Áo đẹp cho làng - Nông Thôn Việt

Áo đẹp cho làng

Thứ Bảy, 17/03/2018, 10:53 [GMT+7]

“Làng bích họa Australia - Việt Nam” vừa được Thành phố Cao Lãnh và Chính phủ Australia chính thức ra mắt tại phường Tân Tích, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp cuối tháng 1.2018 với hàng trăm bức tranh đầy sắc màu được các nghệ sĩ đến từ Australia và các sinh viên tình nguyện của Đại học Đồng Tháp thể hiện. Dĩ nhiên, hình tượng hoa sen là một trong những chủ đề quán xuyến.

Làng bích họa tại Gành Yến, thôn Thanh Thủy, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
Làng bích họa tại Gành Yến, thôn Thanh Thủy, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
Từ biển khơi đến miền rừng núi cao
 
Làng bích họa ở Cao Lãnh có lẽ là dự án mỹ thuật cộng đồng “trẻ” nhất trong hàng loạt dự án tương tự nở rộ trên khắp cả nước thời gian gần đây, từ đô thị đến nông thôn, từ hải đảo, duyên hải đến vùng biên giới xa xôi địa đầu Tổ quốc.
 
Chỉ vài tháng trước đó, hàng loạt tường rào, ngôi nhà cũ ở làng chài Thanh Thủy (Quảng Ngãi) trở thành những bức tranh 3D độc đáo, sống động với chủ đề “Cảm xúc và tuổi trẻ”. Làng bích họa 3D miền Trung được nhóm họa sĩ đến từ TPHCM vẽ trên tường rào, nhà dân bên thắng cảnh Gành Yến, thôn Thanh Thủy, xã Bình Hải, huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi).
 
Tuy không nhiều, chỉ chưa đầy 20 bức tranh lấy cảm hứng từ thắng cảnh thiên nhiên, động, thực vật gần gũi với tập quán sinh hoạt đặc trưng người dân vùng ven biển Bình Sơn, nhưng nhóm nghệ sĩ đến từ TPHCM đã khoác cho làng chài này một chiếc áo lấp lánh – theo cả nghĩa đen của cụm từ này. Vì những bức tranh ở đây là loại tranh 3D phát sáng.
 
Tới đây, nếu cụm di sản địa chất Bình Châu, Gành Yến - đảo Lý Sơn được chính thức công nhận là công viên địa chất như đề xuất của địa phương thì làng bích họa Gành Yến (cùng với làng bích họa trên đảo Bé, Lý Sơn) hẳn sẽ góp thêm một nét chấm phá độc đáo, một “giá trị gia tăng” cho những vùng quê biển chất phác này.
 
Trước đó, với sự chung tay của các người bạn Hàn Quốc (thông qua Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc - KF), trên dưới 100 ngôi nhà của làng chài nghèo Tam Thanh (Quảng Nam) cũng đã thay đổi diện mạo với thông điệp “Art for a better community” (Nghệ thuật vì một cộng đồng tốt đẹp hơn).
 
Cảnh tàu thuyền về bãi, ngư dân kéo lưới, chợ cá dân dã... cũng đã được tái hiện một cách sống động trên những bức tường nhà dân trên đảo Vĩnh Thực, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Hoạt động này do các cơ quan đoàn thể, trong đó nòng cốt là Đoàn Thanh niên thành phố Móng Cái thực hiện với sự giúp đỡ của các sinh viên Đại học Mỹ thuật Hà Nội.
 
Cũng tại thành phố Móng Cái còn có một cộng đồng nhỏ cư dân vùng biên - xóm họ Đặng, thôn Pò Hèn, xã Hải Sơn - nằm sát biên giới Việt Nam - Trung Quốc, cách trung tâm thành phố Móng Cái khoảng 30 km đã được tô điểm bởi nhiều bức tranh bích họa mô tả cuộc sống của đồng bào dân tộc Dao. Khoảng 20 bức tranh đã hoàn thiện giúp cho xóm nhỏ (chỉ có 22 hộ dân với 18 nóc nhà) nom vui mắt hẳn lên.
 
Phục hưng bích họa
 
Xu hướng vẽ tranh tường không còn mới mẻ trên thế giới và cả ở Việt Nam. Lyon - thành phố miền đông nam nước Pháp là một trong những thành phố nổi tiếng hơn cả về bích họa với hơn 150 bức tranh khổng lồ, trong đó bức lớn và nổi tiếng nhất là Mur des Canuts rộng tới hơn 1.200m2.
 
Bức tranh mô tả một cầu thang lớn ở giữa với các tòa nhà hai bên và đằng xa. Ở phía dưới là một số cửa hàng và một ngân hàng. Tại dải Gaza ở Palestine, các họa sĩ đã thực hiện nhiều bức bích họa trên vách nhà các khu dân cư với màu sắc rực rỡ. Tương tự là Rio de Janeiro (Brazil)…
 
Trong văn hóa Việt Nam, bích họa cũng đã xuất hiện từ rất sớm. Trong những ngôi chùa, các họa sĩ dân gian thường vẽ lên tường những sự tích rút ra từ kinh điển Phật giáo. Đặc biệt, những bức bích họa trong chùa của bà con người Việt gốc Khmer miền Tây Nam bộ có rất nhiều chủ đề gần gũi với đời sống thường nhật, thể hiện bằng tông màu rực rỡ, tươi sáng, tràn đầy tinh thần lạc quan.
 
Những bích họa sinh động về các linh vật, nhân vật trong điển tích, điển cố cũng không thiếu trong các đình miếu, nhà thờ tộc họ hoặc trên các bức bình phong (xây bằng gạch) giữa lối vào các đình miếu, nhà thờ…
 
Tuy nhiên, khác với những bích họa trong không gian tương đối hẹp, các “làng bích họa” hiện đại là không gian mở, tạo thành một “cụm tác phẩm nghệ thuật” được nhiều người thưởng thức.
 
Chất lượng nghệ thuật của các dự án mỹ thuật cộng đồng có thể chưa thật sự cao, nhưng bằng cách đó, hội họa đến gần với công chúng bình dân hơn và đem lại những giá trị thực tế (như thu hút khách du lịch, góp phần cải thiện đời sống của cộng đồng dân cư địa phương)…Nhà cửa, đường sá được “khoác” áo mới cũng góp phần nâng cao ý thức giữ gìn môi trường cảnh quan sạch đẹp hơn.
 
Nhưng mà, cũng như chiếc áo, các bức bích họa phủ lên một ngôi làng, ngoài việc chọn chủ đề gì cho phù hợp, thì cũng không chỉ “mặc” một lần là xong. Áo mới, dù đẹp đến mấy cũng cần được chăm chút, giữ gìn, là ủi phẳng phiu.

Nếu không có sự chăm chút, duy tu thường xuyên của cộng đồng dân cư địa phương thì chẳng bao lâu áo mới sẽ cũ đi, bị bôi bẩn, hoặc chìm khuất, không phát huy được giá trị do những hoạt động buôn bán, tụ họp lộn xộn, nhốn nháo. Trách nhiệm của chính quyền địa phương ở đây là không thể thiếu.

Dưới đây là một số hình ảnh của “Làng bích họa Autralia - Việt Nam” ở Cao Lãnh, Đồng Tháp:


 

 

 “Làng bích họa Autralia - Việt Nam” ở  Cao Lãnh, Đồng Tháp
 

Cẩm Hà

;
.
.
.
.