'Phải xem xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng lâu dài' - Nông Thôn Việt
ÔNG VƯƠNG ĐÌNH HUỆ, ỦY VIÊN BỘ CHÍNH TRỊ, PHÓ THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

'Phải xem xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng lâu dài'

Thứ Năm, 08/06/2017, 09:05 [GMT+7]

Sau hơn 6 năm triển khai Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới (Chương trình NTM), đất nước chúng ta đã có được một bộ mặt nông thôn thật sự mới. Những thành công từ chương trình này đã làm rất nhiều người ngỡ ngàng. Tuy nhiên, trao đổi với Nông thôn Việt về những công việc cần tập trung trong giai đoạn tới, ông Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình Mục tiêu Quốc gia, lại bắt đầu với những thách thức.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu một loạt tồn tại của chương trình như: Sự quan tâm thực hiện chương trình có nơi, có lúc còn thiếu sâu sát, chưa thường xuyên và thiếu chặt chẽ; Nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu, công tác chỉ đạo, điều hành sử dụng vốn của một số địa phương còn kém hiệu quả, còn trông chờ vào nguồn lực của Trung ương; Kết quả đạt được trong xây dựng NTM chưa đồng đều, còn khoảng cách lớn giữa các địa phương và vùng, miền; 

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ

Việc tổ chức thực hiện một số cơ chế, chính sách chưa thực sự quyết liệt, thiếu đồng bộ; Một số văn bản hướng dẫn chưa sát thực tế, lại chậm bổ sung, sửa đổi; Tổ chức sản xuất trong nông nghiệp còn chưa liên kết bền vững, cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp gắn với xây dựng NTM còn hạn chế; Ở một số địa phương, việc xây dựng đời sống văn hóa còn hình thức, môi trường nông thôn vẫn tiếp tục bị đe dọa;

Biểu hiện bệnh thành tích làm cho không ít địa phương lạm dụng Bộ tiêu chí NTM để đầu tư quá mức vào hạ tầng, có nơi huy động người dân đóng góp quá sức, gây bức xúc trong nhân dân; Việc đánh giá, công nhận xã đạt chuẩn NTM ở một số nơi còn hình thức, chưa thực chất; một số địa phương có dấu hiệu chững lại, cầm chừng...

Thưa ông, với những tồn tại mà ông vừa nêu thì xem ra còn quá nhiều việc phải làm trong thời gian tới?

Đúng là Chương trình xây dựng NTM còn nhiều tồn tại, nhưng cần khẳng định mặt tích cực là nổi bật, NTM đã thành hiện thực. Đến nay, cả nước đã có gần 30% số xã đạt chuẩn NTM, 33 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM.

Kết quả này đã góp phần làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn cả nước, từng bước làm giảm khoảng cách giữa nông thôn với đô thị. Trong các thành công, cần đặc biệt nhấn mạnh đến sức mạnh của công tác tuyên tuyền, vận động của toàn hệ thống chính trị, nhất là vai trò đầu tàu của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở các cấp.

Vai trò của tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể ở các cấp được phát huy, dân chủ ở nông thôn được nâng lên về chất. Ở những nơi xây dựng NTM thành công, niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước được nâng cao; nhân dân hăng hái thi đua lao động sản xuất, tình làng nghĩa xóm trong cộng đồng dân cư ngày càng gắn bó, sâu sắc hơn.

Đó chính là nền tảng để chúng ta bước vào giai đoạn 2016 - 2020, giai đoạn mà Thủ tướng Chính phủ đặc biệt chú trọng:“Phát triển sản xuất gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân”.

Xin ông cho biết những việc gì sẽ được tập trung triển khai trong thời gian tới?

Để thực hiện mục tiêu đến năm 2020 có 80% số xã đạt chuẩn tiêu chí số 10 về thu nhập và tiêu chí số 12 về tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, 85% số xã đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất, chúng tôi đã xác định 6 nội dung quan trọng. Đó là: (1) Triển khai có hiệu quả Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng liên kết chuỗi giá trị để nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững;

(2) Tiếp tục thực hiện có hiệu quả Chương trình khoa học, công nghệ phục vụ xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020; tăng cường công tác khuyến nông; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là công nghệ cao vào sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp;

(3) Tiếp tục thúc đẩy liên kết theo chuỗi giá trị gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm; thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nông thôn, trong đó chú trọng công nghiệp chế biến nông sản và công nghiệp thu hút nhiều lao động; 

(4) Tiếp tục đổi mới tổ chức sản xuất trong nông nghiệp, thực hiện Quyết định số 2261/QĐ-TTg ngày 15/12/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển hợp tác xã giai đoạn 2015-2020;

(5) Phát triển ngành nghề nông thôn, trong đó chú trọng bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với phát triển du lịch sinh thái; khuyến khích phát triển “mỗi làng một nghề”; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, cải tiến mẫu mã bao bì sản phẩm cho sản phẩm làng nghề;

(6) Tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động ở nông thôn.

nong
Tuyến đường nông thôn ở Tân Phú, Đồng Nai. Ảnh: Tây Hưng

Cụ thể là những giải pháp nào, thưa ông?

