Mừng lo cho cây...có múi - Nông Thôn Việt

Mừng lo cho cây...có múi

Thứ Tư, 06/12/2017, 16:13 [GMT+7]

Lên xuống… thất thường

Liên tục những ngày gần đây, các loại trái cây có múi như cam xoàn, cam sành, cam dây, quýt đường, bưởi… bỗng nhiên giảm giá khiến nông dân lo lắng. Ông Huỳnh Hữu Phúc, ngụ xã Tân Thành, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp than thở: “Thời gian qua giá quýt đường bán tại vườn luôn dao động từ 20.000- 25.000 đồng/kg, thế nhưng không hiểu vì sao mà gần đây quýt đường giảm giá khá mạnh xuống còn 12.000 đồng/kg, làm cho nông dân bị giảm nguồn thu.

Tôi vừa bán hơn 2 tấn quýt đường chỉ được khoảng 25 triệu đồng, thiệt mất đi khoảng 20 triệu đồng so với thời điểm đầu năm 2017”. Cùng cảnh ngộ trên, ông Lê Văn Cường, ngụ xã Vĩnh Thới (huyện Lai Vung) bộc bạch: “Không riêng gì quýt đường, mà cam xoàn và cam dây cũng giảm giá. Hiện nay thương lái thu mua cam dây có 11.000 đồng/kg (giảm từ 9.000- 12.000 đồng/kg so thời điểm đầu năm 2017); cam xoàn giá có khá hơn nhưng cũng chỉ khoảng 22.000 đồng/kg (hồi đầu năm khoảng 30.000- 35.000 đồng/kg). Cam giảm giá, dù nông dân chưa tới nỗi thua lỗ nhưng lợi nhuận hiện nay đã giảm đi khá nhiều”.

Cây có múi ở ĐBSCL giảm giá
Cây có múi ở ĐBSCL giảm giá

Trong khi đó, bưởi da xanh ở Bến Tre, Sóc Trăng… cũng sụt giảm. Ông Trần Văn Tư, ở xã Sơn Định, huyện Chợ Lách (tỉnh Bến Tre) nhìn nhận: “Cả năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, bưởi da xanh hút hàng nên thương lái săn lùng liên tục, từ đó giá bưởi dao động 45.000- 60.000 đồng/kg. Thế nhưng, gần đây bưởi da xanh sụt giảm chỉ còn khoảng 30.000 đồng/kg, làm cho nhà vườn buồn hiu”.

Ông Đặng Văn Nám, Giám đốc HTX bưởi Kế Thành (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) băn khoăn: “Qua theo dõi thị trường thì mấy năm nay cây bưởi da xanh cho hiệu quả kinh tế khá cao, giúp nhiều nông dân từ khó khăn vươn lên khá giả, do đó mà nhiều hộ chuyển các loại cây trồng khác sang canh tác bưởi da xanh.

HTX cũng đang khuyến cáo bà con không sản xuất đại trà những loại giống không rõ nguồn gốc, chất lượng kém… mà cần canh tác theo tiêu chuẩn GAP nhằm nâng cao chất lượng và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Song, giá bưởi đột ngột sụt giảm cũng khiến người dân phân vân”.

Chỉ chúng tôi căn nhà tường khang trang trị giá khoảng 600 triệu đồng, ông Lâm Văn Khéo, ở xã Tân Thành, huyện Lai Vung (Đồng Tháp) bộc bạch: “Gia đình tôi chỉ có 3 công đất làm lúa nhiều năm nhưng không khá được. Từ khi chuyển sang trồng quýt đường và trúng mùa - trúng giá mấy năm liền nên tích cóp xây nhà tường, mua sắm nhiều tiện nghi trong gia đình. Cứ ngỡ quýt đường tiếp tục phát triển nên tôi thuê đất mở rộng qui mô canh tác, không ngờ giá quýt đang giảm khiến việc đầu tư cũng thấy lo…”.

Nguyên nhân và giải pháp

Lý giải về nguyên nhân khiến một số loại cây có múi giảm giá, nhiều thương lái ở các tỉnh ĐBSCL, cho rằng: “Vài năm nay, phần lớn cam dây và cam xoàn được xuất bán tiểu ngạch sang thị trường Campuchia và tiêu thụ nội địa. Những thời điểm thị trường Campuchia hút hàng thì cam nhỏ, cam lớn… họ cũng mua ào ạt; tuy nhiên khi thị trường này “giảm ăn” khiến việc tiêu thụ bị chậm lại”.

Kỹ sư Huỳnh Văn Tồn, Phó phòng NN-PTNT huyện Lai Vung (Đồng Tháp) tiết lộ: “Ngày trước nếu như ở Lai Vung nổi tiếng với cây quýt hồng đặc sản, nhưng do quýt hồng chỉ thu hoạch mỗi năm 1 vụ vào dịp tết, vì vậy nên gần đây bà con tăng cường trồng quýt đường - bởi quýt đường cho trái quanh năm và dễ tiêu thụ. Thống kê sơ bộ hiện nay ở Lai Vung có hơn 1.500 ha quýt đường; ngoài ra nông dân cũng tăng cường trồng thêm cam dây, cam xoàn khoảng 1.200 ha…Hiện thời cam và quýt đường giảm làm nông dân lo lắng”.

Thực tế cho thấy, không chỉ ở huyện Lai Vung, mà các tỉnh như Trà Vinh, Vĩnh Long, Hậu Giang… nhiều nông dân cũng chuyển đất lúa hoặc các loại cây kém hiệu quả sang trồng cam. Ông Phan Thanh Vũ, Chủ tịch UBND xã Trà Côn, huyện Trà Ôn (Vĩnh Long) cho biết: “Toàn xã có gần 800 ha vườn và phong trào trồng cam sành trên đất lúa phát triển khá mạnh. Thống kê cho thấy, cam sành khi trồng từ 18- 24 tháng tuổi thì cho trái và cho thu nhập khoảng 150 triệu đồng/công (nếu giá từ 20.000 - 35.000 đồng/kg, còn giá thấp hơn thì thu nhập giảm hơn).

Định hướng trong 3 năm tới, xã Trà Côn tiếp tục chuyển đổi khoảng 140ha đất lúa sang trồng cam sành”. Tại xã Thiện Mỹ, huyện Trà Ôn (Vĩnh Long) diện tích vườn cây có múi tăng liên tục lên 500ha. Chỉ tính riêng ấp Mỹ Phó (xã Thiện Mỹ) người dân chuyển toàn bộ 90 ha đất lúa sang canh tác vườn (chủ yếu là cam sành). Trong khi đó, diện tích quýt đường cũng được mở rộng ở Hậu Giang, Tiền Giang, Đồng Tháp và các tỉnh miền Đông cũng đang trồng quýt đường khá nhiều.

Ông Lê Văn Hồng, thương lái thu mua bưởi ở huyện Châu Thành (Bến Tre) nói: “Thời gian qua cùng với việc tiêu thụ nội địa thì bưởi da xanh ở ĐBSCL được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc rất nhiều. Đây được xem là thị trường tiêu thụ số lượng lớn, tiềm năng; nhưng cũng lắm rủi ro và “nóng lạnh” thất thường không ổn định.

Cụ thể, gần đây khi thị trường Trung Quốc giảm “ăn” thì giá bưởi sụt xuống. Cần thấy rằng, trái bưởi da xanh rất ngon, rất tiềm năng… vấn đề là tăng cường tìm đầu ra đa dạng hơn, tránh phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc”. Sở NN-PTNT các tỉnh ĐBSCL nhận định, diện tích cây có múi (nhất là quýt đường và cam) được các nơi mở rộng quá nhiều, cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá bị giảm. Bởi sản lượng được thu hoạch liên tục, trong khi thị trường tiêu thụ chưa được mở rộng. Vì vậy, việc phát triển cây có múi cần được các tỉnh liên kết, hợp tác và qui hoạch cụ thể nhằm tránh tình trạng thừa nguyên liệu dẫn tới rớt giá.

Bưởi da xanh - loại trái cây tiềm năng, nhưng cần quy hoạch, liên kết để tránh rớt giá
Bưởi da xanh - loại trái cây tiềm năng, nhưng cần quy hoạch, liên kết để tránh rớt giá

Ông Lưu Văn Tín, Giám đốc Hợp tác xã Quýt hồng Lai Vung (Đồng Tháp) lưu ý: “Thêm vấn đề lo ngại là tình hình dịch bệnh trên cây có múi, chủ yếu là bệnh vàng lá đang phát sinh khá nhiều và nông dân đối phó rất vất vả, tốn kém chi phí, nhưng chưa mang lại hiệu quả. Do đó, ngành nông nghiệp cần nhanh chóng hỗ trợ nông dân phòng chống dịch bệnh; đồng thời tính toán rải vụ trái cây có múi hợp lý để tránh trường hợp rớt giá khi thừa nguyên liệu”.

Qua khảo sát thực tế, các chuyên gia ở trường Đại học Cần Thơ nhận định: “Đa phần cây có múi thường bị bệnh vàng lá thối rễ, đây không phải là bệnh mới, mà đã xuất hiện từ những năm trước. Sau đó, các nhà khoa học đã hướng dẫn nông dân biện pháp dập được dịch và tình hình có giảm nhiều; tuy nhiên nay đột nhiên bùng phát trở lại ở Đồng Tháp và những nơi khác. Do đó, cần phải thực hiện cuộc điều tra mới biết được nguyên nhân khiến dịch bệnh bùng phát lần này”.

Có thể nói, cây có múi là thế mạnh của ĐBSCL, nhất là tình hình xuất khẩu rau quả của nước ta đang tăng rất nhanh. Song, vấn đề đặt ra là việc sản xuất, tiêu thụ… cây có múi lâu nay vẫn còn dạng tự phát, nông dân tự trồng, tự bán cho thương lái… thiếu hẳn việc liên kết “4 nhà”. Để nông dân thật sự an tâm đầu tư phát triển cây có múi thì vấn đề qui hoạch, bố trí lịch thời vụ hợp lý, tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp… là rất bức thiết trong giai đoạn hiện nay

Huỳnh Trọng

;
.
.
.
.