Ngành bảo vệ thực vật phải tiếp tục tái cơ cấu hợp với tình hình mới - Nông Thôn Việt

Ngành bảo vệ thực vật phải tiếp tục tái cơ cấu hợp với tình hình mới

Thứ Tư, 16/05/2018, 10:04 [GMT+7]

Hiện nay, Việt Nam đang sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) 100.000 tấn/năm. Sự lạm dụng thuốc sẽ dẫn đến giá thành sản xuất cao, chất lượng không tốt, gây độc hại cho chính nông dân và người tiêu dùng, hệ sinh thái suy kiệt.

Sáng 15.5, hội nghị “Định hướng công tác bảo vệ thực vật trong tình hình mới” do Bộ NN&PTNT tổ chức đã diễn ra tại Hà Nội. 

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng NN&PTNT cho biết, hiện nay, Việt Nam đang sử dụng khoảng 100 nghìn tấn mỗi năm, chủ yếu nhập khẩu thuốc hóa học và con số này phải tiếp tục giảm. Bởi, lạm dụng thuốc sẽ dẫn đến giá thành sản xuất cao, chất lượng không tốt, gây độc hại cho chính nông dân và người tiêu dùng, hệ sinh thái suy kiệt.
 
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường phát biểu. Nguồn: TTXVN
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường phát biểu. Nguồn: TTXVN
 
“Một đất nước nông nghiệp, với ¾ là đồi núi mà sử dụng tơi 58% thuốc BVTV là thuốc trừ cỏ là rất gay, ảnh hưởng rất lớn đến thủy vực. Đây cũng là những điểm nghẽn, thách thức mới cần nhìn nhận lại”- ông Cường nói. 
 
Để giải quyết thực trạng trên, theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, trước hết phải giảm về cơ học, đặc biệt phải có lộ trình ngay với nhóm thuốc trừ cỏ, nhóm có độc tố cao được sản xuất đã lâu mà hiện không phù hợp nhiều với sinh thái; nhóm thuốc quá nhiều trên một đối tượng cây trồng, điển hình thuốc bảo vệ thực vật cho lúa chiếm 30% loại thuốc. 
 
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, Việt Nam đã hình thành được hệ canh tác đáp ứng nhu cầu nguồn lương thực đảm bảo trong nước và xuất khẩu. Trong đó, có vai trò quan trọng của bảo vệ thực vật.. 
 
Tuy nhiên, ngành còn những tồn tại, bất cập lớn đó là sự lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật gây độc hại cho chính người sản xuất, cộng đồng, giảm sự cạnh tranh sản phẩm, giảm sinh thái môi trường, gây thoái hóa đất đai… 
 
Trước những thách thức lớn về biến đổi khí hậu sẽ làm tăng nguy cơ rủi ro dịch bệnh, hội nhập toàn cầu ngày càng sâu rộng trong thời kỳ 4.0, các quốc gia có nền nông nghiệp hiện đại đòi hỏi ngành bảo vệ thực vật phải tiếp tục tái cơ cấu phù hợp với tình hình mới, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường yêu cầu.
 
Theo ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật, hiện công tác quản lý thuốc BVTV đang được siết chặt, tăng cường quản lý ở tất cả các khâu từ đăng ký, khảo nghiệm, cấp phép nhập khẩu, sản xuất, buôn bán, sử dụng.
 
Việc cấp phép khảo nghiệm được dựa trên cơ sở khoa học theo nguyên tắc loại bỏ dần những thuốc BVTV có độc tính cao, ảnh hưởng đến môi trường, đồng thời khuyến khích những loại thuốc hiệu quả, an toàn trong sử dụng đặc biệt là các loại thuốc sinh học.
 
Ông Hoàng Trung chia sẻ tại hội nghị. Nguồn: Thanh Niên
Ông Hoàng Trung chia sẻ tại hội nghị. Nguồn: Thanh Niên
 
Ông Trung cho biết, Bộ NN&PTNT đã hoàn thiện các báo cáo đánh giá và quyết định loại bỏ ra khỏi danh mục 7 hoạt chất (818 tên thương phẩm) có độc tính cao, tồn dư trên nông sản gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người, môi trường sinh thái. Đây cũng là những loại thuốc không đáp ứng quy định về quản lý thuốc BVTV hiện hành (gồm Carbendazim, Benomyl, Thiophanate - methyl, hoạt chất 2,4D, Paraquat, Trichlorfon và Carbofuran).
 
Cục BVTV đã vận động các doanh nghiệp tự rút khỏi danh mục 206 tên thương phẩm thuốc BVTV. Ngoài ra, Cục cũng khuyến khích các doanh nghiệp đăng ký vào danh mục các loại thuốc BVTV sinh học, thuốc thế hệ mới an toàn hiệu quả và các thuốc bảo quản rau quả, ủ chín trái cây an toàn.
 
Nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thuốc BVTV hóa học cũng bắt đầu chuyển hướng phát triển sản phẩm sinh học đáp ứng nhu cầu ngày một tăng nhanh của thị trường.
 
Tuy nhiên, theo ông Trung vấn đề quản lý, sử dụng thuốc BVTV vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập. Việc nông dân lạm dụng thuốc BVTV hóa học và phân bón vô cơ vẫn đang rất đáng báo động. Điều này dẫn đến các nguy cơ về mất an toàn thực phẩm, gây ô nhiễm môi trường, thoái hóa đất và đặc biệt là tình trạng kháng thuốc của sinh vật gây hại.
 
