Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định: Bảo đảm sinh kế cho người dân là trọng tâm, không để người dân đồng bằng nào rơi lại phía sau! - Nông Thôn Việt

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định: Bảo đảm sinh kế cho người dân là trọng tâm, không để người dân đồng bằng nào rơi lại phía sau!

Thứ Tư, 27/09/2017, 18:16 [GMT+7]

Chiều 27.9, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã phát biểu kết luận hội nghị.

Ông đánh giá cao kết quả của 2 ngày làm việc liên tục của hơn 1000 đại biểu tham dự bao gồm hàng trăm nhà khoa học, lãnh đạo các địa phương, các cơ quan ngoại giao, các định chế tài chính lớn… với gần 100 ý kiến, tham luận đã được trình bày.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao đổi với các đại biểu
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trao đổi với các đại biểu

Ông cho biết Chính phủ sẽ hết sức lắng nghe và tiếp thu đầy đủ các ý kiến, đồng thời tiếp tục kêu gọi mọi người đóng góp ý kiến để các vấn đề được làm sang rõ hơn nữa, giúp cho việc xây dựng ĐBSCL thành công hơn nữa. Thủ tướng khẳng định ngay trong tháng 9 sẽ có một Nghị quyết về việc phát triển vùng ĐBSCL. Và tất cả các phát biểu của các đại biểu sẽ được tập hợp thành kỷ yếu để làm tài liệu nghiên cứu chung về vùng ĐBSCL.

Thủ tướng khẳng định ĐBSCL sau 42 năm giải phóng, 30 năm đổi mới đã có những đóng góp mang ý nghĩa rất quan trọng đối với đất nước trong đó có việc xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp và đảm bảo an ninh lương thực.

Tuy nhiên, ĐBSCL hiện đang tồn tại rất nhiều thách thức trong việc phát triển kinh tế và đối mặt với BĐKH. Thứ nhất là việc nước biển xâm nhập là ảnh hưởng nặng nề nhất đến việc canh tác và chất lượng của  những vùng trồng lúa.

Thứ hai là việc khai thác tài nguyên nước trên thượng nguồn sông Mê Công đã làm giảm lượng nước, gây hạn hán trên diện rộng trong thời gian qua.

Thứ ba là việc các hoạt động kinh tế cường độ cao gây nhiều tổn thương và hệ luỵ cho ĐBSCL; mức độ ngày càng nghiêm trọng cho môi trường nước, đất và người dân. Hiện nay trên chiều dài 431km đã có hơn 800 điểm sụt lở, gây nguy hoại đến sinh kế của người dân. Thứ tư là vấn đề nguồn lực và đào tạo, năng lực nhân lực cao có xu hướng đi ra khỏi vùng, đây là thách thức quan trọng và cần xử lý ngay và lập tức.

Các đại biểu tham dự hội nghị
Các đại biểu tham dự hội nghị

Đây không phải là dự báo mà là hiện hữu, phải nhận thức xử lý một cách biện chứng. Ông cho rằng: Phải giữ được đất, được nước và đặc biệt là được người thì mới xây dựng được ĐBSCL thành công.

Định hướng của Chính phủ về xây dựng ĐBSCL không chỉ là vựa lúa lớn nhất cả nước mà phải là nền kinh tế nông nghiệp thông minh bền vững có giá trị cao trong khu vực và thế giới. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ cao vào nông nghiệp, thay đổi cơ cấu cây trồng để tăng hiệu quả sản xuất.

Về các quan điểm, ông yêu cầu: Kiến tạo, phát triển bền vững trên cơ sở chuyển hoá thách thức, biến thách thức thành cơ hội, bảo đảm cuộc sống ổn định và khá giả cho người dân. Thay đổi tư duy phát triển từ sản xuất lúa sang kinh tế nông nghiệp, chú trọng chất lượng hơn số lượng.

Không thay đổi quy luật tự nhiên, chọn mô hình thích ứng  theo tự nhiên, phát triển phương thức sống chung với lũ, với khô hạn, với mặn trong đời sống. Lấy con người làm trọng tâm phát triển. Xác định BĐKH là xu hướng tất yếu, coi nước lợ nước mặn, nước biển dâng là nguồn lực tài nguyên.

Thủ tướng đưa ra những chủ trương, định hướng mang tính chiến lược. Theo đó, phát triển ĐBSCL phải lấy con người làm trung tâm, coi trọng chất lượng hơn số lượng, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu. Không chỉ chú trọng nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn phải bảo tồn được các giá trị văn hoá, lịch sử, bảo vệ môi trường sinh thái.Chủ trương sống chung và thích nghi với lũ.

Coi nước mặn, nước lợ cũng là nguồn tài nguyên. Sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nước, đất đai, đặc biệt chú trọng vùng duyên hải ven biển, vùng kinh tế. Đảm bảo hài hoà với thiên nhiên, văn hoá con người đồng thời kế thừa thành tựu, giá trị nhân văn.

Khi tiếp cận vấn đề phải mang tính tổng thể, liên ngành, liên vùng, liên kết với TPHCM, liên kết với toàn miền Nam và liên kết với các tổ chức quốc tế. Ưu tiên đầu tư vào các công trình cấp bách, “không hối tiếc”, chú trọng các giải pháp phi công trình.

Chủ động hợp tác với các nước thuộc tiểu vùng sông Mê Công trên cơ sở cùng có lợi, sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên nước và các tài nguyên khác có liên quan.

