Đi về miền đá hùng thiêng - Nông Thôn Việt

Đi về miền đá hùng thiêng

Thứ Bảy, 12/01/2019, 11:26 [GMT+7]

Mấy ngày trung tuần tháng 12.2018, trời miền bắc trở lạnh. Hà Giang càng lạnh hơn. Mưa phùn lất phất, đêm có lúc nhiệt độ ngoài trời xuống đến dưới 4 độ. Nhưng cái giá lạnh, sương mù giăng mắc khắp nơi không hề làm chùn chân các thành viên đoàn từ thiện hơn 100 người đủ mọi lứa tuổi, “hành quân” từ phương Nam nắng ấm.

Đoàn từ thiện chụp hình lưu niệm với bà con tại thôn Cốc Pại II, xã Niêm Tòng, huyện Mèo Vạc, Hà Giang
Đoàn từ thiện chụp hình lưu niệm với bà con tại thôn Cốc Pại II, xã Niêm Tòng, huyện Mèo Vạc, Hà Giang

1. Sáng 11.12, cả đoàn tụ hội về đồi 468 Vị Xuyên, nơi có đền tưởng niệm liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên để dự lễ chuẩn tế cầu siêu do Thượng tọa Thích Thanh Phong, Ủy viên Thường trực Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam và các chư tăng của Tổ đình Chùa Vĩnh Nghiêm chủ tế.

Hơn 2 tiếng đồng hồ diễn ra lễ, tiếng kinh kệ ngân vang quyện vào tiếng gió rít, khiến không khí nơi đây thêm linh thiêng, trầm mặc. Hơn 2.000 chiến sĩ đã hy sinh, không ít trong số đó xác thân, máu xương đã hòa vào đất đá, vĩnh viễn nằm lại nơi miền biên viễn này.

Nhìn những tàn hương cong rủ xuống bát hương, tôi có cảm giác như các anh/chị vẫn lẩn khuất đâu đây và đang nghe những lời nguyện cầu của tất cả chúng tôi.

Đến Nghĩa trang huyện Vị Xuyên, chúng tôi được nghe một câu chuyện vô cùng cảm động. Tại đây đang có 14 cái quách hài cốt liệt sĩ được quy tập chờ chôn cất. Người quản trang cho biết không ai có thể biết được trong 14 cái quách đó là hài cốt của bao nhiêu liệt sĩ.

Giọng trầm buồn, anh nói: “Một trong những điểm lấy hài cốt liệt sĩ là một cái hang đá. Dù chiến tranh đã qua lâu rồi, nhưng mới đây chúng tôi mới có đủ điều kiện để khai quật lên, tìm xương cốt các anh. Do vậy, 10, 20 hay 40 liệt sĩ… không ai có thể trả lời. Việc xác định danh tính cũng muôn vàn khó khăn, hiện đang chờ giám định”.

Cái lạnh ở miền Đá có lẽ vì thế mà càng làm lòng người thêm buốt giá. Ai nấy rưng rưng trước những ngôi mộ có dòng chữ đậm “CHƯA BIẾT TÊN”. Thắp nén nhang giữa trời chiều mây mù giăng phủ vùng biên cương xa ngái, càng cảm nhận rõ hồn thiêng sông núi, Tổ quốc thiêng liêng bởi máu xương của biết bao thế hệ đã đổ xuống để giữ tròn cương thổ cha ông để lại.

2. Những ngày tiếp đó, đoàn từ thiện đã ngang dọc các huyện Mèo Vạc, Vị Xuyên, Đồng Văn, đến rất nhiều điểm để tận tay trao những món quà tình nghĩa mang ra từ “Thành phố Hồ Chí Minh – Thành phố Nghĩa tình” đến với bà con.

Có hôm, đoàn xuất phát từ 3 giờ rưỡi sáng, dù đêm trước về đến nơi nghỉ, cơm nước xong đã hơn 10 giờ đêm. Trong đoàn có nhiều anh chị đã ngoài 70, như anh Trần Quốc Thuận, chị Võ Thị Bạch Tuyết, các phật tử chùa Vĩnh Nghiêm như bác Phương, cô Vân… nhưng không ai trễ giờ hẹn. “Lịch trình hành quân” cứ răm rắp.

1.300 phần quà, tổng cộng gần 18 tấn, đã được các thành viên trong đoàn chuyển đến bà con. Trong những bộ trang phục dân tộc đủ sắc màu, nụ cười của bà con càng thêm rạng rỡ. Không chỉ tặng quà Tết, đợt này đoàn còn tổ chức khánh thành 36 căn nhà cho các cựu chiến binh mặt trận Vị Xuyên hiện có hoàn cảnh khó khăn và khởi công xây dựng một trường học.

Các bé tại xã Sính Lủng, huyện Đồng Văn vui mừng đón đoàn
Các bé tại xã Sính Lủng, huyện Đồng Văn vui mừng đón đoàn

Chị Liên Nhã, người tổ chức chuyến đi này cho biết, đây là chương trình thường niên của nhóm từ thiện do bà Mai Thị Hạnh, phu nhân nguyên Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang vận động.

