Miền Trung: Đón nhận bằng di sản văn hóa phi vật thể với nghệ thuật Bài chòi - Nông Thôn Việt

Miền Trung: Đón nhận bằng di sản văn hóa phi vật thể với nghệ thuật Bài chòi

Chủ Nhật, 06/05/2018, 15:02 [GMT+7]

Tối qua 05.5 tại thành phố Quy Nhơn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp UBND tỉnh Bình Định đã tổ chức chương trình nhận bằng công nhận Nghệ thuật Bài chòi Trung bộ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Một chương trình nghệ thuật tính chất bán sử thi chủ đề Âm vang nghệ thuật bài chòi đã được tổ chức nhân sự kiện này.

Một hoạt cảnh nghệ thuật biểu diễn tại lễ công nhận di sản Bài chòi.
Một hoạt cảnh nghệ thuật biểu diễn tại lễ công nhận di sản Bài chòi.

Theo ban tổ chức, chương trình nghệ thuật này tụ hội hơn 400 diễn viên, nghệ nhân nghệ thuật diễn xướng Bài chòi ở 9 tỉnh miền Trung, mảnh đất đã hình thành phát triển loại hình diễn xướng dân gian Bài chòi. Các tiết mục cố gắng tái hiện lại một lược sử của loại hình nghệ thuật đặc biệt này, từ thuở ban đầu là hình thức chòi canh giữ lúa giữ vườn của người dân, tiến đến hình thức biểu diễn dạng sân khấu hóa sinh hoạt của cộng đồng.

Nhiều nghệ nhân nhìn nhận, Bài chòi là sản phẩm nghệ thuật đã kinh qua thời gian để không ngừng đổi mới, sáng tạo hơn, nhưng không hề tách rời nền tảng truyền thống về hình thức giao lưu văn hóa, đậm dấu ấn trí tuệ của cộng đồng, những người nông dân chất phác nhưng cũng rất tinh tế và đam mê cái đẹp, cái hay ở ngôn từ văn học. Trong đó, Bình Định là một trong những cái nôi hình thành nghệ thuật này, đặc biệt gần đây, là địa phương đã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa duy trì nghệ thuật hát và diễn xướng Bài chòi.

Tuy nhiên, một số nhà chuyên môn văn hóa không đánh giá cao chương trình nghệ thuật diễn ra ở lễ nhận bằng di sản Bài chòi. Các ý kiến nhìn nhận cách tổ chức chưa thấu đáo, không phù hợp với bản chất nghệ thuật Bài chòi là giàu tính hàn lâm dân dã chứ không phải biểu diễn  chuyên nghiệp. Một số tiết mục còn dễ khiến người xem hiểu sai cung cách diễn xướng bài chòi.

Theo một số nhà chuyên môn, quan trọng là sau công nhận, Bài chòi sẽ được đầu tư, hỗ trợ phát triển thế nào, rất cần có một kế hoạch bảo tồn nghiêm túc tại 9 tỉnh thành miền Trung, chứ không chỉ nhìn vào một địa phương. Thời gian qua, Bài chòi đã được đưa vào hoạt động du lịch ở 1 số nơi, nhưng đã bị pha trộn nhiều sắc thái văn hóa khác, trở nên kém hấp dẫn. Do vậy, không thể chủ quan cho rằng được công nhận di sản văn hóa phi vật thể là nghệ thuật Bài chòi có thể phát triển tích cực.

Thụy Bất Nhi.

;
.
.
.