Rượu nho canh giác - Nông Thôn Việt

Rượu nho canh giác

Chủ Nhật, 01/09/2019, 13:04 [GMT+7]

Nho rừng thường mọc hoang rất nhiều ở các bìa rừng miền núi phía Bắc nước ta. Những cây nho rừng nở hoa vào khoảng tháng 7 dương lịch, và từ cuối tháng 9 đến hết tháng 10 dương lịch, đến bất cứ chợ nào suốt dải Đông Bắc, Tây Bắc, ta cũng dễ dàng thấy những người phụ nữ Tày, Nùng, Dao, Thái… mặc thổ cẩm, hiền hậu ngồi bên những sọt nho rừng. Trong sọt, những quả nho chỉ to bằng đầu ngón tay út, kết từng chùm, màu xanh và tím thẫm…

Nho rừng
Nho rừng

 

Rượu nho phương Bắc

Sà vào một sạp ở góc chợ Phia Đén (xã Thành Công, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng), tôi được chị Hà Thị Hoa, người Tày, cho biết mỗi ngày hai người nhà chị đi hái nhiều thì được 20 - 30kg, ít thì được 10kg, mang ra chợ bán với giá trung bình 40.000 đồng/kg - 50.000 đồng/kg. Hái ngày nào bán hết ngày ấy.

Đáp ứng nhu cầu thưởng thức sản vật rừng của người miền xuôi, ở nhiều chợ miền núi cũng có người chuyên thu mua nho rừng để gửi đi các nơi. Chị Đào Thị Hạnh, một người thu mua nho rừng ở chợ Kỳ Lừa (thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn) chia sẻ rằng khách của chị nhiều nhất là ở Hà Nội, Ninh Bình, Bắc Ninh… Vào mùa, mỗi ngày chị gửi ô tô khách đi trung bình 50 - 70kg.

Quả nho rừng rất mọng nước nên phải chế biến trong vòng 2 - 3 ngày sau khi hái vì để lâu sẽ dập, ủng. Nho rừng chế biến được nhiều sản phẩm khác nhau, giá trị nhất là rượu, được bán với giá trung bình 250.000 đồng/lít.

Chị Đào Thị Ngọc Thu, Giám đốc Công ty TNHH dược liệu Tràng An, tư vấn rằng để ngâm rượu nho, bạn nên chọn mua những quả nho chín, sẫm màu. Sau khi rửa sạch và tách quả ra khỏi chùm, để ráo nước, bạn cho nho vào bình thủy tinh ngâm với rượu ngon, tỉ lệ 1kg nho ngâm với 2 - 3 lít rượu, sau hai tháng là uống được nhưng càng ngâm lâu càng ngon. Để bớt vị chua, bạn có thể ngâm nho với đường theo tỉ lệ 2 - 1, cứ một lớp nho trải một lớp đường, sau 5 - 7 ngày thì vớt cái ra ngâm với rượu. Rượu nho rừng màu tím thẫm rất đẹp mắt.

Nếu ngâm siro, có thể ngâm theo tỉ lệ 2kg nho/1kg đường, cứ một lớp nho lại rắc một lớp đường, để khoảng 15 ngày là dùng được. Sau khi ngâm, rượu nho và siro nho rừng cần bảo quản nơi râm mát, tránh ánh nắng trực tiếp, hoặc cho vào trong ngăn mát tủ lạnh để có thể sử dụng lâu dài.

Canh giác phương Nam

Cũng là quả nho rừng, nhưng ở miền Đông Nam bộ, Tây Nam bộ, người dân gọi là trái giác. Giác là loại dây leo hoang dại, sống bám theo các hàng rào, cây bụi, lau sậy, rừng thưa… Chúng sinh trưởng rất nhiều tại các vùng đất ngập mặn và đất phèn.

Dây giác có sức sống rất mãnh liệt. Vào mùa nắng, dây giác tàn nhưng mùa mưa đến lại đâm chồi và phát triển mạnh. Trái giác có hình nút áo, hơi dẹt, dính với nhau thành từng chùm. Khi còn non, trái nhỏ như hạt đậu xanh. Càng lớn, trái to khoảng đầu ngón tay út. Trái chín có màu tím hoặc đen thẫm. Trái giác ở rừng U Minh bắt đầu vào mùa hái từ tháng 6, tháng 7 cho đến cuối tháng 11 âm lịch. Trái giác được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất rượu, kẹo, mứt và siro, làm gia vị nấu ăn.

Trái giác thân thuộc nhất với người dân miền Tây là trong món canh chua. Canh chua trái giác ngon nhất là nấu với trái giác hường hường, gần chín nhưng vẫn còn xanh sẽ làm cho nồi canh có vị chua thanh. Anh Nguyễn Văn Bảy ở xã Đất Mũi (huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau) cho biết: “Trái giác hái về rửa sạch, cho vào nồi nấu mềm sau đó vớt ra tô lấy muôi nghiền nát, lọc lấy nước. Món canh chua sẽ ngon và kích thích vị giác hơn khi có sự hòa quyện giữa cá đồng như cá lóc, cá rô hoặc lươn với các loại rau như rau muống, bông súng, bông so đũa, ngò om, ớt…”

Cá kho trái giác
Cá kho trái giác

Cá nào kho với trái giác cũng ngon, nhưng hấp dẫn nhất vẫn là cá nâu. Đây là giống cá sống cả ở môi trường nước mặn lẫn nước lợ. Thịt cá béo, mềm, thơm ngon. Khi kho với trái giác, vị ngọt, dai, béo của cá nâu, hòa lẫn vị chua thanh của trái giác làm ai cũng tứa nước miếng. Món này ăn kèm với các loại rau rừng như bồn bồn tươi, bông súng, bông điên điển, bông so đũa… thì tuyệt.

 

Nho rừng, hồ nho nhện, trái giác… tên khoa học là Ampelocissus arachnoidea Planch, thuộc họ nho - Vitaceae. Theo đông y, toàn bộ các phần của cây nho rừng đều có thể dùng làm thuốc, đặc biệt là phần rễ và thân. Thân cây nho rừng có vị ngọt, hơi chua, chát, tính bình có tác dụng thanh nhiệt giải độc, chứa khoảng 70%-80% nước và 15%-30% đường (fructozơ và glucozơ).

Rễ và thân dây thường được thu hái vào cuối mùa thu sang mùa đông, lúc này cây rụng hết lá, dược chất được tập trung chủ yếu ở phần thân dây. Thân dây được thái mỏng phơi hoặc sấy khô rồi dùng. Vỏ thân nho rừng còn chứa các dưỡng chất quan trọng như chất tanin, lexithin, phlobaphene và chất béo, thậm chí lá nho cũng có tác dụng vì nó chứa một số thành phần nuôi dưỡng cơ thể, đó là đường, carotin, tanin, kali, natri, silicon và sắt.

Các nhà khoa học qua nghiên cứu đã xác định trong nho rừng có chứa thành phần anthocyanin đóng vai trò quan trọng trong việc phòng và hỗ trợ điều trị các bệnh về mắt, bệnh ung thư, bệnh tim phổi, chống lão hóa và bệnh xơ cứng động mạch.

 

THẢO LƯ

;
.
.
.
.