Bức tranh nông nghiệp nông thôn - Góc nhìn từ nghị trường - Nông Thôn Việt

Bức tranh nông nghiệp nông thôn - Góc nhìn từ nghị trường

Thứ Ba, 24/12/2019, 08:56 [GMT+7]

Trong suốt 3 ngày làm việc tại phiên toàn thể của kỳ họp Quốc hội thứ 8 về kết quả thực hiện các mục tiêu Kinh tế - Xã Hội năm 2019 - xây dựng kế hoạch năm 2020, hơn 50 vị ĐBQH không chỉ phát biểu đầy tâm huyết về nông nghiệp, nông thôn mà còn tiếp tục đặt ra các câu hỏi và tranh luận với Tư lệnh ngành - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường và các thành viên Chính phủ khác.

Tạp chí Nông thôn Việt lược ghi lại những ý kiến tiêu biểu, nhằm góp phần phác thảo bức tranh về nông nghiệp, nông thôn nói chung và chương trình xây dựng Nông thôn mới nói riêng qua góc nhìn của các vị đại biểu nhân dân.

 

ĐB Lưu Thành Công (Vĩnh Long): “Rào cản lớn nhất trong sản xuất nông nghiệp hiện nay là sự ngăn cách thông tin giữa người sản xuất và thị trường”

Trở ngại lớn nhất của nông dân hiện nay không phải là vốn, không phải là kỹ thuật canh tác mà là thông tin. Người nông dân chỉ biết lao động ngoài đồng ruộng, lên nương rẫy, tạo ra các sản phẩm nông nghiệp mà không hề biết đến những thông tin về thị trường. Họ chỉ nhận được thông tin qua những kênh không chính thống từ các đại lý thu mua, từ các thương lái, không hề có một tư vấn nào khác nên họ không có được quyết định chính xác những cách thức sản xuất của mình đúng theo quy luật của kinh tế thị trường. Chừng nào những thông tin chính thống về giá cả thị trường chưa đến được với người nông dân thì bi kịch kêu cứu về hàng nông sản sẽ còn tiếp diễn và không bao giờ chấm dứt.

Tôi cho rằng, việc này các ngành phải có trách nhiệm bằng mọi cách phải đưa cho được những thông tin đến tận người dân để người dân biết nhằm có cơ sở quyết định giống vật nuôi, cây trồng, sản lượng, thời vụ phù hợp với yêu cầu của thị trường.

ĐB Võ Đình Tín (Đắk Nông): “Chương trình MTQG xây dựng Nông Thôn Mới là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và liên tục”

Sau gần 10 năm tổ chức triển khai thực hiện Chương trình MTQG xây dựng Nông Thôn Mới (NTM), đến nay có khoảng 52,5% số xã trên toàn quốc đã đạt chuẩn NTM, nhiều xã đã và đang thực hiện theo hướng nâng cao kiểu mẫu. Tuy nhiên, do đặc điểm nông thôn Việt Nam rất đa dạng về địa hình, thành phần dân tộc, văn hóa, phong tục, tập quán v.v.. nên số xã chưa đạt chuẩn NTM còn khá nhiều, chiếm khoảng 47,5%, nhiều xã trong số này là xã khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Để tạo động lực mới cho sự phát triển KTXH nói chung và Chương trình MTQG xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025 định hướng đến năm 2030, trước hết cần sớm ban hành khung pháp lý thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025. Thứ hai, xem xét ban hành bộ tiêu chí xây dựng NTM giai đoạn sau năm 2020 theo hướng đưa ra các chỉ tiêu, định hướng chung, trong đó việc thực hiện các nội dung cho các vùng, miền, còn việc ban hành tiêu chí cụ thể nên giao cho các địa phương nghiên cứu, ban hành.

Thứ ba, tích hợp toàn diện các nội dung tại các chương trình, dự án riêng vào Chương trình và thiết lập cơ chế quản lý, điều phối, hỗ trợ, khuyến khích, phát huy vai trò chủ thể của người dân, thật sự trao quyền làm chủ cho nhân dân, nơi nào làm tốt, nơi nào tạo được phong trào thi đua sâu rộng thì nơi đó được nhận hỗ trợ từ nguồn ngân sách tăng dần theo hằng năm để làm đầu kéo cho các địa phương khác cùng theo.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: “Khó vạn lần dân liệu cũng xong"

Tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM, Thủ tướng Chính phủ đã dùng cụm từ "một kết quả lịch sử". Tuy nhiên, cạnh đó còn những mặt khác tồn tại. Đời sống của người dân vùng nông thôn mặc dù đã được nâng lên 3,5 lần so với chỉ tiêu mục tiêu ban đầu chỉ 2,5 lần, nhưng so với thực tế, so với yêu cầu và với nguyện vọng của chúng ta, thì vẫn còn thấp. Như các đại biểu phản ánh, nếu chúng ta không có giải pháp căn cơ thì trước tác động của biến đổi khí hậu ngày một khốc liệt, những thành quả vừa qua, kể cả trong lĩnh vực NTM có thể bị xóa sổ. Chúng tôi đang tập trung cùng với các địa phương tổ chức các nhóm giải pháp trước mắt và lâu dài. Tới đây, trong chương trình đầu tư nguồn lực trung hạn, việc đầu tư phát triển bền vững bằng các nguồn lực cho ứng phó biến đổi khí hậu phải được coi là ưu tiên lớn nhất.

Nhiều ĐB có hỏi, khó khăn lớn nhất trong việc xây NTM mới hiện nay là gì? Có rất nhiều khó khăn. Đầu tiên là khó về nguồn lực, khi có nguồn lực rồi thì còn khó khăn trong sự chỉ đạo, phương thức chỉ đạo, tổ chức sản xuất, duy trì văn hóa. Ở đây cũng không có phương thức gì khác ngoài việc xác định rõ vai trò chủ thể người dân phải được khuyến khích, phải được nâng lên, ý thức người dân tự vươn lên thì đó mới là sức mạnh. Cụ già 83 tuổi ở Thanh Hóa kiên quyết bốn lần đem đơn lên xã xin thoát nghèo, Điện Biên hơn 100 hộ xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. Như vậy, sức dân rất lớn, ý thức rất cao, làm sao khơi dậy được nội lực của dân thì “khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Cùng với đó là chính sách của nhà nước, sự chỉ đạo của cả hệ thống chính trị đồng lòng…

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng: “Nghị định số 57 nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn sẽ được triển khai vào giai đoạn 2021 - 2025”

Các chính sách thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn nói chung và công nghệ cao nói riêng đến nay đã tương đối đầy đủ, quan trọng nhất là Nghị định số 57 ngày 14/04/2018. Hiện nay các bộ, ngành đang triển khai rất tích cực để xây dựng, triển khai các chính sách cụ thể và vừa qua cũng đã ban hành một số cơ chế, chính sách. Tiếp đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 53 ngày 17/07/2019, triển khai các chính sách của Nghị định số 57.

Là cơ quan chủ trì xây dựng Dự thảo Nghị định 57, Bộ KH&ĐT sẽ tham mưu cho Thủ tướng rà soát quá trình triển khai các giải pháp đã quy định trong Nghị định số 57 và Nghị quyết 83 về việc bố trí các nguồn lực đầu tư cho giai đoạn tới. Về kế hoạch đầu tư công trung hạn, chúng ta đã thông qua và đã triển khai ở giai đoạn cuối. Tất cả chính sách cần phải đầu tư theo Nghị định số 57 sẽ được triển khai vào giai đoạn 2021-2025. Chúng tôi sẽ tổng hợp nhu cầu của các địa phương và căn cứ trên các chính sách của Nghị định số 57 để xây dựng các chương trình, dự án cho giai đoạn sắp tới.

Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà: “Vẫn còn lo ngại về tính bền vững của các chỉ tiêu về môi trường”

Chúng ta vui mừng trước những thành công đi trước 2 năm trong xây dựng NTM, nhưng cũng phải thấy là trong đó có nhiều chỉ tiêu mới chỉ là bước đầu. Rất cần có sự rà soát xem tính bền vững (về môi trường – PV) như thế nào, đặc biệt là sau một thời gian được công nhận NTM. Nhiều chỉ số hiện nay không chỉ là vấn đề của cấp xã, mà còn là sự quan tâm đầu tư hạ tầng của từng tỉnh, thành phố, liên huyện, như vấn đề thu gom, xử lý chất thải rắn, xử lý nước thải tập trung, tách biệt với nước mưa; rồi thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, thực hiện quy hoạch làng nghề, cụm công nghiệp… Có thể nói khu vực này chưa được quan tâm thích đáng và về cơ bản thì nước thải, chất thải, kể cả chất thải nguy hại, mới chỉ được thu gom, xử lý với tỷ lệ rất thấp.

Hiện nay, Bộ TN&MT đang báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét, giải quyết từng vấn đề, đặc biệt là vấn đề quy hoạch, vấn đề xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại. Việc quản lý các cụm công nghiệp hiện nay cũng cần siết chặt trước “làn sóng” đưa các ngành công nghiệp lạc hậu về nông thôn.

ANH PHƯƠNG

;
.
.
.
.