Xây dựng và chỉnh trang văn hóa doanh nghiệp là động lực, nền tảng chấn hưng kinh tế nước nhà. - Nông Thôn Việt

Xây dựng và chỉnh trang văn hóa doanh nghiệp là động lực, nền tảng chấn hưng kinh tế nước nhà.

Thứ Năm, 05/10/2017, 10:52 [GMT+7]
Sau hơn 30 năm đổi mới (1986) và hơn 10 năm trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Chính phủ và người dân Việt Nam ngày càng đánh giá đúng hơn vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Doanh nghiệp không chỉ đóng góp ngân sách,
giải quyết việc làm mà còn là động lực, giữ vai trò quyết định phát triển kinh tế nước nhà. Doanh nghiệp không những là tế bào kinh tế của đất nước, mà sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, trong
đó văn hóa doanh nghiệp - cái làm nên cốt cách, là linh hồn của doanh nghiệp, đang trở thành một bộ phận cấu thành văn hóa Việt Nam.
 
Vài sự kiện thế giới gần đây như: Tỷ phú Mỹ Donald Trump trở thành Tổng thống thứ 42 của nước Mỹ;
bà Tổng thống Hàn Quốc Pak Geun - Hye vừa bị truất phế do dính líu nhiều chuyện tiêu cực của người bạn gái và các doanh nghiệp lớn như Sam Sung… ở Seoul, đang đặt thế giới trong bối cảnh phải suy nghĩ và đánh giá đúng hơn vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân đối với phát triển kinh tế - chính trị - xã hội - văn hóa của mỗi quốc gia.
 

 

Ông Hồ Xuân Hùng - Nguyên Thứ trưởng  Bộ NN&PTNT  Chủ tịch Tổng hội  NN&PTNT Việt Nam
Ông Hồ Xuân Hùng - Nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Chủ tịch Tổng hội NN&PTNT Việt Nam
Ngày nay thế giới biết đến Việt Nam không chỉ ở bản đồ hình chữ “S” hay là quá trình lịch sử hơn 4.000 năm dựng nước và giữ nước; mà nhờ nhiều sản phẩm gắn liền với tên tuổi Việt Nam đang có vị thế quan trọng trên thị trường quốc tế như: gạo, hạt tiêu, cà phê, hạt điều, hàng dệt may, giày da… sản xuất từ Việt Nam (Made in Viet Nam)… Nhưng những năm gần đây người Việt Nam cũng quá buồn phiền về không ít lô hàng cá tra, tôm, cà phê … của doanh nghiệp Việt Nam bị bạn hàng quốc tế trả lại do kém chất lượng…Đặc biệt trong nước dư luận đang bức xúc về nhiều vụ án kinh tế lớn hoặc những công trình nghìn tỷ đang đắp chiếu gây tổn thất lớn về kinh tế và lòng tin cũng từ doanh nghiệp (doanh nhân)
gây ra…
Dù còn phải khắc phục nhiều vấn đề, Chính phủ vẫn quyết tâm mục tiêu đến năm 2020 có khoảng 1 triệu doanh nghiệp hoạt động. Để các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động hiệu quả, bền vững; một việc rất quan trọng là cần tập trung xây dựng và chỉnh trang văn hóa doanh nghiệp, để doanh nghiệp là động lực, nền tảng phát triển kinh tế và bộ phận cấu thành văn hóa lành mạnh của đất nước.
Vậy văn hóa doanh nghiệp là gì? Cần phải làm gì để xây dựng và chỉnh trang văn hóa doanh nghiệp?
 
1. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là quá trình lâu dài và đòi hỏi ý chí rất cao của ban lãnh đạo doanh nghiệp.
 
Mỗi quốc gia có một nền văn hóa riêng. Vì vậy mỗi nền văn hóa lại có một cách nhìn khác nhau về văn hóa doanh nghiệp. Ngay cả trong các doanh nghiệp cũng có cách nhìn riêng văn hóa doanh nghiệp của mình; nhưng khái quát chung nhất về văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn hóa được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, chi phối tình cảm, suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên trong doanh nghiệp; tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống riêng của mỗi doanh nghiệp, nhằm theo đuổi và thực hiện các mục đích của doanh nghiệp.
Với quan niệm như vậy, văn hóa doanh nghiệp phải bao hàm hai nội dung cơ bản: Văn hóa vật chất
và Văn hóa kinh doanh.
Văn hóa vật chất với vai trò là nền tảng cơ sở của văn hóa doanh nghiệp, không có doanh nghiệp thì không có văn hóa doanh nghiệp. Sự ra đời và phát triển, tồn tại của doanh nghiệp hoàn toàn phụ
thuộc vào ý chí chủ quan của chủ doanh nghiệp (nhà nước, cá nhân hoặc một nhóm người sáng lập). Doanh nghiệp muốn ra đời, tồn tại và phát triển phải có điều kiện nhất định, nhất là trong cơ chế cạnh tranh hội nhập quốc tế như ngày nay. Từ quy mô doanh nghiệp: cơ sở vật chất, vốn, lực lượng lao động, xác định sản phẩm, thị trường…, khi nói về văn hóa vật chất, cũng có nghĩa là bàn đến quá trình nâng cao chất lượng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; mà ở đó trình độ, chất lượng đội ngũ lao động, công nghệ và vốn đóng vai trò quyết định và là nền tảng cơ sở của doanh nghiệp.
Cùng với cơ sở vật chất nêu trên, hệ thống cơ cấu tổ chức, cơ cấu lãnh đạo, các quy tắc, nội quy … bên
trong doanh nghiệp là văn hóa xương sống cho sự phát triển. Một doanh nghiệp dưới sự dẫn dắt của một ban lãnh đạo đoàn kết, năng động, am hiểu công việc thì nhất định biết tổ chức một bộ máy gọn nhẹ, hiệu quả và sẽ đưa ra được những nội quy, quy tắc để phát huy tính sáng tạo của mọi thành viên trong doanh nghiệp; gắn được trách nhiệm, lợi ích, tạo được bầu không khí dân chủ, tự nguyện trong lao động và đời sống tinh thần doanh nghiệp.
Văn hóa kinh doanh được hiểu là hệ thống các giá trị chuẩn mực và hành vi do các thành viên, nhất là
lãnh đạo doanh nghiệp tạo nên và được tích lũy trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề bên ngoài; được chia sẻ phổ biến rộng rãi giữa các thế hệ thành viên trong doanh nghiệp để nhận thức, tư duy hành động trong các hoạt động của mình.
Từ khi có sản xuất và lưu thông hàng hóa là có văn hóa kinh doanh. Văn hóa kinh doanh được tích lũy và phát triển từ đời này qua đời khác, có cái được đúc rút thành kinh nghiệm chung cho loài người; có cái thành “báu vật gia truyền” của gia đình, dòng họ, thành truyền thống của Tập đoàn hay Công ty. Cũng có nhiều cái mới được sinh ra nhưng biết kế thừa truyền thống tinh túy của dân tộc, địa phương hay văn minh nhân loại.
Chữ TÍN là một nét văn hóa kinh doanh để trở thành văn hóa kinh doanh của văn minh nhân loại.
Kết quả của quá trình xây dựng văn hóa kinh doanh được “tích lũy” trong giá trị thương hiệu của
doanh nghiệp. Ngày nay nhiều thương hiệu sản phẩm đã làm rạng rỡ những quốc gia là nơi sản sinh ra nó như: TOYOTA với nước Nhật, LOTTE, HYUNDAI của Hàn Quốc; City Group với nước Mỹ…ngay cả Việt Nam cũng đã có nhiều tập đoàn mới nổi có ảnh hưởng lớn như: Vinamik, Mobifone, VietJet. Gần đây như VINGROUP, Hoàng Anh Gia Lai; Tập đoàn QUẾ LÂM, TH True Milk …
 
Thương hiệu không chỉ là cái tên, cái logo mà ở đó nó chứa đựng đầy đủ nhất văn hóa kinh doanh, trong
đó bao hàm đầy đủ cả văn hóa dân tộc, văn hóa nhân bản. Nó được xây dựng bằng mồ hôi, nước mắt, thậm chí cả xương máu của nhiều thế hệ, nhiều người trong và ngoài doanh nghiệp và nó đang trở thành tài sản để đời không chỉ cho một gia đình, dòng họ, doanh nghiệp mà cho cả quốc gia và nhân loại. Tháng 3/2017 hãng tư vấn thương hiệu Brand Finance (Anh) vừa công bố danh sách “Top 50 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam năm 2016” cho thấy các thương hiệu Việt Nam có sự tăng trưởng về quy mô giá trị từ 5,5 tỷ USD lên 7,26 tỷ USD như: Biti’s, Kinh Đô, Vinamilk, Vinacafe …
Xây dựng thương hiệu là tạo ra tài sản vô hình rất lớn cho doanh nghiệp (giá trị thương hiệu trong đó có
giá trị thương quyền của hệ thống thị trường) thực sự đây là cỗ máy sinh lời chứ không phải là ở nhà xưởng, thiết bị.
Trong kinh tế thị trường, mục tiêu của kinh doanh là hướng tới lợi nhuận, trước hết là lợi nhuận kinh tế.
Một việc làm từ thiện của doanh nghiệp, cùng với trách nhiệm xã hội cũng phải hướng tới mục tiêu ấy hoặc là trên nền tảng của kết quả ấy mang lại. Một chủ doanh nghiệp biết đưa ra được chiến lược kinh doanh đúng là vô cùng quan trọng nhưng chưa đủ mà phải đưa được triết lý kinh doanh đúng mới là điều kiện cần và đủ. Tất cả những doanh nghiệp có bề dày lịch sử, để có được sự thịnh vượng họ đều phải chăm lo xác định triết lý kinh doanh cho chính mình. Phải coi đó là hình ảnh mà doanh nghiệp luôn đeo đuổi, chăm lo tạo dựng trong xã hội. Nhìn chung các tập đoàn lớn ở các nước phát triển đều quan tâm đến cam kết chất lượng và sự hài lòng của người tiêu dùng. Sự hài lòng của người tiêu dùng không những ở chất lượng và giá cả hàng hóa mà còn ở thái độ phục vụ, sự quan tâm đến khách hàng và
trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Xây dựng và chỉnh trang văn hóa kinh doanh là quá trình sáng tạo, tích góp PHÚC ĐỨC VÀ TÀI SẢN để đời.

 

Đoàn doanh nghiệp nông nghiệp tham quan một trung tâm phân phối sản phẩm hữu cơ tại California, Hoa Kỳ vào tháng 7.2017 vừa qua.
Đoàn doanh nghiệp nông nghiệp tham quan một trung tâm phân phối sản phẩm hữu cơ tại California, Hoa Kỳ vào tháng 7.2017 vừa qua.
 
2. Cốt lõi của văn hóa doanh nghiệp là về con người và vì con người.
 
Trước hết là văn hóa của ban lãnh đạo doanh nghiệp, không chỉ trong đối nội, đối ngoại mà cần truyền đạt được văn hóa của họ tới thành viên trong doanh nghiệp. Văn hóa người lãnh đạo từ ý chí đến triết
lý kinh doanh, từ sự quan tâm lẫn nhau đến quan tâm tới cá nhân người lao động trong doanh nghiệp của họ.
Năm 2006 tôi dẫn đoàn cán bộ từ Việt Nam sang thăm và làm việc với Tập đoàn MyCom có trụ sở chính
ở Tokyo, Nhật Bản (đến nay Tập đoàn ấy đã 93 năm), ông Tetsuo Shimaga (70 tuổi) Chủ tịch HĐQT khi gặp chúng tôi đã cúi gập người chào, mọi thành viên ban lãnh đạo đón chúng tôi đều cúi gập người chào theo. Tôi nghẹn ngào kính phục: một nhà tư bản giàu có, ở tuổi ấy mà cúi người chào chúng tôi; phải chăng từng người Nhật đang cúi mình xuống để cả dân tộc Nhật đứng dậy - văn hóa người Nhật.
Trong buổi làm việc, ông nói với chúng tôi: Sản phẩm chính của Tập đoàn là thiết bị làm lạnh công nghiệp và dân dụng, có 54 công ty con tại Nhật và 30 công ty con tại 30 quốc gia ngoài Nhật. Yếu tố thành công của chúng tôi là tính thống nhất chất lượng toàn cầu, là vấn đề sống còn của tập đoàn. Vì vậy, trách nhiệm lớn nhất của lãnh đạo là truyền đạt được ý chí ấy, ý tưởng kinh doanh ấy cho những người đại diện của các công ty con và mọi người lao động ở bất cứ quốc gia nào có công ty của Tập đoàn và họ đều có quyền tự hào về sản phẩm của mình.
Mục tiêu của doanh nghiệp là hướng tới lợi nhuận, lợi nhuận thu được từ người tiêu dùng. Lợi nhuận
chính đáng có được sẽ đem lại lợi ích cho doanh nghiệp và cho xã hội, tạo sự phồn thịnh cho quốc gia - đó là văn hóa vì con người. Văn hóa ấy được tạo ra và tồn tại trên nền tảng của triết lý kinh doanh đứng đắn với sự cam kết vì chất lượng và sự hài lòng của người tiêu dùng.
Chính văn hóa vì con người, về con người sẽ tạo ra động lực cho người lao động và cũng là sức mạnh đoàn kết của mọi thành viên trong doanh nghiệp. Đây chính là động cơ hành động tự nguyện vì mục tiêu chung của doanh nghiệp.
 
3. Xây dựng văn hóa tinh thần doanh nghiệp
 
Tinh thần doanh nghiệp chứa đựng cả văn hóa kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp vừa mang tính lịch
sử riêng biệt, vừa mang tính cộng đồng, tính dân tộc. Nó phải được thể hiện trong cộng đồng doanh nghiệp ấy. Từ ban lãnh đạo đến từng người lao động, từ trong sản phẩm của doanh nghiệp, cả trong chất lượng, mẫu mã, bao bì của sản phẩm.
Mỗi doanh nghiệp phải tự chăm lo xây dựng tinh thần doanh nghiệp cho mình, nếu không doanh nghiệp
đó là cơ thể sống thiếu tinh thần. 
Hạn chế lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam là chưa coi trọng xây dựng tinh thần doanh nghiệp.
Nhiều doanh nghiệp thiếu chiến lược kinh doanh; không ít chủ doanh nghiệp đang phải “bóc ngắn, cắn
dài”, đang “xoay xở” và nặng tâm lý: không làm lớn, không làm lâu, không làm rầm rộ; thậm chí đang sợ “nuôi béo làm thịt”. Đây là điểm yếu mà cả doanh nghiệp, nhà nước, xã hội cùng có trách nhiệm củng cố và xây dựng lòng tin cho chủ doanh nghiệp yên tâm đầu tư kinh doanh, từ đó mà tập trung xây dựng tinh thần doanh nghiệp.
 
4. Cần làm gì để thúc đẩy chủ doanh nghiệp xây dựng và chỉnh trang văn hóa doanh nghiệp?
 
Quốc gia nào cũng vậy, trong kinh tế hội nhập, muốn có một nền kinh tế mạnh thì nhất thiết phải có
nhiều doanh nghiệp mạnh. Nhà nước ta cần phải nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò của doanh nghiệp -
doanh nhân trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Cả xã hội, nhất là xã hội người tiêu dùng phải chung tay, chung sức chăm lo, ủng hộ, tôn vinh doanh
nghiệp, doanh nhân và sản phẩm mang thương hiệu Việt. Muốn vậy:
Đối với Nhà nước:
+ Tạo môi trường pháp lý minh bạch để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư phát triển bền vững, xóa tư
tưởng sợ “nuôi béo làm thịt”. Tạo sự bình đẳng trong kinh doanh đối với mọi thành phần kinh tế. Điều này nói quá nhiều trên các diễn đàn nhưng đến nay vẫn đang là rào cản. Môi trường cạnh tranh lành mạnh là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp xây dựng nền tảng văn hóa cho doanh nghiệp.
+ Tăng cường quản lý nhà nước để đảm bảo sự minh bạch thị trường, xóa bỏ thực trạng hiện nay: hàng giả, hàng nhái phá hàng thật, hàng hiệu, làm ăn “chụp giựt” phá đầu tư dài hạn.
+ Rà soát để giảm thủ tục hành chính trong đăng ký kinh doanh, lập doanh nghiệp và lập dự án đầu tư mới và đầu tư mở rộng.
+ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm tôn vinh doanh nhân, doanh nghiệp có đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và nâng cao ý thức xã hội tiêu dùng trong tiêu dùng sản phẩm
Việt.
Đối với doanh nhân:
+ Xây dựng lòng tin vào chính sách của Đảng và nhà nước, để từ đó yên tâm đầu tư xây dựng phát triển
doanh nghiệp. Mặc dù hiện tại còn bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức nhà nước gây nhũng nhiễu, vòi vĩnh doanh nghiệp, nhưng đại bộ phận và đặc biệt là chính sách nhất quán của Đảng mà mới đây nhất là Nghị quyết TW5 khóa XII của Đảng đã khẳng định vai trò quan trọng của kinh tế tư nhân trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của nước ta giai đoạn hiện nay.
+ Cùng với công tác tuyên truyền của nhà nước, doanh nghiệp chủ động xây dựng chữ TÍN - Xây dựng
lòng tin giữa người sản xuất - nhà phân phối - người tiêu dùng. Đây là văn hóa nền tảng để phát triển sản xuất kinh doanh và phát triển xã hội.
+ Chủ doanh nghiệp phải tự chỉnh trang và xây dựng, phát triển văn hóa doanh nghiệp của chính
mình bao gồm cả hai nội dung: văn hóa vật chất và văn hóa kinh doanh (như đã trình bày ở trên).
Kinh nghiệm phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới và của nước ta trong những năm gần đây
cho thấy: Sự phát triển, thịnh vượng của hệ thống doanh nghiệp đánh dấu sự thịnh vượng và phát triển của đất nước không chỉ về mặt kinh tế - xã hội mà còn là bộ phận cấu thành văn hóa đất nước.
Ngược lại, văn hóa doanh nghiệp được chăm lo, chỉnh trang và xây dựng sẽ trở thành động lực chấn
hưng kinh tế quốc gia. 
 
Tặng các doanh nhân - Ngày doanh nhân Việt Nam

;
.
.
.