Long An - bao giờ hết khát? - Nông Thôn Việt

Long An - bao giờ hết khát?

Thứ Hai, 07/12/2020, 08:31 [GMT+7]

Đầu năm 2020, Long An là địa phương thuộc ĐBSCL kêu... khát nước. Hàng loạt huyện của tỉnh Long An, trong đó đặc biệt là Cần Giuộc, Cần Đước, Tân Trụ rơi vào tình trạng hạn mặn kéo dài, thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Cuối năm 2020, chuẩn bị cho năm 2021, tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho dân Long An liệu có lặp lại?

 

Lắp đặt tuyến ống nước tại đường Nguyễn Trung Trực, Thị trấn Tân Trụ.
Lắp đặt tuyến ống nước tại đường Nguyễn Trung Trực, Thị trấn Tân Trụ.

Những tín hiệu vui

Long An có hai dòng sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây chứa đầy nước ngọt chảy xuyên địa bàn tỉnh. Lý ra với địa thế như vậy, Long An phải là địa phương dồi dào nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt cư dân. Tuy nhiên, trước tình trạng biến đổi khí hậu, hạn măn xâm nhập nghiêm trọng Long An lại thiếu nước ngọt.

Mùa khô năm 2016, mặn xâm nhập đến gần khu vực chợ Trà Cú huyện Đức Hòa, cách cửa sông Soài Rạp khoảng 100 km... Mùa khô năm 2019, mức độ mặn xâm nhập qua hai con sông Vàm Cỏ còn nghiêm trọng hơn, vượt qua huyện Đức Hòa, đe dọa một phần hạ nguồn Đồng Tháp Mười. Các huyện hạ lưu sông Vàm Cỏ như Cần Đước, Cần Guộc, Tân Trụ... nhiễm mặn hầu khắp, ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt. Nhiều xã thiếu nước ngọt, cư dân phải mua nước sinh hoạt đến cả trăm ngàn đồng một mét khối...

Để giải quyết tình trạng thiếu nước sinh hoạt khi mùa khô đến, nhiều địa phương đã chủ động đầu tư trang bị các trạm xử lý - lọc nước mặn thành nước ngọt như ở 3 xã Tân Phước Tây, Bình Trinh Đông và Nhựt Ninh của huyện Tân Trụ. Hệ thống lọc nước tại Nhà Văn hóa ấp 5 xã Tân Phước Tây, từ tháng 03/2020, có khả năng lọc 10 khối nước nhiễm phèn, nhiễm mặn cho ra 3 khối nước ngọt mỗi giờ. Trạm lọc nước tại đây sử dụng pin năng lượng mặt trời lắp đặt trên mái nhà, không những đủ nguồn điện cung cấp cho hệ thống máy lọc, mà còn dôi ra bán cho công ty điện lực. Kinh phí thu được từ bán điện được dùng để mua các bình chứa nước để người dân có nhu cầu chỉ cần đến chở về.

Xã Nhựt Ninh - một xã vùng sâu của huyện Tân Trụ, những năm trước Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Long An phải huy động xe quân dụng chở nước ngọt về cấp phát miễn phí cho hơn 700 hộ dân. Chính quyền địa phương khắc phục phần nào bằng cách khoan sâu xuống 270m đất để lấy nước ngầm. Tuy nhiên, chỉ đến khi các tuyến đường ống cấp 2 được đầu tư lắp đặt, đưa nước từ các trạm cấp nước của Công ty cổ phần Cấp thoát nước Long An và Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường nông thôn tỉnh Long An về đây thì tình hình thiếu nước mới được cải thiện.

Ông Trần Hồng Phong, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND xã Nhựt Ninh cho hay: “Đến nay toàn bộ hộ dân trong xã đã được sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó tỷ lệ sử dụng nước sạch đạt trên 65%, đạt tỷ lệ sử dụng nước sạch chuẩn Nông thôn mới”.

Không chỉ Tân Trụ, tại 2 huyện Cần Giuộc, Cần Đước, tình trạng thiếu nước sinh hoạt cũng được khắc phục đáng kể. Đơn cử như huyện Cần Giuộc từ hơn 3.200 hộ dân thiếu nước sinh hoạt thường xuyên, giờ chỉ còn khoảng gần 1.000 hộ. Công ty Cổ phần Cấp nước Nhà Bè (thuộc Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn Sawaco, TP.HCM) cũng đã “chi viện” 30.000m3 nước sạch/ ngày đêm phục vụ nhu cầu của 8.000 hộ dân các xã Long Hậu, Phước Lại, một phần Phước Vĩnh Tây và Phước Vĩnh Đông.

Đối với những vùng lâu nay các tuyến đường ống nước sạch không đưa tới được..., ngoài giải pháp đào giếng và xử lý bằng clorin, thì chính quyền địa phương cũng đã lắp đặt hệ thống máy lọc nước và bình chứa nước tập trung cung cấp tạm thời cho người dân sử dụng qua giai đoạn khó khăn mùa khô, chờ các tuyến ống dẫn nước được lắp đặt và đấu nối hoàn chỉnh.

Theo Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh Môi trường nông thôn tỉnh Long An, để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến đời sống của người dân, cụ thể là tình trạng thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô hạn, từ 2017 đến nay, thông qua các nguồn vốn xã hội hóa, tỉnh Long An cũng đã mua 49 máy lọc nước mặn (trị giá 6,5 tỷ đồng) cung cấp trên 1.500 bồn chứa nước sạch (trị giá 1,5 tỷ đồng) tập trung cho các xã vùng hạ trên địa bàn.

Bên cạnh đó, tỉnh còn tạo điều kiện cho người dân sinh sống phân tán tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng chính sách xã hội để lắp đặt các bể trữ nước và các thiết bị lọc quy mô hộ gia đình nhằm ứng phó với hạn mặn.

Tỉnh Long An cũng đã đầu tư tuyến ống chính dẫn nước từ Nhà máy cấp nước Nhị Thành (huyện Thủ Thừa) để đưa nước sạch về khu vực Chợ Trạm (huyện Cần Đước). Đến cuối tháng 04/2020, hệ thống đường ống chính dẫn nước này đã được triển khai đầu tư xong với công suất hơn 20.000m3/ ngày, đêm. Nhờ đó, cơ bản giải quyết được tình trạng thiếu nước sinh hoạt ở các xã vùng hạ của huyện này.

Cần giải pháp căn cơ

Ông Nguyễn Thanh Truyền - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Long An cho biết: “Hiện nay trên địa bàn nông thôn của tỉnh Long An có 1.547 trạm cấp nước cung cấp cho trên 250.000 dân. Với việc đầu tư nâng cấp và mở rộng các hệ thống tuyến ống cung cấp nước và trữ nước về các vùng như Cần Giuộc, Cần Đước, Tân Trụ... nguy cơ thiếu nước dành cho sinh hoạt và sản xuất sẽ giảm đáng kể so với những tháng đầu năm 2020”.

Một bể dự trữ nước ngầm tại xã Phúc Ninh, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An.
Một bể dự trữ nước ngầm tại xã Phúc Ninh, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An.

Tuy nhiên, những nỗ lực của chính quyền và các ban ngành chức năng Long An chỉ là giải pháp ứng phó, cục bộ. Toàn tỉnh Long An, với dân số hơn 2 triệu người, chỉ có 35 nhà máy cấp nước được đầu tư hệ thống xử lý hiện đại, công suất gần 206.000m3/ ngày đêm, trong khi nhu cầu nước sạch của tỉnh Long An là trên 420.000m3/ngày đêm. Nếu tính cả hơn 1500 trạm cấp nước, cũng mới chỉ cung cấp nước sạch được cho gần 52% dân số. Tình trạng cư dân sử dụng nước ngầm vẫn diễn ra khá phổ biến...

Như trên chúng tôi đã đề cập, Long An có nguồn nước mặt dồi dào từ hai dòng sông Vàm Cỏ hoàn toàn đủ năng lực cung cấp nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt của cư dân toàn tỉnh. Vấn đề quan trọng là cần có giải pháp bảo vệ nguồn nước trước tình trạng xâm nhập mặn và nguồn vốn để đầu tư xây dựng các nhà máy cấp nước có thiết bị xử lý hiện đại, công suất lớn. Trong điều kiện ngân sách của địa phương chưa đủ để đầu tư “trọn gói” các nhà máy xử lý nước thì có thể kêu gọi xã hội hoá.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp Long An, kế hoạch đầu tư công cấp nước nông thôn giai đoạn 2021 - 2025 của tỉnh Long An là theo hướng quy mô lớn. Tỉnh đã kêu gọi các nhà đầu tư cấp nước mặt quy mô lớn về đầu tư và đã có một số doanh nghiệp hưởng ứng tích cực như Dự án của Công ty cổ phần AquaOne Long An, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thành Long... Nếu được Chính phủ phê duyệt Dự án Nước sạch nông thôn bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu tỉnh Long An thì đến trước năm 2025, ít nhất có trên 65% dân số được sử dụng nước sạch.

Để đạt được mục tiêu thiết thực nêu trên, chính quyền tỉnh Long An cần nỗ lực hơn nữa trong việc xây dựng hoàn chỉnh quy hoạch mạng lưới cấp nước, hệ thống tuyến ống... Và quan trọng hơn là tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế chính sách, thủ tục hành chính... để các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Hy vọng thời gian không xa, nguồn nước ngọt dồi dào từ thượng nguồn sông Vàm Cỏ, sau khi được xử lý tinh khiết, sẽ chảy dồi dào vào mọi gia đình cư dân của các thôn làng vùng hạ các huyện Cần Đước, Cần Guộc. Chấm dứt vĩnh viễn tình trạng “khát” nước ngọt như bấy lâu nay.

ĐẶNG TUẤN

;
.
.
.
.