, //, :: GTM+7
Thứ Năm, 06/05/2021, 11:08

Nghề thổi thủy tinh ở xã Thống Nhất

KIỀU MỘC
(hanoimoi.com.vn)

Xuất hiện từ năm 1969, nghề thổi thủy tinh ở xã Thống Nhất (huyện Thường Tín, Hà Nội) nhanh chóng trở thành nghề chủ lực. Đến nay, do nhu cầu thị trường giảm, số hộ làm nghề chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

Sản phẩm thủy tinh thổi đầu tiên và phổ biến nhất là ống tiêm Philatop, sau đó là các sản phẩm khác như bóng đèn dầu, nắp phích, ly uống nước, các loại con giống. Ban đầu, khi chưa có nguồn nguyên liệu, điện và mô tơ, người thợ sáng tạo và tận dụng các nguyên liệu và công cụ nghề khác sang nghề thổi thủy tinh.

Các bóng đèn huỳnh quang đã qua sử dụng được tận dụng, rửa sạch lớp vôi bên trong rồi nấu chảy để thổi. Bễ lò rèn được chuyển dùng làm bễ thổi thủy tinh, bễ có chân đạp khí ở dưới, bên trên sử dụng 6 sợi bấc cuộn lại với nhau, bơm dầu hỏa liên tục để đốt cháy ngọn lửa lên đến nghìn độ. Người thợ dùng hai mảng bê tông khép ngọn lửa lại thành một khe, bễ đạp gió càng mạnh thì ngọn lửa càng lớn, được sử dụng nhiệt cho các loại thủy tinh khác nhau như thủy tinh kiềm, thủy tinh trung tính, thủy tinh chịu nhiệt cao. Thủy tinh khi mới cho vào lửa có màu xanh, đốt đến độ sẽ chuyển sang màu trắng.

Trong quá trình thổi, người thợ phải tập trung quan sát lúc thủy tinh chín và thổi, xoay tay để tạo hình, ngoài ra còn cần kỹ thuật vặn, kéo, hàn. Độ thổi mạnh yếu khác nhau sẽ cho ra sản phẩm khác nhau cũng như độ dày của thủy tinh. Sau khi thổi xong, để tránh thủy tinh bị co hoặc vỡ đột ngột khi đựng nước sôi (đối với ly), cần phải đem đi ủ gio vài giờ. Sau đó, các sản phẩm đều được bọc giấy báo, đóng thùng lót rơm cẩn thận để sản phẩm không bị gãy, vỡ.

Ngoài các sản phẩm gia dụng, người thợ Thống Nhất còn thổi tạo hình các con vật như hươu, ba ba, cá, cây thông, 12 con giáp, chuông gió... hết sức tinh xảo. Vào thời điểm nghề phát triển, các con vật còn được đổ nước màu bên trong, được thị trường ưa chuộng.

Hiện nay, các thôn Giáp Long, Hoàng Xá, Thượng Giáp của xã Thống Nhất vẫn còn giữ được nghề. Tuy nhiên, mỗi làng chỉ còn vài hộ làm theo lối công nghiệp. Vào những năm 1980 - 1990, thổi thủy tinh là nghề quan trọng của xã, ghi dấu ấn với Hợp tác xã Thủy tinh Thống Nhất nức tiếng gần xa.

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Làng Thổ Hà (xã Vân Hà huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang) không chỉ nổi tiếng bởi lối chơi quan họ độc đáo bên bờ Bắc sông Cầu mà còn là nơi duy nhất ở Bắc Giang giữ được nghệ thuật tuồng cổ.

Trong khi nhiều khu dân cư ở huyện Hoài Đức (Hà Nội) đang chuẩn bị lên cấp phường với tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều cánh đồng bị bỏ hoang, thì người dân ở thôn Tiền Lệ (xã Tiền Yên) vẫn miệt mài sản xuất nông nghiệp. Với đặc trưng là vùng đất bãi ở phía ngoài đê, sản xuất nông nghiệp vẫn là hướng đi tất yếu của Tiền Lệ...
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất