Buộc chụp ảnh khi muốn alo là vi hiến - Nông Thôn Việt

Buộc chụp ảnh khi muốn alo là vi hiến

Thứ Ba, 20/06/2017, 11:03 [GMT+7]

Việc buộc người muốn alo phải chụp ảnh là vi phạm điều 21 của Hiến pháp về quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân. 

Những ngày qua, dư luận bàn tán nhiều về điểm đ, khoản 5, điều 1 nghị định 49/2017, quy định thông tin thuê bao phải có: Ảnh chụp người trực tiếp đến giao kết hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung (đối với dịch vụ viễn thông di động); bản số hóa bản xác nhận thông tin thuê bao hoặc bản xác nhận thông tin thuê bao có chữ ký điện tử (đối với dịch vụ viễn thông di động trả trước).

Người Lao Động dẫn lời  Phó Cục trưởng Cục Viễn thông – Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Thị Ngọc Mơ cho rằng việc có một cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao đầy đủ và đúng quy định là vô cùng cần thiết để phục vụ công tác bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ quyền lợi người dân. "Nếu bỏ quản lý thông tin thuê bao (TTTB), chủ thuê bao sẽ thoải mái điện thoại, nhắn tin lừa đảo, đe dọa, khủng bố, quấy rối, phát tán thông tin độc hại…, sẽ không có cách gì ngăn chặn, kiểm soát" - bà Mơ đặt vấn đề.

Theo bà Mơ, số đông các nước trên thế giới rất coi trọng và có những quy định quản lý nghiêm ngặt công tác quản lý TTTB. Điển hình các nước Mỹ, Đức, Nhật thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin cá nhân điện tử, mỗi khi thực hiện đăng ký TTTB, người dân phải xuất trình giấy tờ để doanh nghiệp (DN) đối chiếu, xác nhận trên hệ thống này. Còn ở Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan, Nigeria… yêu cầu triển khai hệ thống nhận diện vân tay của người đến đăng ký TTTB…

Việc thu thập các thông tin gắn liền với một người cụ thể như vân tay hoặc ảnh chụp là cần thiết để xác định một giao dịch là có thật bởi ảnh chụp giấy tờ tùy thân của thuê bao trong cơ sở dữ liệu của DN có thể làm giả, có thể được lấy của người này gắn cho người khác.

Buộc người muốn dùng điện thoại di động phải chụp ảnh là vi hiến
Buộc người muốn dùng điện thoại di động phải chụp ảnh là vi hiến

Thông tin từ Cục Viễn thông, cho biết nhiều năm qua, dù đã có các quy định quản lý TTTB tại Luật Viễn thông (2006) và NĐ 25/2011 nhưng tính đến đầu năm 2016, thông tin của hơn 80 triệu thuê bao di động trong tổng số gần 120 triệu thuê bao di động là sai, từ tên tuổi, ngày tháng năm sinh hoặc số CMND đến bản chụp CMND giả, CMND của người này gán cho số điện thoại của người khác.

Xuất phát từ nguyên nhân trên, NĐ 49 đã quy định yêu cầu bổ sung thêm ảnh chụp người trực tiếp đến giao kết hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung. Đây sẽ là bằng chứng xác thực nhất để bảo đảm đúng người, đúng thời gian thực hiện, tránh được tình trạng các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông cố tình sử dụng giấy tờ của một cá nhân để đăng ký TTTB cho các sim thuê bao khác (mà cá nhân đó không biết) trong khi DN chưa có đủ công cụ để phát hiện như đã xảy ra trong thời gian qua, đặc biệt NĐ 49 đã bỏ quy định về giới hạn số sim thuê bao.

Tuy nhiên theo Tuổi Trẻ luật sư Nguyễn Thế Truyền (Đoàn luật sư TP. Hà Nội), cho rằng đây lại là một quy định mang tính hình thức và rất khó để tuân thủ trong thực tế.

Luật sư Truyền phân tích: Thứ nhất, việc xác định chủ sở hữu thuê bao di động hiện hành là dựa vào các thông tin trên chứng minh nhân dân/ căn cước công dân/ hộ chiếu (đối với cá nhân) và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, quyết định thành lập… (đối với tổ chức).

Chủ sở hữu, đại diện chủ sở hữu khi đăng ký thuê bao di động đã phải xuất trình bản chính chứng minh nhân dân, căn cước hay hộ chiếu và nộp bản sao để nhà mạng lưu trữ. Trên các giấy tờ này đều đã thể hiện hình ảnh của các cá nhân này rồi. Việc chụp ảnh trực tiếp liệu có thật cần thiết?

Thứ hai, việc tuân thủ quy định này sẽ gây ra sự phiền toái cũng như lãng phí rất lớn. Bản chất quan hệ pháp lý trong trường hợp này là quan hệ hợp đồng giữa một bên là người dùng dụng dịch vụ và bên kia là người cung cấp dịch vụ. Mối quan hệ này là hoàn toàn tự nguyện và bình đẳng trước pháp luật.

Vì vậy, ngoài thông tin về nhân thân cần thiết của chủ thể khi giao kết hợp đồng trên thì việc có cần thêm những thông tin riêng tư khác (như hình ảnh cá nhân) hay không phải hoàn toàn dựa vào ý chí của các cá nhân đó, điều này được hiến pháp và pháp luật quy định. 

Đồng tình với luật sư Truyền, giảng viên Nguyễn Việt Khoa - Khoa Luật Trường Đại học Kinh tế TP.HCM cho rằng việc buộc người giao kết hợp đồng thuê bao điện thoại di động phải chụp ảnh theo điểm đ, khoản 5, điều 1 nghị định 49/2017 là vi phạm điều 21 của Hiến pháp về quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân. 

Hình ảnh là bí mật đời tư được pháp luật bảo vệ và công dân chỉ có nghĩa vụ cung cấp trong một số trường hợp theo luật định. 

Còn Luật sư Phạm Hoài Nam (Đoàn Luật sư TP.HCM) thì cho rằng cho rằng quy định này gặp không ít khó khăn khi áp dụng bởi sẽ khiến các nhà mạng đau đầu với việc chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và thời gian thuyết phục khách hàng.

“Nếu trước đây với việc chỉ yêu cầu xuất trình chứng minh nhân dân thì việc đăng ký thuê bao khách hàng chỉ cần 5-10 phút là xong. Nay nếu buộc khách hàng phải chụp ảnh mà họ không đồng ý thì giao dịch viên phải thời gian thuyết phục, giải thích mà chưa chắc khách hàng đồng ý".

Đấy mới chỉ là quy định với thuê bao mới, còn với hàng chục triệu thuê bao cũ, việc liên lạc, yêu cầu họ gửi ảnh hoặc đến chụp ảnh trực tiếp cho khách là rất khó khăn” - luật sư Nam nói.

Ngoài ra, các địa điểm còn phải đầu tư máy móc chụp ảnh, bộ nhớ lưu ảnh, đường truyền, còn phải đầu tư, nâng cấp hệ thống nhập, lưu trữ ảnh hàng chục triệu khách hàng trên hệ thống. Việc này tốn rất nhiều chi phí, nhân lực và thời gian.

 

;
.
.
.
.