, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 31/01/2022, 07:00

Làm mới bánh in truyền thống với nghệ thuật Pháp Lam

ÁNH TUÂN
Huế vốn được coi là nơi hội tụ tinh hoa và lưu giữ nhiều di sản lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, trong đó có di sản văn hóa ẩm thực cung đình và dân gian. Trong hàng trăm loại bánh trái có xuất xứ từ đất thần kinh, thì bánh in là loại bánh khá đặc biệt. Bởi dù là loại bánh dân dã nhưng nó đã được tiến cung và trở thành một loại bánh cung đình để vua thưởng trà.

Tương truyền, trong một dịp cận Tết Nguyên đán, nhà vua trong lúc uống trà cảm thấy cần phải có một loại bánh gì đó để ăn kèm, ngài bèn vời các bô lão ở làng Kim Long - ngôi làng lúc bấy giờ khá nổi tiếng với nhiều của ngon, vật lạ - để truyền đạt yêu cầu này. Sau đó, các bô lão Kim Long đã tận dụng vật liệu đậu xanh vốn được trồng nhiều ở địa phương kết hợp với đường cát để làm nên một loại bánh dễ làm nhưng rất ngon. Do trên mặt bánh có in hình chữ “Thọ” để dâng vua, nên dân gian đã gọi tên nó là bánh in cho đến ngày nay.

Bánh in trước đây được đóng theo hình chữ nhật, hoặc hình vuông, nhưng nay có thêm nhiều kích cỡ, kiểu dáng như hình tròn, lục giác, bát giác. Ngoài loại nguyên liệu dân dã là đậu xanh và đường cát, sau này có thêm loại bánh phục linh (một dạng bánh in được làm bằng bột gạo nếp hay bột năng với nhân đậu xanh, nhân dừa non, đường, lá dứa…), bánh hạt sen ngọt thơm làm từ đậu xanh, đường, bột nếp rang, vani được rang trên bếp lửa than hồng… Đây là những loại bánh thường được dùng như một món điểm tâm sáng, để thưởng trà hoặc để dâng lên bàn thờ gia tiên mỗi dịp xuân về Tết đến.

Để phục vụ nhu cầu chú trọng thị giác của khách hàng, hình ảnh sản phẩm bánh in cũng được cải tiến đáng kể, thay vì chỉ gói đơn giản bằng lớp giấy ni lông một màu như trước đây. Chị Phạm Thị Diệu Huyền - CEO của Mộc Truly Hue’s đã dựa trên 5 màu cơ bản (gồm đỏ, tím, vàng, lục, xanh) của nghệ thuật Pháp Lam để bọc bánh theo kiểu xếp giấy như nghệ thuật origami của người Nhật. Loại giấy để gói bánh là sản phẩm của làng hoa giấy Thanh Tiên nổi tiếng.

Việc đưa nghệ thuật Pháp Lam để làm mới bao bì sản phẩm ẩm thực truyền thống là điều khá mới mẻ, nó giúp những loại bánh trái dân dã, trở thành một loại quà tặng có giá trị hơn rất nhiều lần.

Pháp Lam Huế là một trong những di sản văn hóa của triều Nguyễn để lại. Đây là loại hình nghệ thuật trang trí ra đời và phát triển hơn 60 năm (1827 - 1888), trải qua 8 đời vua - từ vua Minh Mệnh đến vua Đồng Khánh.

Về cơ bản, Pháp Lam vừa là cách gọi về một loại hình mỹ thuật, vừa là cách gọi của một loại vật liệu trang trí nội, ngoại thất cung đình thường thấy dưới thời nhà Nguyễn. Pháp Lam sử dụng lớp cốt bằng đồng, bên ngoài tráng lớp men nhiều màu, thường được sử dụng để tạo thành các đồ án trang trí hình khối gắn ở đỉnh điểm nóc, bờ mái… trên các cung điện, nghi môn trong hoàng cung và lăng tẩm các vua triều Nguyễn ở Huế. Sau này, nghệ thuật Pháp Lam còn được sử dụng để trang trí cách điệu đồ gia dụng, đồ tế tự và cả đồ lưu niệm. 

Chị Phạm Thị Diệu Huyền cho biết, để làm bánh in trang trí kiểu Pháp Lam, việc chọn giấy gói khó một thì việc xếp vỏ thành nhiều lớp khó hơn mười lần, đòi hỏi sự kì công. “Tất cả đều được thực hiện hoàn toàn thủ công, tỉ mẫn và kiên nhẫn. Vì mỗi chiếc vỏ hộp được vẽ bằng tay cách điệu theo nghệ thuật Pháp Lam nên nó là độc bản. Chính vì vậy, vỏ hộp có thể được dùng làm vật trang trí trong nhà sau khi đã sử dụng hết phần bánh trong đó”, chị nói thêm.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Nghỉ hè, tôi theo chị Thơ ra cánh đồng. Nhìn chị “chỉ huy” bà con làm mùa, tôi thấy chị đẹp như trong tranh vẽ.



Hiện nay ở nước ta, hơn 84% các hộ dân ở thành thị được dùng nước máy. Thế nhưng, số hộ dân được dùng nước máy ở nông thôn chỉ là gần 35%. Một sự chênh lệch quả thực quá lớn.

Nổi bật

Thị trường khu vực Đông Nam Á nói riêng và thế giới nói chung đang là cơ hội rất lớn để hạt gạo Việt Nam chiếm lĩnh thị phần. Thế nhưng, hiện nay hạt gạo Việt vẫn rất nhọc nhằn để tìm vị thế.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6





Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất