Chuyện Bí thư Tỉnh ủy - 'già làng' Sô Lây Tăng - Nông Thôn Việt

Chuyện Bí thư Tỉnh ủy - 'già làng' Sô Lây Tăng

Thứ Tư, 11/04/2018, 06:05 [GMT+7]

Hơn 10 năm làm Bí thư Tỉnh ủy, ông Sô Lây Tăng đã sống gần gũi, ăn ngủ cùng với dân ở vùng sâu, vùng xa. Từ đó ông đã cùng với tập thể Tỉnh ủy đưa ra nhiều quyết sách quan trọng nhằm chăm lo cuộc sống đồng bào các dân tộc trong tỉnh; đưa Kon Tum từ một tỉnh nghèo khó vùng đồng bào các dân tộc thiểu số vươn lên cùng công cuộc xây dựng nông thôn mới.

Từ cậu bé giao liên đến Chủ tịch tỉnh…

Làng Nú Vai, xã Đăk Kroong, huyện Đăk Glei quê ông ngày ấy bị giặc đốt mất hai thôn. Dân làng chạy sang Lào rồi trôi sông, trôi suối, người mất, người còn. Lên tám tuổi, ông cùng cha mẹ trở về nơi chôn rau cắt rốn. Ông nhớ lại, khi ấy cách mạng về làng người dân tưởng là giặc nên chạy trốn. Ông bị đau nên không chạy được. Bộ đội cho ông thuốc uống rồi khỏi bệnh.

Được giác ngộ, ông là người đầu tiên trong làng cắt tóc (vì ngày ấy già, trẻ, trai, gái Giẻ- Triêng ai cũng để tóc dài và không bao giờ cắt). Được bộ đội giao, ông nhận làm liên lạc. Cậu bé A Tăng (tên thủa nhỏ của ông) đóng khố, cởi trần ngày đêm không quản hiểm nguy vượt núi cao, suối sâu mang những thông tin nóng hổi phục vụ cách mạng.

Tác giả trao đổi với ông Sô Lây Tăng
Tác giả trao đổi với ông Sô Lây Tăng

Nhiều lần bị lộ, ông phải chui vào bụi le giữa rừng, ngụp xuống suối để trốn. Rồi những đêm rét mướt, giữa núi rừng thâm u, bao gian nan khó nhọc nhưng để xứng với lòng tin được bộ đội giao nhiệm vụ, không việc nào ông thất bại. Chiến công thầm lặng của người chiến sĩ giao liên nhỏ tuổi đã góp phần vào chiến thắng của trận Đăk Pet mà ông là một trong ba vị chỉ huy của trận mở màn này.

Kon Tum giải phóng khi ông 17 tuổi, đứng trong đoàn quân đi bộ từ làng Nú Vai quê ông đến Kon Tum dự lễ chiến thắng. Bây giờ nhớ lại lúc đó, ông không nhịn được cười. Chẳng là đi bộ đến ngày thứ năm mới đến dốc Đầu Lâu (xã Đak La, huyện Đăk Hà bây giờ), ông không đi được nữa. Ban tổ chức cho xe đạp đi đón. Người của ban tổ chức bế ông đặt vào gác ba ga để đèo đi mà ông vẫn không ngồi được, ngã lên ngã xuống đến mấy lần.

Nhưng đó là ngày mà ông không bao giờ quên. Ông nói: “Biết bao sung sướng tủi hờn, trông nhau mà tưởng như còn trong mơ” (Tố Hữu). Đúng là như trong một giấc mơ dù đó lại là sự thật. Ông kể, người ta bảo tôi cởi khố ra, đưa quần cho mặc để đi dự lễ. Lúc đầu thấy khó chịu lắm vì nó cứ lỏng lẻo làm sao ấy nhưng sau dần cũng quen.

Xong lễ, trên đường trở về làng Nú Vai, ông Phạm Nhớ, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Kon Tum hỏi ông: “Tăng này, mày có muốn đi gặp Bok Hồ không?” Lúc ấy, ông cũng chẳng hiểu Bok Hồ là ai nhưng trong ông đã cháy lên một niềm tin mãnh liệt vào cách mạng, vào những người đã dạy bảo, dìu dắt mình nên ông đồng ý ngay.

Từ một cậu bé đóng khố, không biết chữ, được đưa ra sống giữa thủ đô. Ông đã học một mạch 16 năm, từ lớp một đến Đại học Y Hà Nội. Cầm tấm bằng Bác sĩ y khoa, theo đoàn quân Nam tiến vào Ban Dân y Khu 5, nhưng ông không làm chuyên môn mà đi phát rẫy, tăng gia sản xuất. Chỉ huy bảo: “Thằng này cái gì cũng làm được, giỏi đấy”. Được kết nạp Đảng.

Thế rồi ông lao đi làm dân vận, chống sốt rét, dịch hạch, đào hố xí, vệ sinh làng bản cho dân và ngay năm ấy, ông “giật” luôn danh hiệu Chiến sĩ thi đua, được bầu vào cấp ủy, phụ trách thanh niên trong những năm tháng gian khổ mà hào hùng trên núi rừng Tây nguyên. Năm 1974 ông lên Kon Tum rồi lần lượt kinh qua: Ủy viên Ban Dân y tỉnh; Phó Ty rồi Trưởng Ty Y tế; Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban, rồi Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Trở về với buôn làng Kon Tum

Cuối năm 1991, Gia Lai- Kon Tum được chia tách thành hai tỉnh. Đại hội Đảng bộ tỉnh Kon Tum lần thứ X, tháng 12 năm 1991, ông Sô Lây Tăng - vị Chủ tịch tỉnh đã trở thành Bí thư Tỉnh ủy trong chặng đường đầu tái lập tỉnh đầy cam go. Trọng trách của ông với cương vị người đứng đầu của một tỉnh cực Bắc Tây nguyên nghèo nhất nhì cả nước làm ông bao phen mất ăn mất ngủ. Ông bảo: “Muốn có chủ trương đúng thì phải bám sát dân, phải đi cơ sở nhiều, lắng nghe dân nói, nghĩ cho cùng, mọi chủ trương, nghị quyết của Đảng phải bắt nguồn từ cuộc sống”.

Mười năm làm Bí thư Tỉnh ủy, mười lăm năm làm Đại biểu Quốc hội (khóa VIII, IX, X ), gần tám năm tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Sô Lây Tăng- vị “Già làng Tây nguyên” (theo cách gọi của nhiều người) này đã để lại cho tỉnh Kon Tum bao sự kiện - từ không đến có- tuy chưa giàu nhưng nghèo đói đã và đang được đẩy lùi, cuộc sống mới dần lan toả đến mọi nhà.

Ông Sô Lây Tăng với cố nhà báo Hữu Thọ tại biên giới Việt- Lào.
Ông Sô Lây Tăng với cố nhà báo Hữu Thọ tại biên giới Việt- Lào.

Một lần về xã Đăk Kroong, huyện vùng cao Đăk Glei, ông đến làng Đăk Vớt, thấy một gia đình người dân tộc Giẻ - Triêng nghèo quá, trời rét mà ông già cởi trần, đóng khố, ông đã cởi ngay chiếc áo đang mặc đưa cho ông cụ già mặc rồi một lúc sau cởi luôn chiếc quần dài đưa cho ông. Mọi người đi cùng hôm ấy rất xúc động. Cụ già cảm kích trước tình cảm ấy đã ôm chầm lấy ông mà khóc và ông cũng không cầm được nước mắt...Chiếc xe U-oát của Tỉnh ủy chở ông về đến xã Tân Cảnh, huyện Đăk Tô (cách đó hơn 60 km) ông phải vào UBND xã mượn tạm quần áo của cán bộ xã mặc để tiếp tục chuyến công tác.

Hòa cùng lời hát dân ca, chung bước trong những điệu xoang với bà con trong những đêm lửa ấm giữa rừng, cùng các già làng ngủ tại nhà rông là “chuyện thường ngày” của Sô Lây Tăng. Ông nói rằng: “Phải như thế dân mới tin, mới nghe mình, phải sống chết với dân, mất dân là mất hết”. Khi đi cơ sở, lúc nào ông cũng mang theo túi thuốc cấp cứu, sẵn sàng chữa bệnh cho dân. Chẳng thế mà chuyện ông đi đỡ đẻ, “mẹ tròn con vuông” là việc bình thường.

Kể cả khi còn đương chức và bây giờ đã về hưu, nhà ông ở đường Phan Đình Phùng, TP Kon Tum lúc nào cũng đông khách, nhất là người dân. Bà con ở xa lên tỉnh ghé vào chơi, ngủ lại, ăn cơm. Tuy nhà rộng, có nhiều giường nhưng khi đông vẫn phải trải chiếu ngủ ở sàn nhà. Bệnh nhân điều trị ở bệnh viện tỉnh cũng gần sát nhà ông thì người nhà ngủ, nấu nướng, phục vụ người bệnh tại nhà ông. Được cái, bà xã của ông cũng như ông, hết lòng vì người dân.

Tây nguyên đang bước vào mùa xuân mới. Đất trời giăng tràn với những cánh rừng cao su, cà phê đang trổi dậy những chồi non. Nhánh lan rừng treo trước cửa nhà ông đã nở. Cánh hoa trắng muốt như chính tấm lòng ông vậy.

Nguyễn Văn Chiến

;
.
.
.
.