Nông nghiệp Việt Nam và những trăn trở - Nông Thôn Việt

Nông nghiệp Việt Nam và những trăn trở

Thứ Ba, 03/03/2020, 13:33 [GMT+7]

Trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, ngành nông nghiệp vẫn còn những trăn trở, đòi hỏi phải nỗ lực phấn đấu hơn nữa trên một số lĩnh vực.

 

Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ kính yêu “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông dân ta thịnh thì nước ta thịnh”, Đảng, Nhà nước đã rất quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo mãng nông nghiệp và đạt được nhiều thành tựu to lớn. Đặc biệt, sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng, nông nghiệp Việt Nam đã có những bứt phá ngoạn mục, để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trước năm mới 2020. Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế, ngành nông nghiệp vẫn còn những trăn trở, đòi hỏi phải nỗ lực phấn đấu hơn nữa trên một số lĩnh vực.

Trước hết, cần bổ sung chính sách đột phá trong xuất khẩu nông sản. Theo đó, Nhà nước cần có chính sách phù hợp hơn với các thị trường khó tính như Nhật Bản, EU, Mỹ… và khuyến khích người sản xuất tuân thủ quy định về bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, các quy định kiểm định thực vật… Riêng đối với mặt hàng lúa gạo, đã đến lúc phải thay đổi nhận thức vì lượng xuất nhiều mà giá trị rất thấp và Việt Nam chỉ nên làm an ninh lương thực cho mình là chính. Hiện tại và lâu dài, mặt hàng thủy sản, trái cây… đang có giá trị trên đơn vị diện tích, lại có thị trường xuất khẩu lớn nên cần giảm mạnh diện tích trồng lúa để phát triển các mặt hàng này. Diện tích trồng lúa xuất khẩu phải được quy hoạch để chỉ gieo trồng các giống lúa chất lượng cao.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ chính sách khoa học, công nghệ trong nông nghiệp. Việt Nam có khá nhiều Viện nghiên cứu, Trung tâm nghiên cứu, có đội ngũ cán bộ khoa học nông nghiệp đông đảo nhưng các tiến bộ khoa học được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất chưa tương xứng. Số chuyên gia, nhà khoa học giỏi ngày một ít đi, một lực lượng cán bộ khoa học có trình độ chuyên môn cao đã chuyển ra làm việc cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân vì có thu nhập và môi trường nghiên cứu khoa học tốt hơn so với các cơ sở sự nghiệp công lập. Cơ chế phân chia lợi ích giữa đơn vị nghiên cứu khoa học có giống mới với đơn vị tiếp nhận tiến bộ kỹ thuật để sản xuất còn bất hợp lý. Bộ máy các Viện nghiên cứu, đơn vị sự nghiệp công lập cũng đã đến lúc phải sắp xếp lại cho hiệu quả hơn. Nên chăng các đơn vị nghiên cứu sự nghiệp công lập chỉ tập trung nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản còn phần nghiên cứu ứng dụng để các doanh nghiệp thực hiện.

Thứ ba, tiếp tục đổi mới chính sách sản xuất nông nghiệp theo chuỗi, liên kết “sáu nhà” để đạt hiệu quả cao hơn nữa. Theo Bộ NN&PTNT, đến nay cả nước có 1.484 mô hình sản xuất theo chuỗi, có khoảng 500 doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất, thu hoạch, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu nông sản. Trên thực tế, việc liên kết của nông dân với các nhà còn rất khó khăn, nhất là với nhà doanh nghiệp, nhà phân phối. Cơ quan chức năng của nhà nước chưa làm tốt công tác dự báo thị trường, dự báo thời tiết, dự báo dịch bệnh… để người nông dân và doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Thứ tư, bổ sung, sửa đổi chính sách đất đai để khuyến khích tích tụ, tập trung ruộng đất trong nông nghiệp tốt hơn. Sớm có chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong vấn đề hạn điền, thị trường quyền sử dụng đất… nhằm đẩy mạnh quá trình tích tụ, tập trung ruộng đất, khắc phục tình trạng sản xuất manh mún để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao. Chủ trương tích tụ, tập trung ruộng đất là bước đi cần thiết, đáp ứng đòi hỏi của tính hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện thực hiện thành công công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Trước mắt khắc phục tình trạng ở một số địa phương nông dân bỏ ruộng, chán ruộng, nhất là vụ hè thu, vụ đông vì hiệu quả thấp do giá cả đầu vào cao, đầu ra thấp lại bị động về thời tiết, dịch bệnh…

Nếu những trăn trở nêu trên được nhà nước quan tâm tháo gỡ, giải quyết sớm, nhất định năm 2020 và những năm tiếp theo nông nghiệp Việt Nam sẽ gặt hái được nhiều thành tựu mới, đón nhiều mùa xuân tươi đẹp mới.

NGUYỄN THẾ TRUNG

Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương

;
.
.
.
.