Về các công việc cụ thể, Thủ tướng yêu cầu: Về quy hoạch, xây dựng quy hoạch tích hợp, tổng thể, bền vững đặt trong bối cảnh có nhiều biến động dưới tác động của BĐKH. Rà soát quy hoạch của các địa phương.

Quy hoạch mới phải chuyển từ sống chung với lũ sang chủ động sống chung với lũ. Không chỉ quan tâm đến vùng nước trong bờ mà còn phải quan tâm  đến cả vùng nước ven bờ. Các quy hoạch phải mang tính khách quan, khoa học.Đảm bảo đến năm 2050, ĐBSCL có trình độ phát triển khá và trình độ tổ chức xã hội tiên tiến, phấn đấu GDP đầu người đạt 10.000 USD. Đồng thời những tài nguyên quan trọng phải được bảo tồn.

Đại biểu trao đổi tại hội nghị
Quang cảnh hội nghị của chính phủ.

 

Quan điểm của Chính phủ trong việc phát triển bền vững ĐBSCL là phát triển để phục vụ người dân, giảm khoảng cách giàu nghèo.Tổ chức không gian tổng thể theo hướng khai thác hiệu quả đất, nước gắn liền với con người. Tạo không gian trữ nước, sống chung với mặn, lợ vùng ven biển, bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên.

Phát triển công nghiệp xanh, ít rác thải. Tập trung phát triển công nghiệp chế biến, phát triển du lịch dựa trên sinh thái như du lịch miệt vườn, du lịch sông nước, du lịch sinh thái…

Khắc phục nhanh những quy hoạch chồng chéo, tình trạng thiếu phối hợp, cần tạo nên sức mạnh mang tính tổng hợp. Liên kết chuỗi để nâng cao sức cạnh tranh. Cơ chế điều phối vùng phải được nhanh chóng thành lập ngay sau hội nghị.

Trong nông nghiệp, với điều kiện nguồn nước khan hiếm, cần chọn cây trồng ít dùng nước, xen canh, lúa cá, lúa tôm. Cơ cấu lại và phát triển bền vững nền nông nghiệp, đảm bảo năng suất và tính cạnh tranh. Đảm bảo sự phát triển của những vùng lúa ăn chắc.

Giảm trồng những loại cây dùng nhiều nước mà giá trị không cao. Khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào hoạt động sản xuất ngay từ đầu vì họ chính là người cuối cùng chế biến và đưa ra sản phẩm ra thị trường. Tổ chức lại xuất nhập khẩu, nhất là những mặt hàng thuỷ sản, trái cây.

Trong quy hoạch thuỷ lợi cần cải cách hệ thống đê bao, bờ bao, đảm bảo tính biện chứng, khoa học.Hạn chế làm nhiệt điện, than, nếu làm phải cố gắng hạn chế tối đa sự ảnh hưởng đến môi trường. Tận dụng tài nguyên gió, năng lượng mặt trời.

Về giao thông, tận dụng những lợi thế của vùng để phát triển các tuyến giao thông đường thuỷ, đảm bảo liên thông liền mạch, phục vụ lưu thông hàng hoá, phát triển du lịch. Về giáo dục, đào tạo, dạy nghề, Thủ tướng đề ra yêu cầu khá cao trong việc đầu tư vào nguồn nhân lực, đưa ĐBSCL thành thung lũng của sự sáng tạo trong nền nông nghiệp đa chức năng. Không chỉ ứng dụng khoa học công nghệ mà còn phải sáng tạo ra những cái mới.

Về tài chính, nghiên cứu thành lập Quỹ phát triển ĐBSCL với nhiều nguồn lực khác nhau. Đến năm 2020 sẽ giải ngân có hiệu quả 1 tỉ đô la. Phát huy vai trò của thành phần tư nhân trong phát triển ĐBSCL. Tạo điều kiện thuận lợi cho tư nhân. Trong hợp tác quốc tế: Phải chủ động hợp tác với các nước trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, mở rộng thị trường. Tranh thủ sự hỗ trợ về vốn, kinh nghiệm, công nghệ từ các nước như Hà lan, Úc, Israel…

Ông cũng nêu một số giải pháp khác đáng lưu ý như: Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về ĐBSCL; Xây dựng chương trình thích ứng với BĐKH có mục tiêu dài hạn trong đó coi trọng vai trò của doanh nghiệp, thành phần tư nhân. Theo ông, “làm mà không có giám sát, không biết đến hiệu quả thì như “nước đổ lá khoai””, vì vậy, ít nhất 2 năm 1 lần mở diễn đàn để bàn bạc, thảo luận, đề ra giải pháp cụ thể, khoa học, theo dõi tiến trình thực hiện.

Một điều vô cùng quan trọng mà ông đã lưu ý chính là công tác truyền thông. Chính quyền, người dân phải nhận thức và hiểu biết đầy đủ thì mới có thể tìm ra lối đi phù hợp. Phải vận động nhân dân tham gia, đóng góp ý kiến. Người dân có quyền đánh giá, giám sát doanh nghiệp, nhà nước.

Cuối cùng, ông khẳng định: Việt Nam đã hoàn thành sớm và tốt các mục tiêu Thiên niên kỷ và được quốc tế đánh giá cao. Việt Nam tiếp tục quyết tâm hoàn thành sớm các mục tiêu phát triển bền vững trước năm 2030. Trong đó ĐBSCL cũng sẽ hoàn thành các mục tiêu.Chúng ta sẽ không để người dân đồng bằng rớt lại phía sau!

Trần Toàn – Minh Quang – Thuỳ Dung

;
.
.
.
.