Tân Minh - vùng rau gia vị danh tiếng - Nông Thôn Việt

Tân Minh - vùng rau gia vị danh tiếng

Thứ Tư, 16/10/2019, 08:10 [GMT+7]

“Người nhà tôi ở trong Nam mỗi lần về đây nhất định phải mua độ hơn chục ký rau gia vị rồi đóng thùng đưa theo máy bay chuyển về tận Sài Gòn”! - Anh Toàn, cán bộ Phòng Kinh tế huyện Thường Tín, vui vẻ kể khi xe chúng tôi chạy qua chiếc cầu nhỏ tiến vào xã Tân Minh. Câu chuyện “rau lên máy bay” của anh quả thực làm tôi thêm phần tò mò về mảnh đất này.

 

 

Nghề truyền đời cả trăm năm

Những ngày đầu tháng 9, về với miền quê xã Tân Minh huyện Thường Tín - vùng trồng rau gia vị lớn nhất thành phố Hà Nội - sẽ thấy bạt ngàn những ruộng rau tươi xanh rập rờn theo gió và ướp đầy ánh nắng đầu thu. Các thửa ruộng trồng húng láng, rau ngổ thì xanh nõn, thửa nào trồng diếp cá, rau răm, lá lốt thì lên màu xanh đậm, còn trồng tía tô thì màu tím nhạt… Tất cả tạo thành những mảng màu hòa quyện thật thích mắt.

Niềm nở pha một bình trà nóng hổi, anh Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Minh kể về lịch sử trồng rau gia vị của địa phương. Anh trầm ngâm mở đầu câu chuyện: “Nghề trồng rau gia vị ở đây đã được truyền lại từ thời các cụ, dễ có đến hơn trăm năm trước”.

Theo lời anh Thắng, ban đầu người dân xã Tân Minh trồng bạc hà và hương nhu chủ yếu để lấy tinh dầu. Qua năm tháng, diện tích trồng rau gia vị ở địa phương ngày càng gia tăng, các loại rau gia vị cũng ngày càng nhiều chủng loại hơn. Hiện tại, xã Tân Minh có diện tích trồng rau gia vị lên tới 200ha với các loại rau đa dạng như tía tô, kinh giới, húng láng, húng chó, rau ngổ, ngò gai, rau răm, diếp cá, lá lốt… Riêng HTX Tân Minh có hơn 1.400 hộ là thành viên trồng rau gia vị.

Các giống rau được trồng ở đây chủ yếu là rau giống gốc của địa phương, ngoài ra một vài giống rau có gen tốt, năng suất cao từ các nơi cũng được bà con đem về trồng. Đặc biệt, xã Tân Minh là một trong số rất ít vùng còn duy trì được giống rau húng láng gốc của Hà Nội. Rau gia vị Tân Minh được người tiêu dùng ưa chuộng bởi từng cọng rau tuy nhỏ mà đượm vị. Đặt cọng rau vào miệng, nơi đầu lưỡi sẽ cảm nhận được vị the the đặc trưng của các loại rau quả nhiều tinh dầu, nuốt rồi vẫn cảm thấy vương lại hậu vị ngọt thanh…

Người dân xã Tân Minh hầu hết giàu lên nhờ trồng và buôn bán rau gia vị.
Người dân xã Tân Minh hầu hết giàu lên nhờ trồng và buôn bán rau gia vị.

Giàu lên nhờ trồng rau gia vị

Được thiên nhiên ưu đãi cho thổ nhưỡng đặc biệt, rau gia vị xã Tân Minh nức tiếng bởi hương vị thơm ngon. “Dù có mang giống rau của Tân Minh sang nơi khác trồng cũng sẽ không thể có được hương vị đặc trưng như thế”! - Anh Thắng tự hào nói. Bởi vậy mà người dân ở Tân Minh hầu hết giàu lên nhờ trồng và buôn bán rau gia vị. Xã Tân Minh cũng nhờ đó mà đạt được tiêu chí thứ 13 (hình thức tổ chức sản xuất) trong 19 tiêu chí xây dựng Nông thôn mới.

Rau gia vị đa phần là các loại rau ngắn ngày, trung bình độ 1 tháng sẽ cho thu hoạch. Đặc biệt, một số loại rau như kinh giới, tía tô... sẽ không cần tái giống, chỉ cần vặt lá thì tại mỗi chỗ vặt lá sẽ mọc ra 2 chồi mới. Thêm vào đó, rau gia vị là loại rau dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết, vào những thời điểm mưa bão khiến rau bị hư hỏng nhiều, giá bán có thể đội lên gấp 10 lần, một gắp nhỏ rau húng láng cũng có thể lên tới 3.000 - 4.000 đồng. Nếu có biện pháp xử lý che chắn bảo vệ tốt, người dân có thể kiếm được khá nhiều tiền sau một vụ rau.

Cô Nguyễn Thị Hoàn, người dân xã Tân Minh cho biết nhà cô có truyền thống trồng rau gia vị từ thời cha ông để lại với 3 sào ruộng (3.000m²), hiện các con của cô đang sinh sống tại địa phương cũng nối nghiệp trồng rau. “Tuy vất vả nhưng việc trồng rau gia vị giúp gia đình tôi cũng như nhiều gia đình ở xã này có nguồn thu nhập khá và có cuộc sống ổn định”. - Cô Hoàn vui vẻ chia sẻ.

Nhẩm tính về thu nhập của xã viên, anh Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Minh ước chừng khoảng 7 triệu đồng/người/tháng. “Gia đình nào có nhiều nhân lực và có kỹ năng buôn bán tốt thì có thể xây nhà lầu được chỉ sau 2, 3 năm. Lúc tôi còn nhỏ, những năm đất nước khó khăn, nhà tôi nhờ buôn rau giống mà có thịt ăn đấy”. - anh Thắng hóm hỉnh góp chuyện.

Khó khăn khi làm thương hiệu

Điều làm chúng tôi cảm thấy đáng tiếc là dù đã có nhiều tiếng tăm, rau gia vị xã Tân Minh vẫn chưa có thương hiệu chính thức. Toàn bộ 5 thôn của xã hầu hết đều trồng rau theo kiểu tự do, manh mún gây khó khăn cho việc khoanh vùng trồng cũng như quản lý và đảm bảo an toàn trong sản xuất. Do vậy, HTX Tân Minh chưa “dám” đăng ký nhãn hiệu và xây dựng thương hiệu rau gia vị cho địa phương. Các sản phẩm hiện nay chỉ chủ yếu được bán ở các chợ truyền thống và chợ đầu mối.

Tuy vậy HTX Tân Minh và cả chính quyền địa phương vẫn không ngừng nỗ lực xây dựng thương hiệu cho vùng trồng này. Do con sông Nhuệ chảy qua xã Tân Minh hiện bị ô nhiễm nặng bởi nước thải sinh hoạt từ khu vực trung tâm thành phố, huyện Thường Tín đã đầu tư trên 400 giếng khoan cho xã để phục vụ tưới tiêu. Nằm ở vùng phù sa châu thổ sông Hồng, giếng chỉ cần khoan 20 – 30m là đã có nước. Nước giếng khoan được bà con để lắng trước khi sử dụng, hàng năm chính quyền đều kiểm tra chất lượng nước. Cho đến nay, các số liệu cho thấy nước vẫn đảm bảo tiêu chuẩn sản xuất an toàn. Chính quyền địa phương cũng hỗ trợ kéo lưới điện ra tận ruộng cho dân, nhờ vậy mà người dân có điện để bơm nước và vận hành hệ thống tưới tự động. Để nâng cao ý thức sản xuất an toàn và phổ biến các tiêu chuẩn, phương pháp mới trong trồng trọt, Trạm Bảo vệ thực vật thành phố Hà Nội, Chi cục Trồng Trọt và HTX Tân Minh thường xuyên tổ chức các buổi gặp mặt, tập huấn quy trình sản xuất cho bà con.

Anh Thắng cho biết thực sự bà con ở đây đều có ý thức cao trong sản xuất an toàn vì đã có kinh nghiệm trồng rau lâu đời. Phân được bón hầu hết là phân hữu cơ ủ hoai từ các trang trại chăn nuôi, bột đậu tương… vì nếu bón phân vô cơ thì lâu ngày đất sẽ bị chai cứng. Về việc phun thuốc, bà con chỉ chủ yếu phun các loại thuốc sinh học và xuất xứ rõ ràng. Thêm vào đó, đặc trưng của rau gia vị là khi đã hái rồi phun thuốc mới hiệu quả, với mỗi vụ kéo dài trung bình 1 tháng, rau có tới gần 30 ngày để cách ly, đảm bảo an toàn.

Anh Nguyễn Văn Hưng cho biết, HTX Tân Minh hiện đang triển khai cho bà con viết nhật ký trồng trọt và bắt buộc toàn bộ các xã viên đều phải tham gia. Hiện HTX đã có 20 nhóm ghi nhật ký chăm sóc, thu hoạch. Các nhóm tổ chức họp mỗi tháng và tổ chức kiểm tra chéo để rà soát nhật ký, đảm bảo các tiêu chuẩn cách ly và chất lượng sản phẩm. “Chúng tôi bỏ rất nhiều công sức tuyên truyền và xác định làm kiên trì như “tập thể dục” để xây dựng được thói quen ghi nhật ký cho bà con”. - Anh Hưng nói thêm. Hiện HTX Tân Minh đang lên kế hoạch để tổ chức cho các xã viên hợp tác sản xuất chung, HTX sau đó sẽ bao tiêu và đứng ra đảm bảo chất lượng sản phẩm.

 

Khi xe ra khỏi địa phận xã Tân Minh, tôi vẫn còn lưu luyến mãi những luống rau gia vị xanh um, lưu luyến mãi nét cười dung dị và cái bắt tay nồng ấm của những cô bác nông dân. Tân Minh làm tôi nhớ những ngày còn thơ bé dạo chơi trong khu vườn của bà, vui vẻ ngắt vài lá húng quế, tía tô, vài cọng hành lá thơm lừng cho bữa cơm trưa…

Hà Nội đâu chỉ đẹp vì có 12 mùa hoa, mùa thu Hà Nội ở một làng rau xa trung tâm thành phố cũng có nét đẹp gây nhiều nhớ thương như thế…

NGỌC PHƯƠNG

;
.
.
.
.