đức Trọng đạt 27,51 tấn/ha, cao hơn giống đối chứng 17,1%, trung bình khảo nghiệm sản xuất trong 2 vụ đạt 25,42 tấn/ha, cao hơn giống đối chứng 19,56%. Doanh thu đạt 254,2 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 148,2 triệu đồng/ha, cao hơn giống đối chứng 19%”, ông Nhuận cho biết.

Trên cơ sở giống được công nhận, trong vụ Đông Xuân 2019 - 2020 và vụ Xuân Hè 2020, Trung tâm Nghiên cứu Khoai tây, Rau và Hoa phối hợp với nông dân xã Xuân Thọ (TP Đà Lạt), xã Tân Hội (huyện Đức Trọng) và xã Lạc Xuân (huyện Đơn Dương) xây dựng 3,1ha mô hình trình diễn giống khoai tây TK15.80. Sau 90 ngày trồng, những ruộng khoai tây thu về 28 - 31 tấn/ha, cao hơn giống đối chứng từ 20 - 25%, giống kháng bệnh mốc sương tốt, người dân phần nào giảm được chi phí xử lý bệnh hại.

Ông Nguyễn Thế Nhuận cho biết thêm: “Trước mắt chúng tôi đang gấp rút chuẩn bị để kịp bàn giao hơn 1 triệu cây giống khoai tây TK15.80 cho người dân trồng trong vụ Đông Xuân sắp tới. Về lâu dài, chúng tôi hi vọng giống mới sẽ giúp cho bà con trồng khoai tây tại Đà Lạt và vùng phụ cận sẽ yên tâm sản xuất ngay cả trong mùa mưa”.

NINH GIANG

;
.
.
.
.