Dựa vào lũ để 'mần' nông - Nông Thôn Việt

Dựa vào lũ để 'mần' nông

Thứ Ba, 26/09/2017, 17:08 [GMT+7]

Trong phiên họp chuyên đề Tổng quan về thách thức, cơ hội và giải pháp chuyển đổi mô hình phát triển cho ĐBSCL do Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên Môi Trường chủ trì, nhiều vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối  với sự phát triển bền vững của ĐBSCL đã được đề cập đến.

Phiên chuyên đề nằm trong khuôn khổ chương trình Hội nghị Phát triển bền vững Đồng Bằng Sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu diễn ra  ngày 26.09, tại Thành phố Cần Thơ.

lu
Cần có giải pháp sống chung với lũ.

Mở đầu phiên chuyên đề, đại diện Cục Quản Lý Tài Nguyên Nước đã trình bày thực trạng - thách thức  và đưa ra định hướng quản lý, sử dụng tài nguyên nước nhằm phát triển bền vững ĐBSCL.

Theo đó, Cục Quản Lý Tài Nguyên Nước nhận định tài nguyên nước là nền tảng cơ bản để phát triển kinh tế-xã hội. Để giải quyết vấn về tài nguyên nước, bảo đảm khai thác, sử dụng đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội bền vững vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay, đòi hỏi phải có cách nhìn nhận mới về cách thức quản lý, sử dụng nguồn nước.

Mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã hội phải dựa trên khả năng thực tế của nguồn nước, cân bằng nước, phù hợp với các xu thế diễn biến nguồn nước trong tương lai và phải bảo đảm tính tổng thể, thống nhất toàn vùng, đồng thời phù hợp với từng tiểu vùng.

Trước hết, hoạt động phát triển kinh tế - xã hội phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các quy hoạch phát triển trên phạm vi không gian chung của cả vùng, nhưng không phá vỡ tính đặc thù của từng tiểu vùng. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, các quy hoạch ngành, lĩnh vực, đặc biệt là quy hoạch thủy lợi, cấp nước, giao thông thủy,  nông  nghiệp,  nuôi  trồng  thủy  sản  phải  trên  cơ  sở  khả  năng thực tế của nguồn  nước  và  những  xu  thế  biến  đổi  của  nguồn  nước  trong  tương lai.

Đồng thời, phải bảo đảm các yêu cầu cơ bản đối với từng tiểu vùng: sống chung với lũ - tại vùng trên; bảm đảm nước ngọt, chống lũ an toàn - tại vùng giữa và sống chúng với mặn, lợ ở vùng ven biển.

Thứ hai, quy hoạch tài nguyên  nước,  các  chính sách về quản lý, sử dụng nước phải được đặt trong bối cảnh tác động kép, xu thế biến đổi của tài nguyên nước trong tương lai, kết hợp với những dự báo dài hạn để có các giải pháp phù hợp bảo đảm cấp nước an toàn cho toàn vùng và từng tiểu vùng tiết kiệm nước ngọt, sống chung với hạn và mặn, đảm bảo nước ngọt cho sinh hoạt của người dân và đáp ứng các yêu cầu cơ bản đối với từng tiểu vùng như đã nêu trên.

Thứ ba, cần có cơ chế quản lý, giám sát việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông nghiệp, thủy lợi, phòng, chống lũ, giao thông, xây dựng...bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trên toàn vùng, không phá vỡ các yêu cầu cơ bản đối với từng tiểu vùng và phải cân nhắc, xem xét kỹ, ưu tiên các giải pháp không hối tiếc.

Thứ tư, không thể tách rời tài nguyên nước của ĐBSCL với những vấn đề về khai thác, sử dụng nước ở thượng nguồn sông Mê Công. Vấn đề cơ bản, cốt lõi là giải quyết trên phạm vi toàn lưu vực, bao gồm cả 6 quốc gia có chung dòng sông Mê  Công.

Để  bảo đảm  an ninh nguồn nước  đối với đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh các tác động kép, cần tiếp tục kiên trì hợp tác, đấu tranh bằng các hình thức đa dạng, phù hợp, trên nhiều diễn đàn nhằm bảo đảm khai thác sử dụng công bằng hợp lý nguồn nước chung của 6 quốc gia trên lưu vực sông Mê Công và bảo đảm sử dụng nước ở bất kỳ một quốc gia nào cũng không được gây hại  đáng  kể  cho  các  quốc  gia  khác  theo  Công  ước  về  Luật  sử  dụng các  nguồn nước liên quốc gia cho mục đích phi giao thông thủy và thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, Cục Quản Lý Tài Nguyên Nước cũng đưa ra những định hướng cụ thế ứng với từng vùng

Đối với Vùng trên của ĐBSCL - sống chung với lũ, cần bảo đảm yêu cầu sống chung với lũ và trữ nước. Theo đó cần phát triển ngành nông nghiệp dựa vào lũ và thực hiện các giải pháp để phòng lũ, tiêu thoát lũ, tạo không gian trữ lũ và dự trữ không gian cho hệ thống tiêu thoát lũ, kiểm soát lũ.

bn
Sông nước ĐBSCL

Đối với vùng giữa ĐBSCL, phải bảo đảm yêu cầu cung cấp nước ngọt, chống lũ an toàn cho các khu vực trọng yếu. Theo đó, cần thực hiện các biện pháp để kiểm soát nước ngọt, nước mặn tại các dòng sông, trữ nước ngọt trong kênh, rạch, chống lũ an toàn cho các đô thị, khu công nghiệp, khu vực nông thôn và các khu vực quốc phòng, an ninh và các giải pháp để bảo đảm cung cấp nước ngọt cho nội vùng và vùng ven biển.

Cuối cùng, ở vùng ven biển với chủ trương thực hiện sống chung với nước mặn. Vì vậy cần chuyển đổi căn bản sang nền kinh tế nước lợ, nước mặn và thực hiện cácgiải pháp bảo vệ bờ biển theo hướng kết hợp khôi phục, phát triển, mở rộng không gian rừng ngập mặn kết hợp với công trình gia cố bờ biển ở những khu vực thích hợp; thực hiện giải pháp công trình mềm (không kết hợp với đường giao thông, tạo không gian để phát triển rừng ngập mặn ngoài đê...).

Để bảo đảm quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên nước vùng ĐBSCL, đáp ứng các yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế, xã hội theo hướng phù hợp với quy luật tự nhiên, hài hòa giữa các ngành, địa phương và bảo quản lý tổng hợp, thống  nhất  tài  nguyên  nước  trên  toàn  vùng,  trong  thời  gian  tới cần  tập  trung  rà soát, điều chỉnh, bổ sung các chính sách, pháp luật về tài nguyên nước cho phù hợp.

Đồng thời, xây dựng và vận hành mạng quan trắc, giám sát tài nguyên nước, xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp dùng chung cho cả vùng; xây dựng quy hoạch tài nguyên nước.... Cùng với đó cần phải đổi mới cơ chế điều phối, giám sát các hoạt động khai thác, sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước vùng ĐBSCL, gắn với các hoạt động khai thác, sử dụng nước ở thượng nguồn.

Thùy Dung-Minh Quang

;
.
.
.