Năm nào, sắp đến Tết Nguyên đán, nhóm cũng tổ chức đoàn để đi, xem như một cách để góp vào mâm cơm ngày Tết của bà con thêm đủ đầy. Và lần nào cũng vậy, đoàn luôn đủ mặt các Hòa thượng, chư tăng, phật tử chùa Vĩnh Nghiêm, các nhà hảo tâm, đại diện doanh nghiệp và các tình nguyện viên.

Trong gói quà gởi bà con là những sản phẩm ngon, chất lượng của các doanh nghiệp nổi tiếng tại TPHCM như: dầu ăn Tường An, đường Thành Thành Công, cháo ăn liền Mikko, xúc xích Ba Huân, mì ăn liền Vị Hương, bánh Topcake, sữa Nutifood, gạo đặc sản, một số sản phẩm của Coopmart… Mọi người cũng không quên mang theo kẹo bánh, dép tổ ong… cho các bé.

Buổi trao quà nào cũng đầy ắp tiếng cười nói, hỏi thăm về gia cảnh, cuộc sống… khiến người mới đặt chân đến Hà Giang lần đầu cũng thấy thân quen, ấm áp, và dù chưa rời đi thì đã quẩn quanh suy nghĩ về một dịp nào đó trở lại, quay về.

3. Cao nguyên đá Đồng Văn, nằm ở cực Bắc Việt Nam, gồm trọn vẹn cả 4 huyện miền núi phía Bắc tỉnh Hà Giang là Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn và Mèo Vạc trên diện tích hơn 2.345km2, mang một vẻ đẹp hùng vĩ với hàng hàng lớp lớp những dãy núi sừng sững.

Đang mùa hoa tam giác mạch nên cảnh tượng càng nên thơ, đẹp như tranh vẽ. Những bông hoa phớt hồng tím, bé xíu, theo gió lung lay giữa một không gian toàn màu xanh của núi rừng, màu nâu của đất đá, dễ khiến trái tim những người ngắm nhìn xao xuyến.

Trên cao nguyên đá Đồng Văn
Bà con nhận quà, gùi về nhà trên những đường mòn đầy đá. 

Dòng sông Lô êm ả trôi dưới những mảng sương mù, mây giăng; cổng trời Quản Bạ, núi đôi Cô Tiên, đèo Mã Pí Lèng, dòng Nho Quế, khe núi Tu Sản… xen lẫn là những cánh đồng bậc thang, những ngôi nhà sàn với hàng rào đá, những con đường đất nhìn xa xa như những sợi chỉ vắt ngang núi đồi… vô cùng đặc trưng và đặc biệt.

Đi trên con đường Hạnh Phúc, nghe chuyện hàng vạn thanh niên xung phong thuộc 16 dân tộc thi công trong 6 năm, trong đó riêng đoạn đèo Mã Pí Lèng được các thanh niên cảm tử treo mình trên vách núi lấn từng centimet để làm đường, càng thấm thía ý nghĩa của hai từ di sản.

Từ tháng 10.2010, Cao nguyên đá Đồng Văn đã được UNESCO công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu đầu tiên của Việt Nam và thứ hai của Đông Nam Á.

Đến đây, du khách có thể tìm hiểu, khám phá lịch sử tiến hóa vô cùng sống động của Trái đất từ khoảng 500 triệu năm trở lại đây. Vùng đất nổi tiếng này là nơi sinh sống của 17 dân tộc ít người như: Mông, Dao, Tày, Nùng, Giáy, La Chí, Lô Lô, Pu Péo… với những truyền thống văn hóa dân tộc đậm đà bản sắc.

Một không gian hoàn mỹ đến từng chi tiết. Nhưng… Vì sao Hà Giang vẫn là tỉnh nghèo đặc biệt khó khăn, trong đó 4 huyện thuộc Cao nguyên Đá Đồng Văn đều thuộc diện nghèo đặc biệt khó khăn trong Chương trình 30a của Chính phủ. Người dân nơi đây, dù sống trên mảnh đất lưu giữ rất nhiều di sản văn hóa, di sản địa chất độc đáo riêng có, vẫn phải ngày ngày đối diện với chuyện miếng cơm manh áo?

Làm thế nào để phát huy tiềm năng của Hà Giang nói chung, Cao nguyên Đá Đồng Văn nói riêng, có lẽ là câu hỏi thường trực trong suy nghĩ của bất cứ ai đặt chân đến vùng đất này.

Ngay từ năm 2013, Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên Đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang giai đoạn 2012 - 2020, tầm nhìn 2030 đã được phê duyệt.

Theo đó, nơi đây sẽ thành không gian xanh, một bảo tàng thiên nhiên về địa chất, sinh học và lịch sử văn hóa dưới dạng công viên chuyên đề gắn với hệ thống khu, điểm du lịch nhằm phát huy hiệu quả, bền vững các giá trị về thiên nhiên và văn hóa của vùng. Tuy nhiên, 5 năm đã trôi qua, Hà Giang vẫn loay hoay với bài toán nội lực, bởi “sức Hà Giang có hạn”.

Bao giờ thì Cao nguyên Đá Đồng Văn trở thành Khu du lịch Quốc gia? Bao giờ người dân Miền Đá thoát nghèo? Ánh mắt trong veo và nụ cười hạnh phúc khi thay chiếc dép tổ ong mới tinh của các bé ám ảnh tôi suốt quãng đường về…

Nguyễn Quốc Hương

;
.
.
.
.