Để phát triển nền kinh tế số - Nông Thôn Việt

Để phát triển nền kinh tế số

Thứ Sáu, 06/07/2018, 09:23 [GMT+7]

Luật An ninh mạng đã được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày1 tháng 1 năm 2019. Bây giờ không còn là lúc để chúng ta tranh luận về các chính sách của luật mà là lúc trao đổi về việc triển khai thi hành luật như thế nào nhằm vừa bảo đảm việc củng cố an ninh quốc gia, vừa tạo điều kiện cho kinh tế số phát triển.

Với đòi hỏi các doanh nghiệp trong cũng như ngoài nước “cung cấp dịch vụ trên không gian mạng” phải lưu giữ dữ liệu về khách hàng tại Việt Nam (Điều 26), đạo luật này có thể tác động rất lớn đến nhiều mặt của đời sống kinh tế, xã hội.

Xin lấy một ví dụ rất nhỏ để chứng minh. Hiện nay, hàng chục triệu người Việt Nam đang sử dụng dịch vụ thư điện tử miễn phí “gmail.com” để giao dịch, làm ăn, thậm chí để thực thi công vụ. Những người này sẽ bị ảnh hưởng rất lớn nếu Google ngừng cung cấp dịch vụ vì không muốn đầu tư để lưu giữ dữ liệu khách hàng ở Việt Nam.

Chúng ta chưa biết các hãng công nghệ đang cung cấp dịch vụ cho người dùng Việt Nam sẽ ứng xử thế nào. Tuy nhiên, nếu xây dựng cơ sở hạ tầng để lưu trữ dữ liệu khách hàng tại Việt Nam là đắt đỏ hơn so với việc mua dịch vụ điện toán đám mây từ Internet, thì khuyến khích đầu tư vào kinh tế số Việt Nam sẽ bị suy giảm.

Đối với nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ kinh doanh trên mạng, xây dựng cơ sở hạ tầng để lưu giữ dữ liệu khách hàng gần như chắc chắn sẽ là một gánh nặng về tài chính và công nghệ rất khó vượt qua.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể biến thách thức thành cơ hội ở đây.

Trước hết, Chính phủ cần xây dựng và ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng sao cho hợp lý. Nếu mục tiêu bảo đảm an ninh quốc gia đã được bảo đảm, thì không nên mở rộng đối tượng bị điều chỉnh. Đặc biệt là khi sự mở rộng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế số.

Ví dụ, nếu một doanh nghiệp khởi nghiệp Việt muốn kinh doanh trên mạng thì vẫn có thể mua dịch vụ điện toán đám mây từ nước ngoài và chỉ cần có bản lưu giữ dữ liệu khách hàng mang tích back- up trên máy tính cá nhân chẳng hạn.

Hai là, tạo điều kiện để dịch vụ điện toán đám mây có thể được cung cấp ở trong nước. Hiện nay, một số dạng của dịch vụ điện toán đám mây như dịch vụ lưu trữ dữ liệu đã được triển khai tại Việt Nam. Ví dụ, Viettel IDC đang cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lưu trữ dữ liệu. Tuy nhiên, có vẻ như chưa có doanh nghiệp nào cung cấp đầy đủ các dịch vụ điện toán đám mây (bao gồm cả SaaS, PaaS và IaaS).

Nhà nước nên giao cho Tập đoàn Viettel đứng ra xây dựng Trung tâm cung cấp đầy đủ các dịch vụ điện toán đám mây ở trong nước. Bởi vì rằng dịch vụ lưu trữ tách rời khỏi dịch vụ phần mềm và các dịch vụ điện toán khác sẽ gây ra nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp.

Giải pháp này không biết hiện thực đến đâu. Tuy nhiên, là tập đoàn hùng mạnh hàng đầu về tài chính và công nghệ, nếu Viettel không làm được, khó có doanh nghiệp nào khác có thể làm được.

Tất nhiên, Viettel rất quan tâm đến việc mua sắm trang thiết bị để thông tin, dữ liệu của khách hàng không bị hệ thống tự động chuyển cho bên thứ ba. Đồng thời phải bảo đảm các chuẩn mực đạo đức kinh doanh để có được niềm tin của khách hàng.

Vấn đề nan giải nhất ở đây là: để một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây thì sẽ vi phạm Luật Cạnh tranh; để nhiều doanh nghiệp tham gia cung cấp thì quy mô thị trường có thể là quá nhỏ. Tuy nhiên, độc quyền tự nhiên trong một giai đoạn nhất định có lẽ cũng cần được chấp nhận chăng?

T.S Nguyễn Sĩ Dũng

;
.
.
.