Phú Yên: Người dân ồ ạt phá mía trồng sắn, nhiều hệ lụy khó lường - Nông Thôn Việt

Phú Yên: Người dân ồ ạt phá mía trồng sắn, nhiều hệ lụy khó lường

Thứ Ba, 08/05/2018, 09:03 [GMT+7]

Những năm gần đây, cùng với sắn, cây mía là nguồn thu nhập chính của người dân miền núi tỉnh Phú Yên. Tuy nhiên, giá đường hạ, giá mía xuống thấp khiến nhiều nông dân ồ ạt phá bỏ để trồng sắn. Việc mở rộng diện tích sắn không theo quy hoạch có thể dẫn đến những hệ lụy khó lường.

Nhiều người dân huyện miền núi Đồng Xuân đã phá bỏ mía để trồng sắn.
Nhiều người dân huyện miền núi Đồng Xuân đã phá bỏ mía để trồng sắn. Nguồn: Nhân Dân

Gần đây, nhiều diện tích trồng mía của nông dân các huyện miền núi Sông Hinh, Sơn Hòa, Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên đã được chuyển sang trồng sắn vì được giá. Trung bình 1 ha mía trồng mới, nông dân đầu tư hết khoảng 30 triệu đồng và được lưu gốc từ 1-2 năm sau khi thu hoạch lần đầu. 

Đây cũng là thời điểm mía đạt năng suất, ít tốn đầu tư, công chăm sóc. Việc phá bỏ mía trồng sắn tự phát, nông dân không chỉ mất vốn đầu tư, mà còn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về giá và dịch bệnh cây trồng.

Ông Trần Thế Vịnh, buôn Dành B, xã Ea Bia, huyện miền núi Sông Hinh, người trồng 3 ha mía, nay phá bỏ để trồng sắn, cho biết: “Trồng mía đạt năng suất cao, nhưng tôi thấy giá cả như hiện nay không có lãi nữa nên buộc lòng phải phá để trồng sắn do có giá hơn. Mặc dù thấy vậy, nhưng bà con rất hoang mang, lo lắng, không biết giá sắn vụ tới ra sao”.
 
Trong khi đó, chị So Thị Hoa, người đồng bào dân tộc thiểu số Ê Đê, ở thôn Suối Cối 2, xã Xuân Quang 1, huyện miền núi Đông Xuân bộc bạch: “Vụ 2017-2018, tôi trồng hai sào mía (2.000 m2) đã bán từ sau Tết, nay vẫn chưa nhận được tiền. Mía mới thu hoạch lần đầu, giá thấp, chi phí cao, khó ăn quá, nên giờ phải chuyển sang trồng sắn chứ biết làm sao được. Giá sắn vụ tới như thế nào, có ai mua không cũng đành chấp nhận”.
 
Theo Ban điều hành Chương trình mía đường, sắn tỉnh Phú Yên, diện tích sắn niên vụ 2016 - 2017 đạt 24.065 ha. Nếu so với quy hoạch, diện tích sắn đã vượt 13.065 ha, nghĩa là gấp hơn 2 lần. Năng suất củ đạt bình quân 19,26 tấn/ha và sản lượng gần 463.500 tấn. Trong khi đó, hai nhà máy chế biến tinh bột sắn đang hoạt động trên địa bàn tỉnh chỉ tiêu thụ 397.000 tấn. 
 
Ông Đặng Văn Mạnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục trồng trọt tỉnh Phú Yên nhận định: “Việc trồng sắn ồ ạt sẽ làm cho dư thừa lượng sắn. Điều này dẫn đến các nhà máy thu mua khắt khe hơn và làm cho giá sắn có thể giảm trong thời gian tới.
 
Ngoài ra, về mặt kỹ thuật, chúng tôi thấy nông dân trồng sắn quá nhiều dẫn đến một số hệ lụy. Thứ nhất là về giống, vì khi chuyển sang trồng sắn trong điều kiện không chuẩn bị sẵn giống, họ sử dụng các giống cũ, giống chất lượng không cao và đặc biệt là giống nhiễm bệnh như sáp bột hồng thì rất nguy hiểm”.
 
Trước tình hình đó, đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Phú Yên cũng cho biết, việc mở rộng diện tích cây sắn ngoài vùng quy hoạch không chỉ dẫn đến phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp mà còn gây nhiều thiệt thòi cho nông dân.
 
Lý do là các nhà máy chế biến tinh bột sắn chỉ dựa vào vùng nguyên liệu khá dồi dào, không chú trọng đến khâu ký kết hợp đồng đầu tư với nông dân theo các Quyết định của Chính Phủ liên quan đến chính sách liên kết gắn sản xuất với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn…. 
 
Theo Ban điều hành Chương trình mía đường, sắn tỉnh Phú Yên, niên vụ sắn 2016 - 2017, hai nhà máy chế biến tinh bột sắn Đồng Xuân và Sông Hinh chỉ ký hợp đồng với nông dân đầu tư cho vùng nguyên liệu gần 2,5 tỷ đồng để trồng 1.215 ha sắn, nghĩa là chỉ chiếm 11% diện tích vùng nguyên liệu được quy hoạch.
 
Trong khi đó, nông dân phải vay các ngân hàng thương mại khoảng 170 tỷ đồng để trồng sắn. Các nhà máy cũng chưa quan tâm du nhập giống mới để thay các giống đã thoái hóa, bị sâu bệnh dẫn đến giảm năng suất và độ bột. 
 
Chính vì cách đầu tư vùng nguyên liệu như trên nên nông dân không có điều kiện thâm canh, nhất là sử dụng các loại giống mới để đưa vào trồng. Hiện diện tích sắn ở Phú Yên chủ yếu trồng giống KM 94, loại giống đang bị nhiễm bệnh chổi rồng.
 
"Khi cây sắn bị bệnh chổi rồng sớm thường không cho thu hoạch. Cây sắn bị bệnh muộn thì làm giảm năng suất từ 10 - 30%, hàm lượng tinh bột cũng giảm từ 20 - 30%", ông Đặng Văn Mạnh cho biết thêm. 
 
Dự kiến niên vụ sắn 2017 - 2018, sản lượng sắn đạt gần 440.000 tấn và các nhà máy sẽ thu mua để chế biến tinh bột khoảng 385.000 tấn. Như vậy, người trồng sắn ở Phú Yên có thể phải chấp nhận bán giá thấp để tiêu thụ, nếu các nhà máy viện dẫn lý do không tìm được thị trường cho đầu ra sản phẩm tinh bột....
 
Hiện chưa thể thống kê được bao nhiêu diện tích mía chuyển sang trồng sắn ở Phú Yên. Trước mắt, ngành nông nghiệp tỉnh Phú Yên khuyến cáo, người dân cần tính toán kỹ để tránh thiệt hại, vì rất có thể vụ tới, đầu ra cây sắn không ổn định trong thu mua và giá cả. Trong khi các nhà máy đường vẫn cam kết thu mua mía với mức giá ổn định như hiện nay (hiện các nhà máy đường ở tỉnh Phú Yên áp dụng giá thu mua khoảng 800.000 đồng một tấn mía sạch tại ruộng với chữ đường 10CCS, giảm hơn 100.000 đồng so với vụ 2016-2017). 
 
Cẩm Vân (Theo Nhân Dân, TTXVN)
 
;
.
.
.
.