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế và bất cập hiện nay, tôi nhấn mạnh một số định hướng và giải pháp lớn sau: Một là, nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp và cả hệ thống chính trị trong xây dựng NTM, nhất là vai trò của người đứng đầu, phải xem xây dựng NTM là một cuộc cách mạng, một nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần thực hiện kiên trì, kiên nhẫn, thường xuyên và liên tục.

Hai là, tiếp tục triển khai sâu rộng và thiết thực phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng NTM” với nội dung, hình thức phong phú, đa dạng, chú trọng phát huy sức sáng tạo của các tầng lớp nhân dân; đẩy mạnh công tác tuyên truyền từ Trung ương đến địa phương về Chương trình xây dựng NTM, nhằm kịp thời phát hiện và biểu dương các mô hình hay, cách làm mới, các điển hình tiên tiến.

Ba là, Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương tập trung rà soát lại tất cả các cơ chế, chính sách để thực hiện chương trình hiệu quả; có cơ chế, chính sách thích hợp và đủ mạnh để thực sự khuyến khích việc ứng dụng khoa học - công nghệ, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nông thôn; chú trọng công nghiệp chế biến nông sản và công nghiệp thu hút nhiều lao động nhằm chuyển dịch cơ cấu lao động và kinh tế nông thôn; có chính sách cụ thể đối với các vùng đặc thù (miền núi, biên giới, hải đảo, bãi ngang ven biển …).

Bốn là, tập trung chỉ đạo phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn, nhất là việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn sản phẩm đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu; có giải pháp hỗ trợ hình thành liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững với quy mô sản xuất hàng hóa lớn đối với các nhóm sản phẩm chủ lực (cấp xã - huyện, cấp tỉnh và cấp quốc gia), giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình hợp tác xã kiểu mới theo Luật Hợp tác xã năm 2012.

Năm là, các địa phương cần quan tâm chỉ đạo thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn gắn với xây dựng NTM và quá trình đô thị hóa một cách hợp lý, phù hợp với tình hình thực tiễn từng vùng, miền, thích ứng với biến đổi khí hậu; khắc phục triệt để tình trạng ô nhiễm môi trường đang có chiều hướng gia tăng, ảnh hưởng nguy hại đến đời sống của người dân nông thôn.

Sáu là, đối với việc thực hiện Bộ tiêu chí NTM, từng địa phương phải xác định rõ tiêu chí bức xúc, trọng tâm để tập trung chỉ đạo, trong đó chú trọng các tiêu chí về đời sống người dân, an ninh, an toàn xã hội, văn hóa, môi trường và sự vững mạnh của hệ thống chính trị.

Bảy là, tiếp tục tăng cường và đa dạng hóa các nguồn vốn huy động để thực hiện Chương trình. Tăng cường các hình thức hợp tác công tư và xã hội hóa để thu hút đầu tư vào bảo vệ và xử lý môi trường, giao thông nông thôn, hạ tầng thương mại, cung cấp nước sạch, dịch vụ văn hóa - thể thao, dịch vụ y tế.

Tám là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát trong xây dựng NTM; tiếp tục phát huy vai trò phản biện, giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư đối với xây dựng NTM. Định kỳ, tổ chức điều tra về sự hài lòng của người dân đối với tiến độ và kết quả xây dựng NTM trên địa bàn.

Thưa ông, vấn đề nguồn nhân lực triển khai Chương trình NTM được nhận định là giữ vai trò hết sức quan trọng, quyết định sự thành công của Chương trình. Xin ông cho biết chủ trương của Ban Chỉ đạo Trung ương đối với vấn đề này?

Hiện nay cả nước đã hình thành bộ máy chỉ đạo và tham mưu giúp việc đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, là nòng cốt tổ chức thực hiện Chương trình NTM hiệu quả, chất lượng.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình MTQG ở các cấp địa phương, trong đó Trưởng Ban Chỉ đạo là Bí thư cấp ủy hoặc Chủ tịch UBND cùng cấp.

Song song đó, kiện toàn và nâng cao năng lực bộ máy giúp việc theo hướng chuyên trách, chuyên nghiệp. Bố trí đội ngũ cán bộ, công chức chuyên trách về xây dựng NTM phải giỏi về chuyên môn, có tâm huyết để đáp ứng yêu cầu công việc, nhưng đảm bảo nguyên tắc không làm tăng biên chế của từng cấp, từng ngành.

Xây dựng NTM là một cuộc cách mạng to lớn, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc tích cực của toàn xã hội. Tôi tin tưởng rằng, giai đoạn 2016 - 2020, Chương trình xây dựng NTM sẽ đạt được nhiều kết quả to lớn hơn nữa, đóng góp xứng đáng cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững.

Cám ơn Phó Thủ tướng đã dành cho Nông thôn Việt cuộc trao đổi này

HƯƠNG UYÊN thực hiện

;
.
.
.
.