, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 31/01/2022, 13:00

Nỗ lực phục hồi trước tương lai bất định

NHƯ QUỲNH
Dịch bệnh COVID-19 và diễn biến khó lường của nó vẫn là chủ đề xuất hiện xuyên suốt trên truyền thông thế giới, tạo nên bức tranh gam màu xám trong năm 2021. Tuy nhiên, thế giới đang phải đối diện không chỉ dịch bệnh…

Covid-19 song hành cùng khủng hoảng nhiều mặt

Biến chủng mới đi kèm với số ca nhiễm COVID-19 tăng mạnh khiến các nước liên tục điều chỉnh biện pháp ứng phó. Trong báo cáo “Ngăn chặn một thập niên lạc lối: Những hành động để khẩn cấp đảo ngược tác động tàn khốc của COVID-19 đối với trẻ em và thanh niên”, Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) nhận định COVID-19 ảnh hưởng đến trẻ em nghiêm trọng nhất trong 75 năm qua. Nhiều trẻ đối diện với cảnh bị lạm dụng, sống thiếu thốn, bỏ học, phải kết hôn sớm, không được chăm sóc, mồ côi. Bảng xếp hạng “Năng lực phục hồi sau COVID” của Bloomberg cũng thừa nhận rằng không quốc gia nào có thể tuyên bố chắc chắn đã kiểm soát được dịch.

Tại Hội nghị thường niên năm 2021 do Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới đồng tổ chức tháng 10/2021, nhiều khuyến nghị đã được đưa ra. Trong đó, có các khuyến nghị liên quan đến việc thiếu công bằng vaccine. Tiêm chủng chưa đồng đều có thể là trở ngại lớn, góp phần tạo nên sự bất ổn tác động đến quá trình mở cửa trở lại cũng như phục hồi kinh tế toàn cầu. Bên cạnh đó, là việc đảm bảo tháo gỡ các vấn đề về giá cả tăng cao, lạm phát, nợ, thiếu hụt lao động mà các quốc gia đều gặp phải.

Trong năm 2021, dòng người di cư bất hợp pháp vẫn không ngừng nối dài từ Afghanistan, Trung Đông, châu Phi đổ về biên giới với Belarus để từ đó tìm đường sang các quốc gia châu Âu khác. Khủng hoảng di cư liên quan các vấn đề nhân đạo, chính trị. Nguy cơ xung đột quân sự giữa Belarus và Ba Lan khiến cộng đồng thế giới lo ngại bởi nó còn liên quan đến các quốc gia trong khu vực, gây mâu thuẫn giữa Belarus với EU.

Bên cạnh an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, lạm dụng lao động trẻ em và buôn người, kết hôn tuổi vị thành niên… vấn đề người tị nạn phải di cư cũng là khủng hoảng nổi cộm hiện nay. Thống kê từ Cao ủy LHQ về Người tị nạn (UNHCR) cho thấy, có thể đã có khoảng 82,4 triệu người buộc phải bỏ nhà cửa tị nạn. Bản thân nước Mỹ năm 2021 cũng phải chống chọi với nạn di cư từ biên giới Tây Nam, gây ra tình trạng căng thẳng cho an ninh nước này. Đây là làn sóng lớn nhất mà Mỹ phải đối diện trong 20 năm qua.

Tuy chiến lược đối phó dịch bệnh có khác nhau nhưng các quốc gia đều cùng hướng đến hai mục tiêu lớn: kiểm soát được dịch bệnh và bảo đảm được sức khỏe kinh tế. Cả hai đều không dễ thực hiện.

Xu hướng hợp tác đa phương

Năm 2021 khởi động với sự kiện chính trị đầy kịch tính, thu hút sự quan tâm dư luận toàn cầu, đó là cuộc đua vào Nhà Trắng của đương kim Tổng thống Donald Trump và ứng cử viên Joe Biden. Dồn dập những ngày trước, trong và sau ngày bầu cử là những hình ảnh thổi bùng sự phân cực sâu sắc về chính trị trong lòng nước Mỹ giữa bối cảnh quốc gia này đang phải đối diện với hàng loạt vấn đề đối nội, đối ngoại. Bạo loạn chưa từng có tại tòa nhà Quốc hội, sự cứng rắn của mạng xã hội với Tổng thống Trump… đã tạo nên vết đen trong lịch sử nước Mỹ, buộc người dân và chính giới không chỉ nước Mỹ mà ở khắp nơi phải đặt câu hỏi: Tương lai nào đang chờ đợi sau bước rẽ này?

Nét chung trong chính sách đối ngoại của chính quyền Biden và người tiền nhiệm là đều muốn đưa hình ảnh nước Mỹ mạnh mẽ quay trở lại; gia tăng ảnh hưởng đến khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương; củng cố quan hệ với các quốc gia đồng minh; vừa hợp tác, vừa cạnh tranh với Trung Quốc và Nga. Dù thế giới đang đối mặt với khủng hoảng dịch bệnh, dẫn đến hàng loạt khủng hoảng khác về chính trị, kinh tế, xã hội nhưng bàn cờ chính trị vẫn có những bước chuyển cụ thể.

Chính quyền Biden chọn sức mạnh thông minh làm nền tảng, không đối đầu quá cứng rắn hay chọn cách mềm dẻo. Điều này thể hiện rõ khi chính quyền Biden quay lại củng cố vai trò dẫn dắt của Mỹ tại các tổ chức quốc tế, diễn đàn đa phương; là quốc gia tạo động lực hợp tác giải quyết các thách thức, mối đe dọa toàn cầu. Nổi bật là nỗ lực của Mỹ trong hợp tác chống dịch bệnh COVID-19 và chống biến đổi khí hậu. Đây là chiến lược được đánh giá phù hợp với nước Mỹ vì quốc gia này không thể đi ngược lại làn sóng hợp tác đa phương đang trở thành xu thế tất yếu đối với hầu hết các quốc gia, khu vực. Sự trở lại này của Mỹ với cột mốc năm 2021 cho thấy câu chuyên hợp tác trong những năm tới sẽ là trọng tâm dù mỗi quốc gia đều có những tính toán lợi ích cho riêng mình.

Thế giới đang đối mặt với nhiều thử thách, đòi hỏi một nỗ lực chung tối đa nhằm phục hồi toàn diện. Năm 2021 chính là cột mốc quyết định các quốc gia chọn thay đổi hay không thay đổi, và hiện thực hóa thay đổi với những bước đầu tiên như thế nào.

Nỗ lực phục hồi bền vững 

Có thể nói dịch bệnh lần này chính là cú hích buộc các quốc gia phải nhìn lại hàng loạt khủng hoảng liên quan đến các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường… Năm 2021 được xem là năm bản lề với sự nổi lên của nhiều cam kết hướng đến nỗ lực phục hồi bền vững mà biến đổi khí hậu chính là tâm điểm.

Báo cáo của Lancet Countdown công bố tháng 02/2021 đã đưa ra khuyến nghị cần có những hành động khẩn cấp giảm thiểu biến đổi khí hậu trong lộ trình phục hồi của các quốc gia, nếu không, thế giới sẽ không còn đủ thời gian để phục hồi bền vững vì biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục gây ra những cuộc khủng hoảng mới, tạo điều kiện cho dịch bệnh mới xuất hiện. Liên minh Tài chính Glasgow vì cân bằng khí thải (GFANZ) với sự quy tụ hơn 450 doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính toàn cầu, với lượng tài sản lên đến 130.000 tỷ USD đã cam kết sẽ đầu tư vào mục tiêu giảm khí thải về gần bằng 0 cho đến năm 2050. Tại Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến về khí hậu diễn ra tháng 04/2021, Mỹ cam kết giảm 50% - 52% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 so với mức năm 2005, đồng thời thể hiện thái độ chủ động hợp tác với châu Âu xây dựng kinh tế bền vững, năng lượng sạch, tài trợ các nước đối phó biến đổi khí hậu. Chính quyền Tổng thống Biden cũng có động thái tích cực khi kết nối với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cam kết góp 4 tỷ USD cho “Cơ chế tiếp cận vaccine toàn cầu” (COVAX).

Về vấn đề người tị nạn, trong tuyên bố đầu tháng 12/2021, đại diện UNHCR cho biết các chính phủ đã cam kết đóng góp con số kỷ lục 1.054 tỷ USD để hỗ trợ cho các hoạt động của cơ quan này năm 2022. Phục hồi bền vững là còn phải kể đến yếu tố tạo nên những chuẩn mực và nguyên tắc mới trong quan hệ quốc tế, trong đó, không thể không nhắc đến sự kiện một phiên thảo luận chính thức riêng về chủ đề an ninh biển lần đầu tiên được Hội đồng Bảo an LHQ tổ chức, quy tụ lãnh đạo của nhiều quốc gia.

Tags

Bình luận

Xem nhiều





Nổi bật

Thị trường khu vực Đông Nam Á nói riêng và thế giới nói chung đang là cơ hội rất lớn để hạt gạo Việt Nam chiếm lĩnh thị phần. Thế nhưng, hiện nay hạt gạo Việt vẫn rất nhọc nhằn để tìm vị thế.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6





Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất