, //, :: GTM+7
Thứ Sáu, 16/09/2022, 16:48

Tái hiện nghi lễ ăn trâu và nghệ thuật đấu chiêng của đồng bào dân tộc Cor

HOÀNG TÂM
(dantocmiennui.vn)
Nằm trong chuỗi các hoạt động Kỷ niệm 77 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tại Làng Văn hóa –Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Cor đến từ tỉnh Quảng Ngãi đã tái hiện nghi lễ ăn trâu và nghệ thuật đấu chiêng đặc sắc.

Nằm trong chuỗi các hoạt động Kỷ niệm 77 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tại Làng Văn hóa –Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Cor đến từ tỉnh Quảng Ngãi đã tái hiện nghi lễ ăn trâu và nghệ thuật đấu chiêng đặc sắc.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 1
Lễ vật cúng trong nhà trong lễ ăn trâu. Ảnh: Hoàng Tâm

Lễ ăn trâu của đồng bào Cor gọi là xa ố kpiêu, đây là lễ hội lớn mang đậm bản sắc văn hoá Cor được tổ chức trong nhiều ngày với các giai đoạn khác nhau.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 2
Thầy cúng làm lễ cúng trong nhà trước khi ra lễ cây nêu. Ảnh: Hoàng Tâm

Lễ hội được tổ chức nhằm tạ ơn thần linh đã phù hộ cho gia đình dân làng được bình yên, no ấm và cầu mong sức khoẻ, mùa màng bội thu cho gia đình và dân làng trong năm mới. Ngoài yếu tố tâm linh, lễ ăn trâu của người Cor còn là ngày hội của cả cộng đồng.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 3
Cột nêu được trang trí, khắc họa hoa văn công phu để làm lễ. Ảnh: Hoàng Tâm

Trong lễ hội ăn trâu dứt khoát phải có cây nêu. Cây nêu là tâm điểm của lễ hội. Trụ nêu làm bằng cây chò chỉ, khắc họa hoa văn công phu. Trước khi đi lấy cột nêu chủ lễ phải cúng cáo và rước nêu về nhà phải để trên đôi giá bắt chéo. Tuyệt đối không để cây nêu nằm trên đất và không để ai bước qua.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 4
Thầy cúng thực hiện các nghi thức cúng nêu. Ảnh: Hoàng Tâm
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 5
Thầy cúng cầu xin thần linh che chở, phù hộ cho dân làng có cuộc sống bình yên, ấm no. Ảnh: Hoàng Tâm
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 6
Thầy cúng xin lộc thần linh để chia cho mọi người, ai cũng sẽ có cuộc sống ấm no, mùa màng tươi tốt. Ảnh: Hoàng Tâm

Lễ hội ăn trâu của người Cor có càng đông người đến thì càng vui. Lễ hội phản ánh đậm nét văn hóa cổ truyền của người Cor qua nghệ thuật diễn xướng với chiêng và nhảy múa, hát cà lu, nghệ thuật ẩm thực. Lễ thức dân gian được phô diễn, lan tỏa để củng cố mối quan hệ cộng đồng, cùng nhau giữ gìn văn hóa truyền thống và thể hiện rõ tinh thần đoàn kết của bà con buôn làng.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 7
Mọi người cùng nhảy múa xung quanh cây nêu với cồng chiêng và những điệu múa truyền thống. Ảnh: Hoàng Tâm
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 8
Điệu múa thể hiện động tác đâm trâu. Ảnh: Hoàng Tâm
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 9
Cô gái dân tộc Cor với điệu múa truyền thống uyển chuyển. Ảnh: Hoàng Tâm

Đặc biệt, trong lễ hội ăn trâu có nghệ thuật đấu chiêng, một trong những sinh hoạt văn hóa độc đáo của đồng bào Cor.

Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 10
Đấu chiêng là nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Cor. Ảnh: Hoàng Tâm
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 11
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 12
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 13
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 14
Tai hien nghi le an trau va nghe thuat dau chieng cua dong bao dan toc Cor hinh anh 15
Tiếng trống, tiếng chiêng hoà quyện chậm rãi, sau đó tăng dần tốc độ và càng về sau càng thúc giục, dồn dập hơn là cách đồng bào dân tộc Cor bày tỏ lòng thành kính biết ơn đối với thần linh. Ảnh: Hoàng Tâm

Đồng bào sử dụng hai chiêng (gọi là chiêng chồng và chiêng vợ, được chế tác bằng đồng) và một trống (có dạng hình trụ tròn, căng mặt bằng da) để giữ nhịp và làm trọng tài cho hai chiêng đấu tài nghệ với nhau. Mỗi chiêng chỉ có 1 âm. Muốn thể hiện tiết mục đánh chiêng, múa cà đáo phải có 3 nam và 8 nữ. Nam sử dụng hai chiêng và một trống. Mở đầu tiết tấu đấu chiêng, tiếng trống và tiếng chiêng hoà quyện chậm rãi, sau đó tăng dần tốc độ và càng về sau càng thúc giục, dồn dập hơn. Người đánh chiêng luôn thể hiện rõ tài năng ứng tác của mình, biết kết hợp các thể loại nhuần nhuyễn mới tạo được âm thanh lúc trầm hùng, vui nhộn hay khoan thai...

Thông qua tiếng chiêng, cách trình diễn đấu chiêng, người Cor bày tỏ lòng thành kính biết ơn đối với thần linh, cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Tags

Bình luận

Xem nhiều

Mẹ bảo: “Thềm nhà mình có bụi hoa nhài trắng, không khí cứ thoang thoảng hương nhài, dễ chịu hẳn”. Ba cười: “Thế mà khi tôi đem cành nhài về trồng, mình còn ngăn lại, bảo trồng làm gì”! Mẹ nhìn ba, cười thẹn...
1

Ngày nóng, ngồi trong phòng trọ oi bức tôi chợt thấy nhớ và thương sao chiếc quạt mo ngày thơ dại. Chiếc quạt mộc mạc, dân dã ấy đã đưa anh em tôi vào giấc ngủ thật ngon trong ngày hè oi ả suốt những năm tháng tuổi thơ.

Bố tôi chỉ là người nông dân lam lũ. Sớm trưa cặm cụi với ruộng lúa vườn rau, một đời bố chân chất, thuần hậu. Tảo tần gồng gánh ước mơ của những đứa con, bao vất vả nhọc nhằn cứ in dần lên khuôn mặt đầy những nếp nhăn, và thấp thoáng trong cả nụ cười của bố...

Sau mấy đợt nắng hạ gắt gỏng, cánh đồng đồng loạt ngả sang màu vàng, lúc đó mẹ chuẩn bị liềm cho mùa gặt. Và những đứa con sinh ra từ đồng ruộng luôn mang theo hình ảnh một mùa gặt vất vả, tiếng rạ rơm xào xạc trong những ngày mùa hạ cháy bỏng, góp nhặt ký ức, làm hành trang vững chãi mà bước vào đời...

Mẹ tôi có phần không được may mắn như nhiều người. Từ khi mới lọt lòng, đôi mắt mẹ đã bị mờ nhòe chứ không sáng rõ. Người làng vẫn quen gọi mẹ tôi là “Ả Năng nháy”, là bởi vì đôi mắt không thấy rõ nên gặp ai mẹ cũng phải hiếng mắt lên hấp háy nhìn...
Nổi bật
Được quan tâm

Ngày 14/04/2022, hình vẽ tượng trưng của Hang Sơn Đoòng - hang động tự nhiên lớn nhất thế giới tại Quảng Bình đã được vinh danh trên Google tìm kiếm tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Đây là một trong số ít lần trong lịch sử Google Doodle mà một địa danh cụ thể ở Việt Nam được chọn để hiển thị.
6


Có dịp quay trở lại xã Phương Trung (huyện Thanh Oai), nơi có nghề làm nón nổi tiếng hàng trăm năm, với nhiều cung bậc khác nhau, ai đó có thể buồn vì làng nghề không còn ở giai đoạn thịnh vượng.
3


Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất