Gian nan cắt bỏ điều kiện kinh doanh - Nông Thôn Việt

Gian nan cắt bỏ điều kiện kinh doanh

Thứ Hai, 14/05/2018, 08:59 [GMT+7]

Liên tục phải tiếp quá nhiều đoàn thanh tra chỉ là một trong những nỗi khổ dễ dàng nhận thấy của doanh nghiệp. Còn một rừng quy định, một biển “giấy phép con” bất hợp lý vẫn đang làm cho công việc kinh doanh khó khăn hơn một cách không đáng có mỗi ngày, song chỉ người trong cuộc mới thấm đòn…

Một số vấn đề quản lý về giống cây trồng trong dự thảo Luật Trồng trọt còn một số nút thắt. (Ảnh: NTV)
Một số vấn đề quản lý về giống cây trồng trong dự thảo Luật Trồng trọt còn một số nút thắt. (Ảnh: NTV)

Tăng cường tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp

Thể hiện tính cách bộc trực, đúng như cái tên anh đặt cho doanh nghiệp mình – Sói biển Trung thực – Giám đốc Nguyễn Khánh Trình cho biết tại một cuộc toạ đàm do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức vào trung tuần tháng 4 vừa qua rằng, trong 20 ngày gần đây, doanh nghiệp của anh đã phải tiếp đến 7 đoàn thanh tra, trong đó có những người đi xe hú còi và nét mặt “đằng đằng” hùng hổ... Tiếp quá nhiều thanh tra (mà ai cũng hiểu là trong rất nhiều trường hợp phải chi phí không chính thức) chỉ là một nỗi khổ dễ dàng nhận thấy của doanh nghiệp. Còn một “rừng” quy định, một “biển” giấy phép con bất hợp lý vẫn đang làm cho công việc kinh doanh khó khăn hơn một cách không đáng có mỗi ngày, song chỉ người trong cuộc mới thấm đòn.

Tuy bức xúc, nhưng các doanh nghiệp tham dự buổi tọa đàm cũng rất công bằng ghi nhận, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) cũng đã có những nỗ lực đáng kể trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, “dọn dẹp” cho môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, minh bạch hơn. Một ví dụ có thể kể đến là dự kiến bãi bỏ giấy phép vận chuyển thuốc bảo vệ thực vật “vốn chẳng có nghĩa lý gì” – như nhận xét của một đại biểu tham dự toạ đàm.

Mặc dù vậy, còn rất nhiều việc phải làm. Là người phát biểu đầu tiên tại phiên họp, ông Nguyễn Viết Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao thừa nhận ngành hàng này đang ở trong “tâm bão” với vụ việc mới nhất là vụ nghi làm giả cà phê bột từ phế phẩm cà phê nhuộm bằng bột pin. Mặc dù cả xã hội đều phản ứng mạnh mẽ với các hành vi gian dối trong sản xuất cà phê, thế nhưng cho đến nay vẫn chưa có quy chuẩn định lượng thống nhất cho cà phê “sạch” và cà phê “bẩn”! “Chúng tôi được biết Bộ Y tế đã mất đến 3 năm với vô số lần lấy ý kiến mà vẫn chưa ban hành được quy chuẩn cho cà phê sạch. Nay công việc này lại được chuyển sang cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Thay vì mất công như vậy, hoặc lại chỉ quy định định tính như một điều kiện kinh doanh, thì cách làm đơn giản và hiệu quả hơn là yêu cầu doanh nghiệp công bố một cách minh bạch về chất lượng sản phẩm của mình và tự chịu trách nhiệm về công bố đó? Như thế, những doanh nghiệp có sản phẩm tốt sẽ tự hào khẳng định những tiêu chí vượt trội của sản phẩm mình, cạnh tranh một cách hiệu quả hơn trên thị trường. Một mũi tên trúng nhiều đích”, đại diện doanh nghiệp khuyến nghị.

Trên thoáng, dưới chưa thông

Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Giống cây trồng Lê Hồng Nhu cũng rất trăn trở về những ràng buộc chặt chẽ nhưng lại ít tính khả thi trong lĩnh vực này. Phát biểu đầy bức xúc, ông Nhu hơn một lần nhấn mạnh “đã tham gia góp ý vào dự thảo Luật Trồng trọt đến lần thứ 4 mà không được tiếp thu” về nhiều nội dung “trên thoáng dưới không thông” trong Pháp lệnh Giống cây trồng và văn bản hướng dẫn thực hiện. Nay, “nâng cấp” Pháp lệnh lên thành một hợp phần quan trọng trong Luật Trồng trọt mà không gỡ được những nút thắt này thì vướng mắc sẽ càng khó hóa giải – đại biểu nhìn nhận.

Đơn cử như để công nhận giống cây trồng mới thì theo Pháp lệnh chỉ cần thành lập 1 hội đồng, đến văn bản hướng dẫn lại nở nồi ra thành 4 hội đồng! Pháp lệnh chỉ yêu cầu 2 lần khảo nghiệm sản xuất, không quy định diện tích tối thiểu, thì trong văn bản hướng dẫn lại thành ra 3 lần, với yêu cầu về diện tích lên đến hàng ngàn ha. Một nội dung nữa mà ông Nhu cho là “không tài gì thực hiện nổi” trong dự thảo Luật Trồng trọt là việc quản lý tất cả mọi loại giống cây trồng, cả cây trồng chính và cây trồng phụ như cây dược liệu, cây lâm nghiệp, cây rau, cỏ, hoa… - nghĩa là người nông dân không được phép trồng các loại cây không được đăng ký trong danh mục. “Tổng số giống cây, cả chính cả phụ, như thế lên đến hàng chục vạn loại, nhưng ai mà công bố hết được một danh mục đồ sộ như thế, tôi cũng chả thấy nước nào công bố cả”, ông Nhu khẳng định.

Chủ tịch Hiệp hội Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) Nguyễn Văn Sơn thì phát biểu: “Chỉ một điều kiện là có thể đánh sập hàng chục doanh nghiệp. Đó là điều kiện “nhà máy sản xuất thuốc BVTV phải được bố trí trong khu công nghiệp”. Đã có nhiều nhà máy được đầu tư 5-6 chục tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ đồng, được cấp phép và hiện đang hoạt động ổn định, nay chỉ với điều kiện này là có thể phải đóng cửa”. Quy định “sau một năm hoạt động, doanh nghiệp phải đạt tiêu chuẩn ISO” cũng được ông Nguyễn Văn Sơn cho là không thực tế, quá thúc ép doanh nghiệp, vì không đủ thời gian vật chất để doanh nghiệp có thể đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt của ISO. Tương tự, yêu cầu chủ doanh nghiệp buôn bán thuốc bảo vệ thực vật phải có chuyên môn trong lĩnh vực này được ông Sơn coi là không cần thiết. “Nhiều đại lý của chúng tôi kinh doanh đa dạng mặt hàng vật tư nông nghiệp, DN chỉ cần có cán bộ có chuyên môn về BVTV là được, không nhất thiết chủ doanh nghiệp tự mình phải có chuyên môn nghiệp vụ”. Chủ tịch Hiệp hội Thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) cũng lưu ý thêm, một số quy định về hoạt chất thành phần, hàm lượng, độc tính, quy trình sản xuất… thuốc BVTV cũng thiếu tính thực tế. Để giải quyết vấn đề - theo ông - cần thay đổi mạnh mẽ tư duy quản lý theo hướng quản lý đầu ra, cụ thể là chú trọng hơn đến khâu sử dụng sản phẩm: phân cấp, phân trách nhiệm rõ ràng, đồng thời tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho người sử dụng.

Từ góc độ quản lý, ông Tạ Văn Tường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp Hà Nội nhấn mạnh, không phải cứ bỏ hết điều kiện đi mới là tốt, vấn đề là điều kiện phải minh bạch, khả thi; hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và thông thoáng cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, khâu tổ chức thực hiện cũng là hết sức quan trọng; chế tài xử phạt phải đủ sức răn đe và tiền xử phạt cần được sử dụng đúng mục đích, kể cả bỏ ra chi phí thỏa đáng để mua tin mới có thể “bắt tận tay, day tận cánh” các hành vi vi phạm.

Lập luận của vị Phó giám đốc Sở rất đáng lưu ý: “Không phải Nhà nước kiến tạo có nghĩa là không dám động vào doanh nghiệp, mà là tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật của bằng cách áp dụng cơ chế quản lý tinh gọn, không áp đặt những thủ tục phiền hà, bất khả thi”...  

 

Trong quý II sẽ sửa đổi, bổ sung hàng loạt điều kiện đầu tư, kinh doanh nông nghiệp

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ NN-PTNT đã rà soát, nghiên cứu xây dựng dự thảo tờ trình Chính phủ về việc ban hành nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Hiện nay, lĩnh vực NN-PTNT có 33 ngành nghề kinh doanh có điều kiện với khoảng 345 điều kiện kinh doanh. Bộ dự kiến sẽ cắt giảm, sửa đổi 131/172 điều kiện đầu tư, kinh doanh trong các lĩnh vực thú y; thức ăn chăn nuôi; bảo vệ và kiểm dịch thực vật; quản lý chất lượng, sản phẩm biến đổi gen (đang được quy định tại 4 nghị định).

Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, nghị định này sẽ được trình Chính phủ xem xét, ban hành trong Quý II năm 2018. Đối với các điều kiện còn lại, Bộ cho biết đã cắt giảm thêm một số tại Luật Thuỷ sản; tiếp tục rà soát, cắt giảm tại các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Thủy sản, Luật Lâm nghiệp (dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.1.2019); các dự án Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi (sẽ được Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ 5 tới đây) và các nghị định hướng dẫn thi hành hai luật này.

Cẩm Hà

;
.
.
.
.