Tín dụng nông nghiệp: Bên nào cũng kêu khó? - Nông Thôn Việt

Tín dụng nông nghiệp: Bên nào cũng kêu khó?

Thứ Ba, 14/11/2017, 14:09 [GMT+7]

9 tháng đầu năm 2017, tín dụng toàn ngành tăng 12,16% so với cuối năm 2016 - mức tăng trưởng khá cao so với nhiều năm gần đây. Cơ cấu tín dụng tập trung chủ yếu vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, trong đó tín dụng đối với một số ngành kinh tế trọng điểm và lĩnh vực ưu tiên tăng cao hơn so với mức tăng chung của toàn hệ thống, riêng tín dụng nông nghiệp nông thôn đạt gần 1,23 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 17,6% so với cuối năm 2016, chiếm tỷ trọng khoảng 20,2% tổng dư nợ cho vay nền kinh tế.

 

Tuy nhiên, nông dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực này hiện vẫn loay hoay tiếp cận nguồn vốn, ngay cả khi Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có nhiều chính sách để đẩy vốn tín dụng vào lĩnh vực này.

 

Vốn chưa rẻ

 

Tháng 7.2017, sau khi Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ngành ngân hàng giảm thêm 0,5% lãi suất cho 5 lĩnh vực ưu tiên, nhiều ngân hàng đã tung ra các gói tín dụng ưu đãi cho cho các lĩnh vực này, trong đó có nông nghiệp, nông thôn.

 

Cụ thể, Ngân hàng Sacombank triển khai gói tín dụng 1.000 tỷ đồng với mức lãi suất cho vay ngắn hạn VND tối đa là 6,5%/năm trong suốt thời hạn vay nhằm đáp ứng nhu cầu bổ sung vốn sản xuất, kinh doanh đối với các khách hàng đang hoạt động trong 5 lĩnh vực ưu tiên gồm: nông nghiệp - nông thôn; công nghiệp hỗ trợ; kinh doanh hàng xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

 

Ngoài ra, Sacombank cũng triển khai gói vay ưu đãi phát triển nông thôn riêng trị giá 1.000 tỷ đồng dành cho khách hàng cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với lãi suất vay từ 8,5%/năm trong 6 tháng đầu đối với vay ngắn hạn và 9%/năm trong 12 tháng đầu đối với vay trung hạn. 

Khách hàng giao dịch tại Sacombank
Khách hàng giao dịch tại Sacombank

 

Ngân hàng SHB cho biết, không chỉ hưởng ứng chủ trương của Chính phủ và NHNN mà ngay từ đầu năm đến nay, SHB cũng đã tích cực triển khai các chương trình, tín dụng trọng điểm trong lĩnh vực này như cho vay thu mua tạm trữ thóc gạo; cho vay nuôi, trồng, chế biến thủy sản xuất khẩu; cho vay sản xuất nông, lâm, ngư, diêm nghiệp, cho vay kinh doanh nông sản… với mức lãi suất phổ biến thấp hơn từ 1,5-2% so với lãi suất vay thông thường; đồng thời có mức tài trợ vốn lên đến 90% giá trị phương án, dự án vay vốn.

 

Hiện SHB vẫn đang tiếp tục triển khai các sản phẩm tín dụng phù hợp với các hoạt động sản xuất của nông dân như cho vay liên vụ, cho vay qua sổ tín dụng và thậm chí đến tận địa bàn để cho vay và thu nợ thay vì để nông dân tìm đến ngân hàng; cho vay các mô hình sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp theo chuỗi liên kết ứng dụng công nghệ cao giúp người dân và DN rút ngắn thời gian, tập trung vào sản xuất kinh doanh… với lãi suất rất ưu đãi.

 

“Từ đầu năm đến nay, tổng số tiền giải ngân của ngân hàng trong Chương trình Kết nối Ngân hàng- DN đạt 26.000 tỷ đồng, trong đó vốn chủ yếu tập trung vào các DN đang sản xuất kinh doanh những mặt hàng chủ lực của nông nghiệp Việt Nam như thủy hải sản, cà phê, điều và các DN thu mua xuất khẩu gạo”- đại diện SHB cho hay.

 


Nhiều ngân hàng khác cũng cho biết, lãi suất cho vay lĩnh vực nông nghiệp chỉ còn khoảng 6-6,5%/năm đối với các DN có dự án tốt. Thế nhưng, tại các hội nghị Kết nối ngân hàng- DN nhằm tìm kiếm giải pháp tiếp cận vốn cho các DN trong lĩnh vực này, nhiều DN vẫn cho rằng lãi suất còn cao vì đây là lĩnh vực có khả năng sinh lời kém, đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu cao. Từ đó, các DN kiến nghị lãi suất cho vay với lĩnh vực này cần giảm mạnh hơn nữa, ở mức hợp lý là 3,5 - 4%/năm.

 

Về việc này, TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia cho biết, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng tín dụng một cách hiệu quả trong năm 2017 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ ở mức 20-21%, phương pháp khả dĩ nhất là các ngân hàng giảm thêm lãi suất để tiền chảy vào các lĩnh vực sản xuất thực như nông nghiệp, công nghiệp… thay vì chảy vào các lĩnh vực “nóng” như chứng khoán, bất động sản.

 

“Tuy nhiên, đối với nông nghiệp, bên cạnh giảm lãi suất theo mặt bằng chung, cần có sự hỗ trợ của Chính phủ để lãi suất riêng lĩnh vực này giảm sâu hơn nữa, có như vậy mới tạo điều kiện cho DN tiếp cận vốn, đầu tư trang thiết bị, mở rộng sản xuất kinh doanh, đồng thời thu hút được DN lớn đầu tư vào lĩnh vực này”- ông Nghĩa cho hay.

 

Bên cạnh lãi suất, các DN và nông dân hiện khó tiếp cận vốn có nguyên nhân chính do thiếu tài sản thế chấp. Về việc này, lãnh đạo một ngân hàng lớn, có dư nợ tín dụng trong lĩnh vực nông nghiệp cao nhất nhì hệ thống nhìn nhận, thực hiện chỉ đạo của NHNN, ngân hàng cũng đã tăng cho vay tín chấp song tỷ lệ này mới chiếm khoảng 20%, còn lại vẫn buộc phải yêu cầu tài sản thế chấp. “Sự lo lắng của ngân hàng là dễ hiểu vì cho vay khu vực nông nghiệp rất rủi ro”- vị này bày tỏ.

 

Vướng đủ đường

 

Ngay từ đầu năm 2017, Chính phủ đã cam kết có gói tín dụng 100.000 tỷ đồng cho vay phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Hiện cũng đã có 8 ngân hàng thương mại hưởng ứng và dành số tiền hơn 100.000 tỷ đồng để cho vay với lãi suất ưu đãi thấp hơn từ 0,5%/năm đến 1,5%/năm so với các chương trình cho vay khác. Gói tín dụng này mang đến nhiều hy vọng cho DN cũng như người làm nông nghiệp công nghệ cao về khả năng tiếp cận được nguồn vốn nhằm phát triển nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại, bền vững.

 

Tuy nhiên đến nay, gói tín dụng này vẫn chỉ giải ngân nhỏ giọt do có quá nhiều vướng mắc.

Sau gần một năm triển khai, nguồn vốn có sẵn nhưng tổng dư nợ cho vay gói này khoảng 32.000 tỷ đồng. Lý giải về khó khăn trong thực hiện chương trình dẫn đến dư nợ cho gói tín dụng này chưa được đẩy nhanh, tại cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ trong tháng 8 -2017, bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Thống đốc NHNN cho biết, do số lượng DN được cấp chứng nhận DN nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao còn hạn chế. Bà Hồng cũng cho biết thêm, vì đây là chương trình mới, các ngân hàng thương mại đang hoàn thiện những văn bản hướng dẫn chi nhánh để triển khai; còn khách hàng đang tìm hiểu nên chưa nộp hồ sơ vay vốn.

 

Thêm một nguyên nhân dẫn đến việc tiếp cận vốn của gói này còn nhiều khó khăn, đó là vướng tài sản thế chấp. Vì đây là chương trình không có sự hỗ trợ của Nhà nước nên việc cho vay phải đảm bảo đúng các quy định về tín dụng thương mại. Theo đó, khách hàng vay vốn được sử dụng tài sản hình thành từ vốn vay làm tài sản đảm bảo cho khoản vay theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, pháp lý liên quan đến tài sản thế chấp còn nhiều bất cập nên hiện đa số các DN lớn mới có thể vay nguồn vốn từ gói này, còn lại các DN vừa và nhỏ hoặc nông dân nếu không có tài sản thế chấp vẫn không tiếp cận được nguồn vốn.

 

Tín dụng chính sách triển khai hiệu quả trên địa bàn toàn quốc nói chung và vùng ĐBSCL nói riêng đã góp phần vào thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia về giảm nghèo - Ảnh: vbsp.org.vn
Tín dụng chính sách triển khai hiệu quả trên địa bàn toàn quốc nói chung và vùng ĐBSCL nói riêng đã góp phần vào thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia về giảm nghèo - Ảnh: vbsp.org.vn

 

Một DN trong lĩnh vực nông nghiệp tại huyện Bình Chánh, TPHCM cho biết: khi tiếp cận gói tín dụng này, ngân hàng cho biết DN có thể dùng tài sản trên đất để thế chấp vay. Tuy nhiên, tài sản trên đất cụ thể như nhà lưới, hệ thống tưới tiêu, nhà kính mặc dù có giá trị đầu tư cao, nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp, nên ngân hàng xếp tài sản này vào loại công trình tạm, thanh khoản thấp nên không thể cho vay.

 

Về việc này, lãnh đạo Ngân hàng Agribank cũng cho rằng, không chỉ cho vay Gói 100.000 tỷ đồng mà vướng mắc lớn nhất trong cho vay lĩnh vực nông nghiệp là khâu pháp lý về tài sản thế chấp. Cụ thể tài sản thế chấp hiện nay chủ yếu là đất nông nghiệp, trong khi kinh phí đầu tư nông nghiệp công nghệ cao rất lớn, giá trị chính là nhà xưởng để sản xuất lại không được đưa vào tài sản thế chấp.

 

Bên cạnh các vướng mắc tài sản thế chấp, lãnh đạo một ngân hàng thương mại lớn cũng nhận định, việc cho vay đối với những DN, cá nhân sản xuất trong ngành nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tiềm ẩn rủi ro cho ngân hàng. Theo vị này, các DN, đặc biệt là các hộ dân sản xuất kinh doanh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao thường thiếu thông tin về thị trường tiêu thụ kể cả trong nước và xuất khẩu.

 

Trong hồ sơ vay họ mới chỉ tập trung vào sản xuất mà chưa chứng minh được đầu ra của sản phẩm nên các ngân hàng cũng ngại cho vay vì tiềm ẩn nợ xấu cao. Chính vì thế, ngân hàng chỉ cho vay theo chương trình đối với các DN, người dân có dự án, phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả, có thị trường tiêu thụ ổn định.

 

Để giúp DN tìm được đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao, mới đây, NHNN đã kiến nghị các bộ ngành có liên quan như Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải đánh giá, dự báo nhu cầu thị trường đối với sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao làm cơ sở định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Có như vậy, các ngân hàng mới sẵn sàng nhập cuộc để chương trình cho vay khuyến khích phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch theo chủ trương của Chính phủ đạt kết quả tốt. Bởi lẽ, nếu sản phẩm không có thị trường tiêu thụ sẽ rất khó để vay vốn ngân hàng

VI QUÂN

;
.
.
.