, //, :: GTM+7
Thứ Bảy, 13/02/2021, 08:01

Nhớ mùa trục đất, nghĩ về... trâu

ANH HÙNG
Hiện nay các loại máy cày, máy xới đã thay con trâu đảm nhận 100% khâu cày bừa, xới đất ruộng cho nhà nông.
Hiện nay các loại máy cày, máy xới đã thay con trâu đảm nhận 100% khâu cày bừa, xới đất ruộng cho nhà nông.

Đất quê tôi chỉ làm được lúa mùa một vụ, từ khi gieo cấy đến lúc thu hoạch phải mất 6 tháng. Tháng 5, tháng 6 Âm lịch trời sa mưa, chờ đến khi nước trên mặt ruộng ngập chừng bốn tấc, chủ ruộng mới thuê người dùng phảng chặt sạch cỏ dại. Cỏ dọn xong cứ để trên ruộng nước 5 - 10 ngày cho mục, sau đó chủ ruộng mới thuê người đến trục đất chuẩn bị cấy lúa.

Không có máy móc, cái “máy trục đất” chính là con trâu mộng to khỏe kéo sau nó cái trục đất với một thanh gỗ ngang chừng 3 mét có gắn hai ống trục làm bằng gỗ - được đẽo gọt thành khía như trái khế, tương tự như hai bánh xe - ở hai bên. Trục đất được nối với ách gắn trên cổ trâu bằng 2 cây tầm vông già và khá dài. Người chủ trâu chỉ cần đứng trên thanh ngang của trục đất, tay cầm một cây roi tre, miệng hô “ví, thá” để trâu đi sang trái, sang phải nhiều vòng, thỉnh thoảng lại quất vào mông trâu để đốc thúc trâu đi nhanh hơn và kéo trục đất đi vòng quanh đám ruộng cho đến khi đất thật mềm. Cũng có nơi người ta không gắn ống trục vào thanh gỗ ngang mà gắn cái bừa bằng gỗ có nhiều răng cũng có tác dụng làm cho tơi đất như trục đất.

Hình ảnh chiếc cần trục đất, phần ống trục xoay có cạnh như trái khế bên dưới đã được thay bằng chiếc bừa đất có nhiều răng.
Hình ảnh chiếc cần trục đất, phần ống trục xoay có cạnh như trái khế bên dưới đã được thay bằng chiếc bừa đất có nhiều răng.

Giờ trục đất gần như vắng bóng trên đồng, nhưng hồi đó, mỗi khi trong xóm có trâu đến trục đất là đám trẻ con vui như mở hội. Đám trẻ mỗi đứa xách một cái giỏ bàng nhỏ, kéo nhau đi theo phía sau ống trục. Ống trục lăn đến đâu là nước rẽ ra hai bên đến đó, lộ ra trên mặt ruộng sình bùn mớ cá, cua, ốc đang nằm im hoặc giãy đành đạch vì bị ống trục cán qua. Chúng tôi nhào vô giành nhau bắt. Phải bắt rất nhanh tay, nếu không, nước tràn trở lại thì phải canh me đến đường trục sau. Trục đất hoạt động càng lâu, nước bùn sình càng đục, đám cá bị ngộp mệt mỏi cũng không còn hơi sức để chạy trốn, ngoi đầu lên mặt nước bùn để thở, làm mồi ngon cho tụi tôi. Buổi trục đất xong thì cả đám trẻ đứa nào quần áo cũng ướt nhẹp, bùn sình lấm lem từ đầu đến chân, nhưng tất cả đều cười vui, hí hửng với mớ cá, cua vừa bắt được…

Mấy năm nay nông dân trồng lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long đã cơ giới hóa 100% khâu làm đất (cày bừa, trục xới). Còn khâu thu hoạch lúa, hàng ngàn máy gặt đập liên hợp, máy gặt xếp dãy đang phục vụ nhà nông, không còn cảnh dùng xe trâu kéo cộ chở lúa như xưa, tiết kiệm được rất nhiều công sức, tiền bạc.

Không còn làm ruộng cùng nhà nông nữa, trâu giờ trở thành đặc sản trên bàn ăn. Thịt trâu ngày nay được nhiều người ưa chuộng, xem là nguồn thực phẩm dinh dưỡng cao nên nuôi trâu đã thành một nghề nhằm cung cấp thực phẩm cho con người. Ở vùng biên giới Việt Nam - Campuchia thuộc huyện Tân Hưng (tỉnh Long An), nghề nuôi trâu, bò thịt phát triển khá mạnh. Dân buôn qua phía Campuchia, đến các chợ gia súc lựa mua trâu bò gầy ốm đem về địa phương nuôi một thời gian cho mập mạp, sau đó cung ứng cho thị trường tiêu thụ thịt trâu trong nước.

Ở nhiều nơi, thịt trâu trở thành đặc sản trên bàn ăn với các món ưa thích như trâu nhúng mẻ, hấp mẻ, trâu luộc, xào lăn, khô trâu gác bếp; thậm chí, ở thị trấn Hậu Nghĩa (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An) còn có những quán chuyên bán món cơm thịt trâu nổi tiếng, những ngày cuối tuần bãi xe chật cứng với hàng trăm chiếc của thực khách từ khắp nơi đổ về. Ở Tiền Giang, Long An… mấy năm nay còn có món thịt trâu kho tàu để thay thế thịt heo, được nhiều thực khách khen ngon và… sành điệu.

Trâu đã không còn là một thành tố không thể thiếu trong công cuộc mưu sinh và phát triển của nhà nông. Nhưng có lẽ hình ảnh người bạn chung thủy, chịu thương chịu khó một thời rất dài gắn bó máu thịt với nhà nông sẽ luôn được nhắc nhớ.

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Sau thời gian tranh tài sôi nổi, Hội thi Nhà nông đua tài toàn quốc lần thứ V/2022 tổ chức tại An Giang đã thành công tốt đẹp. Hội thi đã thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng như tinh thần, khát vọng vươn lên của nông dân Việt Nam thời hội nhập.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào, ngành luôn chủ động đảm bảo đủ an ninh lương thực và đẩy mạnh xuất khẩu. Đặc biệt, đảm bảo nhu cầu lương thực, thực phẩm thường tăng cao từ 10-15% vào cuối năm, nhất là dịp Tết Nguyên đán.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất