, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 08/08/2022, 15:11

Cây mù u ngày càng có giá

MỘC LAN
(nld.com.vn)
Khi các nhà nghiên cứu cũng như các doanh nghiệp chung tay mở ra cơ hội xuất khẩu cho sản phẩm nông nghiệp, nông dân an tâm hơn bắt tay đầu tư trồng loại cây bản địa có giá trị như mù u.

Trong phát triển đa dạng sinh học, cây bản địa luôn được chú trọng, nhất là những giống cây có giá trị trong việc phát triển kinh tế của địa phương. Việt Nam có nhiều cây bản địa có giá trị cao nhưng lâu nay chưa được chú trọng phát triển. Một trong số đó là cây mù u.

Gắn bó, gần gũi với dân quê

Mù u thuộc họ cồng, có nguồn gốc từ Đông Phi, bờ biển Nam Ấn Độ đến Malaysia và Úc. Ngày nay, cây được trồng rộng rãi ở các vùng nhiệt đới, nhiều nhất là trên đảo Thái Bình Dương. Tại Việt Nam, cây mù u mọc hoang ở khắp nơi và được người dân nhiều nơi trồng khá phổ biến, đặc biệt là tại các tỉnh miền Tây (Vĩnh Long, Bến Tre, Cà Mau…). Sản lượng hạt lên đến hàng trăm tấn mỗi năm.

Về miền Tây, chúng ta không khó để bắt gặp những rặng mù u, loài cây gần gũi với người dân Nam Bộ, đi vào đời sống ca dao, dân ca: "Bướm vàng đậu trái mù u/ lấy chồng càng sớm, lời ru càng buồn"; "Nhánh mù u con bướm vàng quanh quẩn, Anh bao chiều tàn thơ thẩn qua sông"… Những buổi sáng nắng lên, những chùm mù u nở trắng trong vườn. Mỗi khi có làn gió thổi qua, làn hương của hoa cứ nhè nhẹ thoảng thơm, một mùi thơm rất dễ chịu. Cây mù u đã gắn bó với dân vùng quê bao đời nay bởi những ích lợi mà nó mang lại cho cuộc sống của họ.

Mù u là loài cây to, chiều cao khoảng từ 20 - 25m, cành thấp và tán rộng. Cành non màu lục, tròn, nhẵn, khi về già cành càng chuyển sang màu nâu. Lá mọc đối, phiến lá dày và tương đối cứng. Hoa màu trắng mọc ở kẽ lá và đầu cành, kích thước khá to, rộng chừng 25 mm. Hoa có 4 cánh, có mùi thơm. Quả hạch, hình cầu, vỏ ngoài mỏng, vỏ trong dày, nhân cứng màu xanh, khá tròn. Quả mù u khi chín sẽ chuyển sang màu vàng hoặc đỏ nâu..

Thời xưa, người dân miệt vườn Nam Bộ thường trồng mù u quanh vườn để dùng vào nhiều công việc. Cây gỗ lớn được dùng làm cột dựng nhà, cây nhỏ hay không thẳng được xẻ lấy ván đóng tủ, bàn… Loại gỗ này rất bền, ít bị mối mọt, thời gian sử dụng lâu dài. Lá mù u rụng, được nhóm lại rồi đốt lên đuổi muỗi. Để thắp sáng, người ta nhặt trái mù u rụng, phơi khô, xỏ xâu rồi đốt lên hoặc ép dầu thắp đèn. Đèn mù u tỏa sáng những xóm nghèo, thắp lên niềm hy vọng đổi đời.

Mở đường xuất khẩu

Nhân hạt mù u chứa 50,2 - 73% dầu màu vàng lục; vỏ hạt chứa (-+) leucocyanidin. Vỏ cây chứa 11,9% tanin, acid hữu cơ, saponin triterpen, phytosterol, coumarin. Mủ của quả có một phần không tan trong cồn gồm các glycerid, và phần tan trong cồn chứa tinh dầu, nhựa và các lacton phức hợp (dẫn xuất coumarin): calophyllolid, mophyllolid, acid calophyllic.

Ngày nay, khi biết được nhiều công dụng của cây mù u, người dân đã sử dụng những nguyên liệu của cây mù u để tạo ra những sản phẩm dược liệu, gia dụng phục vụ đời sống con người. Mù u có thể làm sáp thơm, tinh dầu chữa bệnh, làm đẹp, gel lạnh, xà phòng… Dầu mù u thô, rất sánh và màu xanh lục sẫm, vị đắng; được dùng để trị ghẻ lở, vết thương, vết bỏng, hay các bệnh ngoài da, mau lành mà không để lại sẹo. Dầu ép từ hạt cũng được sử dụng trong bào chế các loại mỹ phẩm chăm sóc da và tóc.

Mặc dù có giá trị tiềm năng song dầu mù u chưa được quan tâm sử dụng cũng như thương mại hóa vì nhiều nguyên nhân. Theo đánh giá của các nhà chuyên môn, dầu mù u của Việt Nam có màu sắc quá đậm và độ rít cao do quá trình ép sử dụng phương pháp thủ công khiến một lượng lớn nhựa từ hạt lẫn cùng dầu; tình trạng lẫn nhiều nhựa trong dầu cũng làm giảm tác dụng của dầu trên da. Việc xuất khẩu dầu mù u làm nguyên liệu cũng rất khó khăn do dầu của Việt Nam chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, đặc biệt là tiêu chuẩn "organic".

Một nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An cùng 3 doanh nghiệp Việt Nam đã nghiên cứu phát triển thành công quy trình tinh chế và sản xuất dầu mù u. Sản phẩm này đã được đăng ký Tiêu chuẩn nguyên liệu mỹ phẩm tự nhiên (COSMOS) do tổ chức ECOCERT, Pháp chứng nhận. Tiêu chuẩn này cho phép sản phẩm xuất khẩu sang châu Âu.

Với hướng đi này, các nhà nghiên cứu cũng như các nhà đầu tư, các doanh nghiệp chung tay đang mở ra cơ hội cho cây mù u, có được một thị trường xuất khẩu rộng lớn, giúp nông dân an tâm hơn khi bắt tay đầu tư trồng loại cây bản địa có giá trị này.

Cây mù u cũng là loại cây dễ trồng, dễ sống và mang lại giá trị kinh tế cao, rất thích hợp để phát triển cây công nghiệp, nhất là ở những vùng đất có điều kiện khắc nghiệt, khó trồng những loại cây khác. Với chuỗi kết nối nhà nông - nhà nghiên cứu - doanh nghiệp để tạo ra sản phẩm có giá trị cao, cây mù u trở thành cây trồng nên được đầu tư mở rộng diện tích trồng ở nhiều nơi, giúp người dân có thể cải thiện cuộc sống. 

Nhiều giá trị khác

Cây mù u còn giá trị nổi bật khác là loại cây phong thủy, phần lớn biểu tượng đến từ hình ảnh những bông hoa của cây và dáng cây: dáng cây tượng trưng cho sự che chở, bao bọc còn hoa tượng trưng cho sự thơ ngây, tươi trẻ, biểu tượng cho mối tình vẹn tròn. Cây rất thích hợp trồng trong các khuôn viên rộng như công viên, khuôn trang lớn.

Giá gỗ mù u trên thị trường thường khoảng 1,8 triệu đồng/m3 đối với gỗ tròn và tầm 2 triệu đồng/m3 đối với gỗ xẻ các quy cách dài trên 3m. Với gốc mù u 60 năm tuổi, giá bán lên đến 1,2 tỉ đồng... Quả mù u hiện được bán trên thị trường với giá khoảng 200.000 - 300.000 đồng/kg.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Xu thế lựa chọn và tiêu dùng thực phẩm hiện nay của người dân là sản phẩm vừa an toàn sức khỏe, cũng vừa an toàn với môi trương sống. Đây là tiền đề cho một nền nông nghiệp xanh toàn cầu nói chung, hướng đến nông nghiệp xanh nói riêng tại Việt Nam. Do đó, phát triển nông nghiệp xanh đang dần được quan tâm và phát triển.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất