, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 19/12/2022, 17:00

Nạn phá rừng không kiểm soát đang “bùng phát” ở Tanzania

MINH TRÍ
(theo Guardian)
Giá khí đốt tăng cao khiến nhu cầu sử dụng nhiên liệu “ô nhiễm” của người Tanzania tăng và không ít người phá rừng trái phép để bán than làm cách mưu sinh.

Hiện tại, gần một nửa khu rừng bảo tồn Ruhoi có diện tích 79.000ha ở miền đông Tanzania bị trơ trọi, đất cằn cỗi vì ít mưa. Rừng ở đây bị chặt phá ở mức báo động, nhằm đáp ứng nhu cầu dùng than ngày một tăng ở thành phố Dar es Salaam.

Thợ đốn gỗ đang làm việc. Ảnh: Guardian

Buôn sỉ than hưởng lời to

Đốn gỗ để làm than là một công việc cực nhọc. Những thợ đốn như Bakari mất 6 giờ/ngày để đốn cây hoặc đốt than vốn là việc có hại cho sức khỏe của họ. Nhiều người nói sẵn sàng thôi chặt cây nếu có một cách kiếm sống khác. 

Moshi Mohammed Muba, 50 tuổi, là một người bán than, phải vác bao than đi nhiều giờ dưới thời tiết nóng bức mới đến thủ đô Dar es Salaam để bán. 

Thợ đốn gỗ trái phép có thể kiếm được 8.500 shilling Tanzania (tương đương 3 bảng Anh) từ một bao than lớn bán cho trung gian, và “cò” sẽ bán lại chúng cho nhà buôn sỉ để kiếm lãi. Nhưng chính nhà buôn sỉ mới kiếm được nhiều tiền nhất, có thể bán lại bao than đó với giá 82.000 shilling ở Dar es Salaam, tức lãi gần gấp 10 lần so với giá đã mua. 

Theo báo Guardian, hoạt động mua bán than cũng đem lại nguồn thu nhập lớn cho chính quyền Tanzania. Lãnh đạo địa phương nói đó là một trong những rào cản lớn nhất đối với các nỗ lực bảo tồn.

Thợ đốn gỗ đau ngực vì ôm nhiều khúc gỗ. Ảnh: Guardian

Cũng theo Guardian, Cục Kiểm Lâm Tanzania kiếm được số tiền khoảng 11.300 shilling từ việc bán một bao than lớn. Năm 2019, nguồn thu từ mảng rừng - gồm kinh doanh than, củi, gỗ, mật ong, hạt giống - chiếm 3% GDP trong đó than chiếm 44%. 

Vì thế, chính quyền cấp giấy phép cho thợ rừng và áp cả chỉ tiêu đạt số bao than mỗi năm ở từng vùng trên toàn Tanzania. “Chúng tôi vừa được yêu cầu bảo vệ rừng, vừa cần đáp ứng sản lượng than”, một nhân viên kiểm lâm nói. 

Chính phủ Tanzania và chính quyền địa phương rất ít khi kiểm tra xem bao nhiêu cây bị đốn hạ. Các chuyên gia trong ngành nói nạn kinh doanh than trái phép tràn lan là do các chốt kiểm soát không được quản lý tốt. 

Sixbert Mwanga, chủ nhiệm tổ chức đối phó biến đổi khí hậu Climate Action Network Tanzania, nói: “Nếu ai đó được phép đốn chặt 5 tấn gỗ, thì không có cơ chế kiểm tra liệu người ấy đã chặt 5 hoặc 25 tấn gỗ, nhất là không có sự kiểm tra tại nguồn”. 

Người bán than lẻ đi bộ nhiều giờ mới bán được than. Ảnh: Guardian

Nhiên liệu sinh khối gây hậu quả nghiêm trọng

Chính phủ Tanzania vào năm 2006 từng tính cấm sản xuất - kinh doanh than, trong một nỗ lực giảm thiểu nạn phá rừng, nhưng thất bại. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới cho biết lệnh cấm chỉ hạn chế nguồn thu nhập của chính phủ từ việc sản xuất có phép, chứ không ngăn chặn được nạn kinh doanh than trái phép. 

Dù vậy, lãnh đạo Tanzania hiện đang tìm các hướng xử lý vấn nạn sản xuất - kinh doanh than trái phép, bằng cách giảm sự lệ thuộc vào nhiên liệu sinh khối. 

Xe chở than lậu đi bán. Ảnh: Guardian 

Hồi tháng 11, Tổng thống Samia Suluhu Hassan đã lệnh cho Bộ Năng lượng Tanzania phát triển một chiến lược quốc gia để tăng sử dụng năng lượng sạch trong 10 năm tới. 

Tổng thống Hassan cũng kêu gọi các trường học và bệnh viện có hơn 300 nhân viên - sử dụng nhiều nhiên liệu sinh khối - ngưng dùng củi trong vòng một năm. 

Ngoài những tác động xấu đối với môi trường, nhiên liệu sinh khối cũng tác động nghiêm trọng đến sức khỏe và xã hội. Mỗi năm có hơn 33.000 người Tanzania chết sớm do việc nấu ăn bằng than và củi. Các báo cáo của chính phủ cũng cho biết phụ nữ thường bị bạo hành hoặc bị cưỡng bức khi họ ra ngoài kiếm củi. 

Tags

Bình luận

Xem nhiều





Nổi bật
Được quan tâm






Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất