, //, :: GTM+7
Thứ Bảy, 06/02/2021, 09:09

Bền bỉ như cây di sản ở Trường Sa

Theo ĐOÀN ĐẠI TRÍ (nld.com.vn)

Các cây di sản trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa có giá trị đặc biệt về lịch sử, khoa học, văn hóa và cảnh quan; là biểu tượng chủ quyền Việt Nam ở quần đảo này.

 

Cây phong ba trên đảo Song Tử Tây (ảnh trên) và cây mù u trên đảo Sơn Ca được công nhận là cây di sản Việt Nam.
Cây phong ba trên đảo Song Tử Tây (ảnh trên) và cây mù u trên đảo Sơn Ca được công nhận là cây di sản Việt Nam.

Không chỉ có nắng gió, có bão mưa và nguy hiểm rình rập, trên những hòn đảo xa xôi nơi quần đảo Trường Sa (huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hoà) còn có những cổ thụ rất đặc biệt, đã được công nhận là cây di sản Việt Nam. Đó là món quà quý báu, là sợi dây liên kết mà những thế hệ tiền nhân đi mở cõi để lại cho con cháu đời sau.

Trăm năm nơi sóng dữ

Ngày 5-6-2020, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phối hợp UBND huyện Trường Sa, Lữ đoàn 146, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường tỉnh Khánh Hòa tổ chức lễ công nhận cây di sản Việt Nam cho 4 cây tại các đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Đó là 1 cây phong ba trên đảo Song Tử Tây, 12 cây bàng vuông trên đảo Nam Yết, 2 cây mù u trên đảo Sinh Tồn và đảo Sơn Ca. Đây đều là những cây có tuổi đời khoảng 300 năm, gắn liền với lịch sử khai phá, phát triển của người dân Việt Nam trên những đảo này.

Hồ sơ công nhận cây di sản Việt Nam của cơ quan trên cho biết các cổ thụ còn sót lại này được các quan triều Nguyễn (1802 - 1945) trồng. Nhiều nhà sử học cho rằng trong thời gian đầu đặt chân lên đảo, triều đình nhà Nguyễn cho trồng rất nhiều cây với mục đích thu hút các loài chim biển tới trú ngụ, từ đó lấy phân để làm thuốc nổ.

Trải qua hàng trăm năm, những cây xanh cổ thụ còn sống và phát triển ở Trường Sa chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Việc công nhận đó là những cây di sản không chỉ để cho đời sau hiểu rõ hơn về lịch sử khai phá các hòn đảo ngoài Trường Sa mà còn để gìn giữ, nâng niu hơn những điều đang có.

Nếu ai đã từng đi biển hoặc ra những hòn đảo thuộc quần đảo Trường Sa chắc hẳn đều biết rằng sóng gió nơi ngoài xa đại dương luôn khắc nghiệt hơn trong gần đất liền rất nhiều. Cụ thể, cùng một cấp gió nhưng ở đất liền, nó sẽ yếu hơn rất nhiều ngoài biển bởi trong đất liền có nhiều công trình, vật cản đồi núi. Gió cấp 3-4 ở ngoài xa đại dương sẽ mang đến cảm giác mạnh cấp 5-6 trong đất liền. Tương tự, cùng một nhiệt độ nhưng ở ngoài đảo, thời tiết khắc nghiệt hơn. Những tia nắng mặt trời ở đất liền thường bị hấp thụ bớt bởi những vật chất khác, còn ngoài đảo, chúng gần như nguyên vẹn... Đó là những lý do khiến có rất ít loại cây xanh đủ điều kiện để sinh sống tự nhiên ngoài đảo. Ngoài những cây mù u, phong ba, bàng vuông, thông… đến nay, nhiều loại cây không thể trụ vững nơi đảo xa.

Nói vậy để thấy rằng tồn tại tới mấy trăm năm giữa bão gió Trường Sa thực sự là một kỳ tích với những cổ thụ. Điều quan trọng hơn, những cây di sản quý báu này có giá trị đặc biệt về lịch sử, khoa học, văn hóa và cảnh quan; là biểu tượng chủ quyền Việt Nam ở quần đảo Trường Sa.

Gắn bó đất, cây và con người

Tôi nhớ rõ buổi trưa tới đảo Song Tử Tây trời khá nắng nóng, cộng thêm gió biển thổi vào rát cả mặt nhưng mọi người trong đoàn chúng tôi cảm thấy mát mẻ khi đặt chân lên đảo. Nơi đây hiện nay là một thế giới của rất nhiều loài cây khác nhau. Những cây ở đảo không chỉ giúp mang đến bóng mát, chắn gió, sóng biển mà còn có thể "che mắt" kẻ thù từ xa.

Trong vô vàn cây cối ấy, những chiến sĩ dẫn chúng tôi tới thăm cây phong ba 300 tuổi. Cây có chiều cao chừng hơn 20 m nhưng tán rất rộng, um tùm một góc đảo. Gốc cây có lẽ phải 2 người ôm mới hết.

Trong rất nhiều điều đặc biệt ở Song Tử Tây, có lẽ cây phong ba di sản này là điều đặc biệt nhất. Nó chứng minh cho sự gắn bó giữa đất, cây và con người nơi đây. Bắt đầu được gầy dựng bởi cha ông của nhiều thế hệ đi trước, cây phong ba bền bỉ ở nơi đầu sóng ngọn gió, chứng minh người dân Việt Nam đã đặt chân lên Trường Sa từ rất lâu.

Theo quan sát của tôi, dù không còn khai thác phân chim làm thuốc nổ như thời triều Nguyễn nhưng những cây trên đảo Song Tử Tây hiện có rất nhiều chim. Các cán bộ, chiến sĩ trên đảo bảo rằng mùa mưa bão về, số lượng chim còn nhiều hơn. Thậm chí có những đêm, cả ngàn con chim biển bay về đậu kín các cây trên đảo. Trước những trận bão, chim thường cảm nhận được và tìm tới những hòn đảo giữa mênh mông đại dương trú ngụ.

Nhưng không chỉ có vậy, theo những cán bộ, chiến sĩ trên đảo, để cây phong ba được xanh tốt, phát triển như ngày nay, suốt mấy chục năm qua, mọi người đã bỏ ra nhiều công sức để chăm sóc, bảo vệ. Những đợt bão lớn, cây cũng phải được cắt tỉa cẩn thận nhằm tránh bật gốc. Việc cây ngoài đảo bật gốc thì không lạ mà thực tế đã diễn ra khá thường xuyên. Nhiều trận bão lớn, hàng loạt cây trồng bị gãy đổ, bật gốc khiến việc cán bộ, chiến sĩ trồng lại cây mới sau mùa bão gió đã thành thói quen.

Hai cây mù u di sản trên đảo Sơn Ca và đảo Sinh Tồn cũng rất đặc biệt. Loài cây này có tán rộng nhưng ít nhánh, thấp, gốc to và rễ dài. Nhờ những đặc điểm đó mà cây có thể đứng vững qua mấy trăm năm tới ngày nay. Trên đảo Sinh Tồn, một vài công trình kiến trúc còn được xây gần cây mù u di sản để che chắn bớt bão gió, giúp cây sống thuận lợi hơn.

Thật lòng, đi dưới tán cổ thụ ngoài đảo xa mang đến cho người ta cảm giác yên bình đến lạ lùng. Nó dường như làm dịu đi những bão giông và hiểm nguy nơi đại dương xa xôi vậy... 

Những cây di sản vẫn đứng vững và màu xanh của rất nhiều loài cây mới đã và đang được các chiến sĩ ở Trường Sa trồng, chăm sóc, phủ màu xanh trên các đảo như nhắc nhớ chúng ta ra sức bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Đó cũng là điều mà cha ông đi mở cõi đã gây trồng, gửi gắm cho các thế hệ mai sau.

Theo ĐOÀN ĐẠI TRÍ (nld.com.vn)

 

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất