, //, :: GTM+7
Thứ Năm, 18/11/2021, 15:00

Giữ sức sống cho văn hóa dân gian

BẠCH THANH
(hanoimoi.com.vn)
Những năm gần đây, huyện Phú Xuyên đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể như: Hò cửa đình - múa hát bài bông ở thôn Phú Nhiêu (xã Quang Trung); hát trống quân ở thôn Phúc Lâm (xã Phúc Tiến) hay nghề nặn tò he thôn Xuân La (xã Phượng Dực)…

Mặc dù huyện Phú Xuyên đang trong quá trình đô thị hóa nhanh, nhưng những loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo này vẫn được duy trì, phát triển và khẳng định sức sống mạnh mẽ.

Hướng dẫn các thành viên nặn tò he tại Câu lạc bộ tò he thôn Xuân La, xã Phượng Dực (huyện Phú Xuyên).

Lưu truyền nét đẹp  văn hóa dân gian

Hát trống quân tại thôn Phúc Lâm (xã Phúc Tiến) là hình thức hát giao duyên, một sinh hoạt văn hóa mang đậm tính cộng đồng làng xã. Để hình thức sinh hoạt dân gian độc đáo này không bị mai một trong cơn lốc đô thị hóa, thời gian qua, chính quyền và người dân địa phương đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn, gìn giữ, lưu truyền.

Theo Chủ nhiệm Câu lạc bộ trống quân thôn Phúc Lâm Kiều Thị Mách, những năm 90 của thế kỷ trước, làng chỉ còn khoảng 5 người có thể biểu diễn và truyền dạy hát trống quân theo hồi ức. Không để điệu hát quê hương trở thành quá khứ, người làng bảo nhau, tự túc sắm phương tiện, trang phục, cùng nhau luyện tập, biểu diễn… Đặc biệt, nhờ sự trợ giúp của chính quyền địa phương, câu lạc bộ hát trống quân được thành lập. Hiện câu lạc bộ có 29 thành viên với nhiều lứa tuổi khác nhau, cao nhất là 90 tuổi, thấp nhất là 8 tuổi.

Bà Kiều Thị Chải, nghệ nhân hát trống quân năm nay đã 90 tuổi, chia sẻ: "Làng xã đã khác xưa nhiều, cứ ngỡ sẽ chìm trong không gian văn hóa hiện đại nhưng ngược lại tiếng trống quân vẫn được người dân yêu mến. Mỗi lần được biểu diễn trên sân khấu, làn điệu trống quân Phúc Lâm luôn được khán giả chào đón. Đó là niềm hạnh phúc lớn nhất đối với thế hệ nghệ nhân già như tôi".

Trong câu chuyện về sức sống của những “chú” tò he, Chủ nhiệm Câu lạc bộ tò he thôn Xuân La (xã Phượng Dực) Đặng Văn Tẫn bộc bạch: "Mặc dù trẻ em ngày nay có nhiều trò chơi hiện đại để giải trí, nhưng con giống tò he vẫn có một sức hút riêng. Nhờ vậy, thành viên Câu lạc bộ tò he thôn Xuân La ngày một đông, đã lên tới 150 người. Cứ khi có điều kiện, các bậc cao niên, người nhiều kinh nghiệm lại tranh thủ thời gian truyền dạy, nâng cao tay nghề cho thế hệ trẻ".

Từ việc tổ chức, duy trì hoạt động và quản lý theo hình thức câu lạc bộ, hàng nghìn người dân trên địa bàn huyện Phú Xuyên đã tham gia các mô hình trình diễn dân gian như hát Ca Trù (Chanh Thôn, xã Nam Tiến), hò cửa đình - múa bài bông (xã Quang Trung), hát trống quân (xã Phúc Tiến), nặn tò he (xã Phượng Dực), hát chèo (xã Tri Trung)... Người dân Phú Xuyên không chỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống mà còn đào tạo được các thế hệ kế cận để gìn giữ, phát triển cho đời sau.

Lan tỏa tinh hoa trong đời sống đương đại

Trong "cơn lốc" đô thị hóa, nhiều loại hình văn hóa phi vật thể ở Phú Xuyên đã khẳng định được vị thế trong cuộc cạnh tranh khốc liệt với các loại hình văn hóa nghệ thuật khác. Để bảo tồn, phát huy di sản văn hóa truyền thống, bà Kiều Thị Mách, Chủ nhiệm Câu lạc bộ trống quân Phúc Lâm đề nghị, các cấp chính quyền và cơ quan chức năng cần kiểm kê, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương một cách khoa học và có hệ thống thông qua việc tư liệu hóa, vật thể hóa nhằm nhận diện giá trị và sức sống của từng loại di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng để đề xuất phương án bảo tồn, phát huy một cách hiệu quả.

Còn Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Phú Xuyên Hoàng Minh Giang cho biết: Trong những năm qua, huyện Phú Xuyên đã chú trọng định hướng đào tạo; biên soạn giáo trình phù hợp với đặc trưng từng loại hình nghệ thuật, độ tuổi và đối tượng để phát huy thế mạnh của từng câu lạc bộ, giúp người học hiểu và thực hiện bài bản... Hiện nay, Phú Xuyên có 4 nghệ nhân nhân dân, 8 nghệ nhân ưu tú lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể; huyện đang hoàn thiện hồ sơ của 35 nghệ nhân để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét công nhận nhằm động viên, khen thưởng kịp thời đối với cá nhân có đóng góp đặc biệt trong lĩnh vực bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể.

Trao đổi về vấn đề này, Chủ tịch UBND huyện Phú Xuyên Nguyễn Xuân Thanh khẳng định, sự tham gia tích cực của người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát huy giá trị văn hóa phi vật thể; huyện Phú Xuyên cùng các xã, thị trấn cũng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để bảo tồn một cách bền vững. Cùng với việc hỗ trợ hoạt động của các câu lạc bộ như tạo điều kiện để tham gia hội thi, hội diễn, huyện đặc biệt quan tâm đến đời sống của các nghệ nhân. Thời gian tới, từ nguồn ngân sách và xã hội hóa, huyện Phú Xuyên sẽ hỗ trợ 5 câu lạc bộ tiêu biểu với mức 50 triệu đồng/năm/câu lạc bộ để truyền dạy và duy trì hoạt động, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa phi vật thể trong đời sống đương đại ở mỗi làng quê.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất