, //, :: GTM+7
Thứ Hai, 15/11/2021, 10:55

Nơi thờ phụng Tổ nghề nông nghiệp

ĐÔNG KHÁNH
Đối với cư dân nông nghiệp, Thần Nông là vị thần ban cho mưa thuận, gió hoà, mùa màng tươi tốt nên việc thờ cúng Thần Nông trở thành tín ngưỡng và nét văn hóa không thể thiếu trong đời sống cộng đồng.
Toàn cảnh đền Thần Nông.

Tùy từng vùng miền, dân tộc mà tín ngưỡng thờ cúng Thần Nông mỗi nơi mỗi khác với nhiều tên gọi khác nhau: lễ cầu mùa, lễ xuống đồng, lễ cầu đảo, lễ cúng cơm mới, lễ tịch điền... Ở Việt Nam, tuy là đất nước nông nghiệp nhưng đền thờ Thần Nông lại không nhiều. Một trong số đó là ngôi đền khá lớn tại thôn Hố Mỵ thuộc xã Cẩm Lý huyện Lục Nam (Bắc Giang). Ngôi đền được xây dựng trên dấu tích cổ thuộc sườn núi Huyền Đinh - Yên Tử hướng ra sông Lục Nam. Đền xây dựng theo lối 5 gian 2 chái, 2 tầng với 8 mái đao cong, gian giữa đặt ban thờ Thần Nông và các vị Vua Hùng; ban tả thờ Bà chúa Thượng Ngàn; ban hữu thờ quan Giám sát Đại vương.

Truyền thuyết kể rằng Thần Nông sống cách nay khoảng 5.000 năm, là người đầu tiên dạy dân chế tạo cày bừa, cải tạo các giống lúa dại thành lúa đồng nuôi sống con người. Thần Nông cũng là người phát triển nghề thuốc trị bệnh cứu dân, độ thế.

Việc thờ cúng Thần Nông là nét văn hóa đặc sắc của cư dân nền văn minh lúa nước nhằm mong cầu “phong thuận vũ hòa”, “phong đăng hòa cốc”, “quốc thái dân an”. Gắn liền với đền Thần Nông tại xã Cẩm Lý là dãy núi Huyền Đinh, nơi còn nhiều dấu tích phản ánh nghề nông của người xưa còn lưu truyền trong dân gian. Đó là những hình tượng, những vật dụng quen thuộc của nghề nông như con trâu đá, núi Thằng Người, luống cày ông Thuấn, hòn Đống Thóc, hòn Đống Gạo, cái quạt hòm… Người dân trong vùng lưu truyền một huyền tích, rằng có một đêm xưa, một người khách từ phương xa đến đã dừng chân tại một đỉnh núi cao (nơi hiện đang đặt tượng Mẫu). Lúc đó, bỗng có một cơn gió mát từ trong núi thổi ra và trên bầu trời, chòm sao Thần Nông bỗng hiện ra sáng rực, rất gần, có thể đếm rõ từng con vịt của Thần Nông trên dải sông Ngân hà. Kết hợp với những dấu tích còn lưu lại ngày nay, người dân trong vùng có một niềm tin sâu sắc rằng đây chính là huyệt đạo của Thần Nông. Kể từ đó, rất nhiều du khách tìm về đây hành lễ mỗi dịp đầu xuân với tâm nguyện cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Các đại biểu làm lễ dâng hương tại đền Thần Nông, ảnh chụp năm 2019.

Với mong muốn có một nơi cho người dân trong vùng và du khách các nơi đến dâng hương, cầu nguyện cho cuộc sống ấm no hạnh phúc hơn, đồng thời góp phần phát triển du lịch văn hóa tâm linh của địa phương, Bắc Giang đã lập quy hoạch chi tiết và triển khai xây dựng đền Thần Nông trong quần thể khu văn hóa tâm linh của tỉnh. Công trình được khởi công xây dựng năm 2017 và đến thời điểm này, đây là ngôi đền hiếm hoi trong nước và duy nhất ở miền Bắc thờ Thần Nông. Vào dịp lễ hội tháng Giêng, ban tổ chức đền thường thực hiện các nghi thức khai canh, hạ điền, phát lộc cho nhân dân, du khách bằng những hạt giống với sở nguyện được đủ đầy, tươi tốt. Qua đó, địa phương cũng muốn thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền nhân trong việc khai phá, mở mang ruộng đồng, đề cao tinh thần gần dân, trọng nhà nông, nghề nông, “Dĩ nông vi bản”, “Phi nông bất ổn”…

Toàn bộ khu đền được xây dựng trong một quần thể hài hòa, tựa sơn, hướng thủy cùng hệ thống đồng bộ như giao thông, công viên cây xanh, hồ nước, khu vui chơi giải trí… đáp ứng nhu cầu về văn hóa tâm linh của du khách thập phương và nhân dân trong vùng, mở ra một hành trình mới trên đường khám phá về vùng đất văn hóa, du lịch tâm linh phía Tây Yên Tử kết nối với khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương) và Yên Tử (Quảng Ninh).

Sách “Đại Việt sử ký toàn thư” có viết: Thần Nông theo truyền thuyết Trung Quốc là một trong 5 vị đế thời thượng cổ, còn gọi là Viêm Đế, là người dạy dân biết cày bừa, trồng trọt. Xưa cháu ba đời của Viêm Đế là Đế Minh sinh ra Đế Nghi. Đế Minh nhân đi tuần phương Nam đến Ngũ Lĩnh, lấy con gái Vụ Tiên, sinh ra Kinh Dương Vương. Đế Minh lập Đế Nghi làm con nối ngôi cai trị phương Bắc, phong cho Kinh Dương Vương làm vua cai trị phương Nam. Kinh Dương Vương lấy con gái Động Đình Quân là Thần Long, sinh ra Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy bà Âu Cơ sinh ra 100 con trai là tổ của Bách Việt, phong cho con trai trưởng là Hùng Vương…

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...
Nổi bật

Long An là tỉnh duy nhất của miền Tây Nam bộ không có dòng Cửu Long chảy qua. Tuy nhiên, Long An có 2 dòng sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây gắn liền với đời sống, văn hóa và lịch sử của người dân Long An.

Sau thời gian tranh tài sôi nổi, Hội thi Nhà nông đua tài toàn quốc lần thứ V/2022 tổ chức tại An Giang đã thành công tốt đẹp. Hội thi đã thể hiện quyết tâm thực hiện mục tiêu tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng như tinh thần, khát vọng vươn lên của nông dân Việt Nam thời hội nhập.
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất