, //, :: GTM+7
Thứ Ba, 09/02/2021, 08:41

Tết Nam bộ

NGUYỄN VĂN MỸ

Nhà nào cũng rộn ràng không khí đón Tết. Trước cửa có mai vàng, bàn thờ có tắc (quất) và vạn thọ cạnh mâm ngũ quả cúng gia tiên. Ngũ quả thường là cầu (mãng cầu), sung, dừa (vừa), đủ (đu đủ), xài (xoài). Đúng tính cách Nam bộ: mơ ước cũng chỉ vừa đủ chứ không cần dư thừa. Việc chưng mâm quả được nâng lên thành nghệ thuật tạo hình độc đáo, đặc biệt ở các gia đình khá giả.

Chợ nổi thành sông hoa.
Chợ nổi thành sông hoa.

Trong từng nhà, người nào việc đó. Cánh đàn bà con gái chọn nếp, ngâm đậu, lựa thịt, mua lá chuối, lạt tre, trộn hương vị và màu sắc để gói bánh tét. Do đặc thù của vùng đất khai hoang, hình thành nên tính cách và văn hóa mở cõi, người Nam bộ đón Tết bằng bánh tét thay vì bánh chưng. Bánh tét, có người nói do đọc chệch từ bánh Tết. Người khác bảo do tính ứng dụng, khi ăn phải tét ra từng khoanh. Bánh tét để được lâu hơn, có thể cầm tay, ăn chỗ nào cũng được chứ không cầu kỳ phải có chén đĩa như bánh chưng. Bánh tét giờ có đủ bảy sắc cầu vồng, cả nhân và bánh. Màu sắc và hương vị đều rất riêng. Từ lá cẩm, lá gai, lá dứa, lá mật cật đến nhân trái cây, nhân thịt, đậu, thập cẩm. Vui nhất là nấu bánh tét, từ tối, qua đêm tới sáng. Bên bếp lửa bập bùng, bà và mẹ thường ôn lại chuyện cũ, kể về những kỷ niệm Tết ngọt ngào.

 

Mâm cơm cúng gia tiên và khai vị ngày Tết đủ bộ với bánh tét, cơm, canh khổ qua nhồi thịt, thịt kho trứng vịt, cá kho tộ, tôm chua củ kiệu, dưa giá, mứt gừng, mứt dừa... Mỗi món đều mang ý nghĩa riêng, có giá trị dinh dưỡng bổ sung hài hòa. Món khổ qua dễ tiêu và mát gan, mang ý nghĩa mọi khổ cực gian nan của năm cũ sẽ trôi qua (khổ qua) để năm mới hanh thông và may mắn.

Món thịt kho trứng vịt với nước dừa xiêm, hầm cho thịt mềm nhừ, trứng ngấm thịt ngọt béo. Thịt heo, thường là thịt ba rọi (ba chỉ), xắt từng khối vuông cỡ nửa bàn tay, bên cạnh trứng vịt; tượng trưng ý nghĩa trời đất tròn vuông, mong năm mới vuông tròn mọi việc. Món này ăn với dưa giá thì tuyệt cú mèo! Mỗi lần ăn, tôi cứ liên tưởng tới cái duyên thầm mặn mà của con gái miền Tây. Thêm chút rượu nếp than hoặc rượu đế là Xuân say trời đất.

Chiều 30, mọi việc phải xong đâu vào đó. Từng người cũng gột rửa cả thể xác lẫn tâm hồn, bỏ qua mọi hiềm khích và lỗi lầm của nhau trong bữa cơm tất niên đầm ấm. Khi trời đất giao hòa, giờ phút thiêng liêng, pháo hoa bừng sáng, nhà nhà rộn ràng nhạc hiệu đón Xuân là mọi người tề tựu cúng gia tiên, tạ ơn trời đất, mừng tuổi lẫn nhau, lì xì chúc Tết. Sau đó, tùy theo tôn giáo mà đi chùa hay nhà thờ khai Xuân.

Mồng một kiêng không quét nhà để giữ lộc, không nổi lửa để ông Táo nghỉ ngơi sau cả năm vất vả. Cũng không cho nước, cho lửa, không to tiếng, không vay trả đầu năm. Mồng 1 Tết Cha, mồng 2 Tết Mẹ, mồng 3 Tết Thầy; cứ thế rồng rắn đi mừng tuổi, mang sắc Xuân trải khắp xóm làng.

Một góc làng hoa kiểng nổi ở Sa Đéc.
Một góc làng hoa kiểng nổi ở Sa Đéc.

Dù đã phá cách nhiều tục lệ nhưng Tết Nam bộ vẫn là dịp hội tụ, ăn uống xả dàn, bù cho cả năm cật lực. Quanh năm dù thiếu thốn, nhưng Tết phải tươm tất; trước là với tổ tiên, sau là cùng lối xóm. Khách nước ngoài vào Việt Nam đón Tết, cứ ngỡ dân mình giàu sang hơn họ. Thức ăn thừa mứa, rượu bia tràn mâm, càng có nhiều người tham gia càng phúc. Dân Nam bộ bộc trực, được mời là cứ tự nhiên tựa người nhà, người mời, người được mời đều không kiểu cách. Mời thiệt tình, ăn cũng thiệt tình. Quá trình đô thị hóa, nhiều phong tục được giản đơn nhưng Tết Nam bộ vẫn có nét riêng đặc thù sông nước.

Không ít kẻ lợi dụng Tết để ăn chơi xả láng với những biến tướng nguy hại: rượu chè, cờ bạc đến tai nạn giao thông, đánh lộn… bằng lập luận: Tết mà! Biết rằng cuộc sống luôn có hai mặt nhưng tệ nạn từ Tết đang có nguy cơ sinh sản vô tính, đến nỗi một số người bức xúc đề nghị bỏ Tết hoặc nhập tết Ta vào tết Tây để một năm chỉ một ngày Tết là đủ.

Tết đâu có tội. Tự nghĩ sao không làm ngược lại, nhập tết Tây vào tết Ta, vì “Nhập gia tùy tục”, cũng được mà? Nghĩ rồi cười. Cuộc sống không ngừng phát triển, quan trọng là biết gạn đục khơi trong thôi!

Xuân này, nếu có điều kiện, mời bạn bè Nam tiến, ăn Tết với người miền Nam. Vừa tránh cái rét phía Bắc, vừa có thêm nhiều trải nghiệm thú vị về đất nước, con người, về những phong tục tập quán và thưởng thức ẩm thực Tết cùng dân khẩn hoang, mở đất Nam bộ, cho vui...

 

Tags

Bình luận

Xem nhiều



Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới theo tiêu chí địa chất, địa mạo năm 2003; và được UNESCO công nhận lần 2 là Di sản thiên nhiên thế giới với tiêu chí đa dạng sinh học, sinh thái vào năm 2015. Nơi đây ẩn chứa những hang động khổng lồ và bí ẩn, trong đó phải kể đến hang Pygmy – là hang động lớn thứ 4 thế giới.


Những người trẻ lớn lên trong thời buổi Internet và công nghệ, không thiếu những kết nối và không gian để kết bạn...
Được quan tâm

TUẤN ANH - 18/10/2021
Sau nhiều tháng đóng cửa do Chỉ thị 16, nhiều quán bar, pub, beer club ở phố đi bộ Bùi Viện, Q1, TP.HCM đã mở cửa trở lại, nhưng dưới một hình thức khác. Đó là trở thành những cửa hàng bán rau, củ, quả, thịt, cá, nhu yếu phẩm. Đây là cách mà các chủ cơ sở kinh doanh thực hiện để tạm thời có thu nhập khi loại hình kinh doanh thức uống có cồn, tụ tập đông người chưa được phép mở cửa trở lại.
1

LAN VI - 28/06/2021
Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, để bảo vệ sức khỏe và sự an toàn cho cán bộ, nhân viên yên tâm công tác, cũng như đảm bảo an toàn cho khách hàng khi đến giao dịch, Ngân hàng Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đã xây dựng kế hoạch hỗ trợ cán bộ nhân viên thuộc Hội sở chính và các chi nhánh/phòng giao dịch tại khu vực Hà Nội tiêm vaccine phòng Covid-19.
1

Trong những năm gần đây nhu cầu kết nối, xúc tiến thương mại của cộng đồng doanh nghiệp (DN) trên các nền tảng số hóa ngày càng phát triển. Bởi vậy các ngân hàng thương mại (NHTM) trong nước nói chung, tại TP.HCM nói riêng đang tập trung đầu tư cho các nền tảng kết nối DN xuyên biên giới.
1
Nổi bật






Để có lá chuối bán trong thời gian dài, cứ định kỳ 15 ngày, chị Cảnh lại thu hoạch một lần và luân phiên cho đến khi hết diện tích.
Đăng ký nhận tin nóng
Giúp bạn cập nhật các thông tin mới nhất