2017 với nông nghiệp - Nông Thôn Việt

2017 với nông nghiệp

Thứ Ba, 09/01/2018, 17:40 [GMT+7]

TS. NGUYỄN SĨ DŨNG

Hanh thông là cảm nhận chung về năm 2017. Lần đầu tiên sau khá nhiều năm, tất cả các chỉ tiêu về phát triển kinh tế-xã hội đều đạt và vượt mức kế hoạch. Theo Báo cáo của Chính phủ trình trước Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 vừa qua, GDP ước đạt 6,7%; lạm phát được khống chế ở mức 4%; xuất khẩu tăng 14,4%...

Đáng nói nhất là những chuyển động trong lĩnh vực nông nghiệp. Nông nghiệp đã có bước phục hồi mạnh mẽ sau khi gặp nhiều khó khăn trong năm 2016. Tăng trưởng nông, lâm nghiệp và thủy sản ước đạt 2,9% trong năm 2017 này.

Hàng loạt các mặt hàng nông sản của Việt Nam đã đạt kim ngạch xuất khẩu trên một tỷ USD. Trong đó tiêu biểu là gạo, cà phê, hạt điều, rau củ quả… Nhiều loại trái cây của Việt Nam đã xâm nhập được vào những thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc, New Zealand…

Chuyên gia quốc tế và PVFCCo tại vườn cà phê sử dụng phân NPK
Vườn cà phê và hồ tiêu tại Tây Nguyên.

Tất cả những chuyển động nói trên cho thấy một thời kỳ phát triển mới có thể đang đến với nền nông nghiệp Việt Nam.

Trước hết, đây là thời kỳ mà việc làm giàu bằng nông nghiệp đã bắt đầu được tính tới và cũng bắt đầu có tính khả thi. Từ trước đến nay, cái được gọi là anh minh cha truyền, con nối được đúc kết thành “phi thương bất hoạt, phi công bất phú”, hay cũng có khi thành “phi thương bất phú”.

 Không ai dám khẳng định là phi nông bất phú cả. Thế nhưng, thời thế đang thay đổi, nước ta và những người nông dân của nước ta hoàn toàn có thể làm giàu từ nông nghiệp. Nếu một lá tía tô xuất khẩu sang Nhật có giá 700 đồng, thì cơ hội làm giàu từ nông nghiệp là hoàn toàn có thật. Vấn đề là phải sản xuất ra được những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao mà các thị trường khó tính nhất của thế giới chấp nhận.

Công nghệ cao tạo ra các sản phẩm nông nghiệp có chất lượng cao. Đây còn là thời kỳ công nghệ cao được ứng dụng vào sản xuất nông nghiệp ngày một nhiều hơn. Chính phủ có cả một chương trình thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp có tên tuổi trong nước như Vingroup, Hoàng Anh Gia Lai, Trường Hải, FPT, Geleximco… đã rót nhiều tỷ đồng đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao.

Ngoài Vingroup ra, quả thực không phải doanh nghiệp nào cũng có thể hình thành và làm chủ cả chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp lớn vẫn có thể tìm kiếm thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu dễ dàng hơn những người nông dân. Khi thị trường đã được mở ra thì có thể rất nhiều người nông dân sẽ được kết nối vào chuỗi giá trị.

Trong nông nghiệp, về cơ bản, mọi chuyện chỉ thật sự chuyển động, khi ý thức của những người nông dân chuyển động. Ý thức về nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ đang dẫn dắt ngày càng nhiều hơn cố gắng của những người nông dân. Ở một số địa phương, cách làm này đang trở thành phong trào thật sự. Và đây, có lẽ là một trong những thành tựu đáng ghi nhận nhất.

Thành tựu thì nhiều, nhưng các vấn đề thì chưa phải đã hết. Việc EC rút thẻ vàng cho thủy sản Việt Nam là một cảnh báo rất đáng quan tâm. Đây là cảnh báo cho tình trạng khai thác nguồn lợi này một cách bất hợp pháp và khai thác theo cách tận diệt.

Thẻ vàng không chỉ làm tăng chi phí cho hải sản xuất khẩu, mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến thương hiệu của hải sản Việt Nam. Rủi ro lớn nhất ở đây là thẻ vàng có thể dẫn đến thẻ đỏ, nếu tình trạng đánh bắt bất hợp pháp không được cải thiện. Khi đó thì không chỉ thị trường EC rộng lớn hoàn toàn đóng cửa đối với hải sản Việt Nam, mà hiệu ứng đô mi nô mà nó gây ra có thể làm cho toàn bộ ngành sản xuất thủy sản suy sụp. Tuy nhiên, đáp ứng các đòi hỏi của EC là rất cần thiết không chỉ cho việc xuất khẩu hải sản, mà còn cho việc bảo tồn nguồn lợi này cho muôn đời con cháu của chúng ta.

Tình trạng làm dối, làm ẩu trong sản xuất nông nghiệp vẫn không phải là đã hết. Khoai tây Trung Quốc vẫn bị chở lên Đà Lạt trộn với đất đỏ để trở thành khoai tây Đà Lạt. Chuối, mít và nhiều loại hoa quả khác vẫn bị tẩm thuốc cho chóng chín và có màu sắc đẹp. Rau vẫn có nơi được trồng hai luống- một luống để bán và một luống để nhà ăn. Cuộc cách mạng về ý thức và đạo đức kinh doanh đã bắt đầu, nhưng quả thực còn lâu mới giành toàn thắng.

Tất nhiên, những tồn tại nói trên không thể che khuất màu hồng của toàn bộ nền nông nghiệp trong năm 2017. Với năm 2017, những chuyển động về chất trong phát triển nông nghiệp đã thật sự bắt đầu. Những chuyển động này có thể sẽ là tiền đề để chúng ta giải quyết một cách căn cơ nhất các vấn đề đang được đặt ra.

 

;
.
.
.