Cũng như phân bón, hiện số lượng thuốc BVTV trong danh mục còn mất cân đối. Trong 4.000 thuốc BVTV, chỉ 19% là thuốc sinh học, còn lại là thuốc hoá học. Đáng lưu ý, có tới 3.800/4.000 loại thuốc cho cây lúa, chỉ khoảng 200 loại thuốc cho các loại cây trồng khác. 
 
Bên cạnh nhiều khó khăn, bất cập, ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục BVTV cũng cho biết, trong thời gian qua, đã có nhiều tiến bộ kỹ thuật, mô hình sản xuất thân thiện với môi trường được triển khai, nhân rộng đến nông dân, cụ thể như: Chương trình 3 giảm 3 tăng, 1 phải 5 giảm và mô hình “công nghệ sinh thái”; Chương trình thâm canh lúa cải tiến (SRI); Chương trình gieo sạ né rầy… 
 
Ông Hoàng Trung cho rằng, việc liên kết chuỗi sản xuất và tiêu thụ là xu hướng tất yếu trong sản xuất hàng hóa, thị trường hóa sản xuất nông nghiệp để đảm bảo có thể quản lý tốt việc sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, phân bón nhằm đảm bảo yêu cầu về an toàn thực phẩm cho sản phẩm. 
 
Liên kết sản xuất còn là yếu tố quan trọng để tổ chức thu gom bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng, không để gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, các chuỗi liên kết cũng là tiền đề quan trọng để áp dụng các công nghệ 4.0 vào thực tế sản xuất. 
 
"Ngành sẽ tiếp tục rà soát,quản lý chặt chẽ vật tư nông nghiệp ở tất cả các khâu từ khảo nghiệm, đăng ký đến sử dụng. Kiên quyết hoàn thiện đủ các căn cứ khoa học để loại bỏ các loại vật tư nông nghiệp kém chất lượng, gây hại cho sức khỏe con người và môi trường ra khỏi danh mục. 
 
Rút ngắn 30% số lượng tên thương phẩm trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam; tăng 30% lượng thuốc bảo vệ thực vật sinh học được đăng ký và sử dụng. 
 
Bên cạnh đó, Cục BVTV sẽ hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đồng thời rà soát, siết chặt hệ thống phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận hợp quy để đảm bảo quản lý tốt chất lượng vật tư nông nghiệp", ông Hoàng Trung nói. 
 
Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường yêu cầu, ngành bảo vệ thực vật phải phối hợp cùng các đơn vị kiểm soát, ngăn chặn tình trạng thuốc nhập lậu. Đây là thuốc sẽ không kiểm soát được số lượng, chất lượng và không kiểm soát được quá trình sử dụng. Đồng thời chấn chỉnh mạng lưới cung ứng thuốc bảo vệ thực vật, nhất là khâu dịch vụ trung gian. 
 
Bên cạnh đó, hướng các nhà sản xuất, phân phối, người sử dụng vào sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường như thuốc bảo vệ thực vật sinh học để thay thế dần các nhóm thuốc hóa học. Tăng cường tuyên truyền đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật sản xuất thân thiện môi trường vào sản xuất. 
 
Đối với người sản xuất phải tham gia sản xuất chuỗi, hình thành vùng sản xuất với các đối tượng cây trồng sẽ có kỹ sư hướng dẫn phương thức trồng trọt. Khi đó sẽ chỉ phun khi đúng bệnh, đúng thời điểm, liều lượng…. 
 
“Phải chấp nhận lấy hiệu quả kinh tế ở mức độ phù hợp, bền vững, chứ không phải mục tiêu tối cao là năng suất, sản lượng cao”, Bộ trưởng nêu rõ
 
Theo Bộ NN&PTNT, ở cấp Trung ương đã hoàn thành tiếp nhận bàn giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về phân bón vô cơ từ Bộ Công thương. Ở địa phương, Sở NN&PTNT đã hoàn tất việc tiếp nhận bàn giao từ Sở Công thương để đồng loạt triển khai thực hiện công tác quản lý phân bón theo quy định một cách thống nhất. Cho đến hết năm 2019, Bộ NN&PTNT sẽ hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật trong lĩnh vực quản lý phân bón.

Đồng thời, trong thời gian sắp tới, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, quản lý chặt chẽ vật tư nông nghiệp ở tất cả các khâu từ khảo nghiệm, đăng ký đến sử dụng. Đến năm 2021, sẽ tăng lượng phân bón hữu cơ sản xuất công nghiệp để sử dụng trong nước ít nhất là 3 triệu tấn/năm và xuất khẩu đạt 0,5 triệu tấn/năm; tăng tỷ lệ sản phẩm phân bón hữu cơ so với tổng số sản phẩm phân bón từ 5% hiện nay lên 10%.

Đối với thuốc BVTV, sẽ rút ngắn 30% số lượng tên thương phẩm trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam; tăng 30% lượng thuốc BVTV sinh học được đăng ký và sử dụng. Tiếp tục khuyến khích nghiên cứu, chuyển giao, sản xuất, kinh doanh và ứng dụng biện pháp sinh học, phân bón hữu cơ, thuốc BVTV sinh học để phòng, chống sinh vật gây hại.

Cẩm Vân (Theo TTXVN, Tiền Phong, Thanh Niên)

 

;
.
.
.
.