, //, :: GTM+7
Thứ Ba, 19/07/2022, 07:42

Đường 20 Quyết Thắng: Bốn tháng “mở đường thắng lợi”

Nhóm tác giả
(Sách Đường 20 Quyết Thắng)
Trong rất nhiều con đường trên “tuyến lửa” của dải đất miền Trung, thì “Đường 20 Quyết Thắng” ở Quảng Bình – không chỉ là đầu mối quan trọng trong chiến lược vận tải của Đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử, đây còn là nơi đối đầu giữa ý chí, lòng quả cảm, trí tuệ con người Việt Nam với bom đạn, vũ khí hiện đại của kẻ xâm lược.

Có thể khẳng định rằng, “Đường 20 Quyết Thắng” đã trở thành biểu tượng cao đẹp về ý chí, niềm tin của cả một thế hệ anh hùng. Bên cạnh đó, nhắc tới “Đường 20 Quyết Thắng”, chúng ta không thể không nhắc tới các “tọa độ lửa” là các trọng điểm như A-T-P (cua chữ A, ngầm Ta lê, đèo Pulanhíc), trọng điểm Trạ Ang, Cà Roòng, km 12, dốc Ba Thang v.v...  Nhân kỷ niệm 56 năm ngày mở “Đường 20 - Quyết Thắng” và chào đón sự kiện khánh thành Đền tưởng niệm Liệt sĩ Trường Sơn tại khu vực Cà Roòng - trọng điểm ATP của “Đường 20 Quyết Thắng”, Nông thôn Việt xin giới thiệu tới bạn đọc gần xa một số bài viết trong cuốn sách: “Đường 20 Quyết Thắng - Lịch sử, địa danh, sự tích và tri ân". Cuốn sách do Hội truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh Việt Nam và Tạp chí Nông thôn Việt phối hợp thực hiện và NXB Thế Giới ấn hành.

Các lực lượng mở Đường 20. (Ảnh tư liệu)

Ngày 21/1/1966, đúng mùng 1 Tết Bính Ngọ, lúc 17 giờ, tại chân dốc Đồng Tiền, Phó Tư lệnh 559 Nguyễn Tường Lân đã phát lệnh nổ loạt bộc phá đầu tiên, mở màn chiến dịch “Chọc thủng Trường Sơn, mở đường thắng lợi”. Tất cả các lực lượng được lệnh đồng loạt thi công từ hai hướng Đông – Tây.

Từ phía Đông, Công trường 20 chịu trách nhiệm thi công từ Phong Nha đến sông Ta Lê do Phan Trầm chỉ huy. Lực lượng thi công gồm: Trung đoàn 10, Trung đoàn 4 và các Tiểu đoàn TNXP (1,2,3) (1) đến từ các tỉnh Nghệ An, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nam Hà,... Đây là địa đoạn khó khăn nhất, khối lượng lớn nhất với các điểm thi công khó như: dốc Đồng Tiền, U Bò, Khe Diêm và đặc biệt là dốc Ba Thang. 

Chiến sĩ Thông tin Trường Sơn.

Tại dốc Ba Thang, các chiến sĩ công binh phải thường xuyên treo mình trên vách đá, mồ hôi thấm ướt lỗ mìn. Sau 15 ngày đêm liên tục thi công với choòng tay và thuốc nổ, Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn 10 đã làm nên kỳ tích: “Hạ gục Ba Thang”.

Mũi phía Tây là Công trường 128 thi công từ Lùm Bùm đến Ta Lê, do Nguyễn Lang chỉ huy, bao gồm: Trung đoàn 5 và 3 đội TNXP (Đội 33,...) thi công Đường 128 hiện có. Tuy khối lượng công việc ít hơn mũi phía Đông nhưng việc thi công cũng không kém phần vất vả do đoạn qua đèo Phu La Nhích dốc dựng đứng, đoạn qua các sông nước rất xiết như Chà Là, Ta Lê.

Chiến sĩ Công binh D2, E10 thi công dốc Ba Thang.

Sau gần bốn tháng thi công, ngày 14/4/1966, hai cánh thi công đã gặp nhau ở khu vực “biên giới Lào – Việt”, con đường vượt khẩu mới mang tên Tuổi Trẻ đã chính thức khai thông. 

Đã có gần 8.000 cán bộ, chiến sĩ, TNXP và dân công hỏa tuyến, hầu hết đang ở lứa tuổi 20, tham gia mở con đường này. Đường 20 đã hoàn thành trong một thời gian kỷ

lục là bốn tháng. Khối lượng thi công cũng là con số khổng lồ: hơn 1 triệu mét khối đào đắp với phần lớn là đào đắp đá, hàng trăm mét ngầm vượt sông suối, hàng trăm cầu cống tạm.

Thanh niên xung phong mở Đường 20 Quyết Thắng. (Ảnh tư liệu)

Đường cơ bản đã thông. Ngày 5/5/1966, một đoàn xe 15 chiếc của Binh trạm 14 chở gạo đi theo đường mới mở đã tiên phong vượt đỉnh U Bò trên Đường 20 đi hướng về Lùm Bùm, và đến đích vào ngày 19/5/1966, mở đầu một giai đoạn mới trong lịch sử vận chuyển cơ giới của Đoàn 559(2) , chào mừng ngày Sinh nhật Bác Hồ.

Tuyến vượt khẩu 20 khai thông đã rút ngắn được quãng đường vận chuyển, tránh được thế độc đạo của Đường 12, xe vận tải chạy được quanh năm, phân tán mục tiêu đánh phá ngăn chặn của không quân Mỹ.


-(1) Lúc này lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) biên chế hoạt động như quân đội, do cán bộ quân đội đứng đầu, lập các tiểu đoàn TNXP trực thuộc BTL 559, sau này gọi là Đội 1, 2, 3 (lúc đó Công trường 20 gọi TNXP Nam Hà là Đội 1, TNXP Hà Tĩnh là Đội 2, TNXP Nghệ An là Đội 3), rồi Đội 23, 25 sau này... chủ yếu trực thuộc Ban Xây dựng 67.

(2) Ngày 14/4/1966, hai mũi thi công nói trên đã gặp nhau ở khu vực ngầm Ta Lê, mặc dù hai mũi thi công đã “hợp long” nhưng thực tế tại thời điểm này còn một số đoạn đường chưa đảm bảo cho việc thông xe an toàn. Ngày 5/5/1966, một đoàn xe 15 chiếc của Binh trạm 14 chở gạo đi theo đường mới mở nhưng đã phải dừng lại trước ngầm A Ki (Km59) vì đường mới còn xấu chưa thể thông xe an toàn. Và đến ngày 31/5/1966 Đường 20 mới chính thức thông xe (Nguồn: “5 trục dọc, 21 trục ngang đường Trường Sơn”, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2019, trang 78 – 79).

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Loại cây có tính ứng dụng cao, mang lại lợi ích kinh tế, môi trường và xã hội thiết thực như thầu dầu sẽ giúp nông dân và địa phương tìm được hướng đi phù hợp, hiệu quả trong việc phát triển kinh tế

Gia vị có vai trò quan trọng trong chế biến thức ăn và rau (hoặc củ, hạt, trái) nêm luôn là thứ gia vị không thể thiếu. Mỗi món ăn có một loại rau nêm khác nhau.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất